III SA/Wa 127/09

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2008 r. postanawia przyznać C. Z. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, tj. w zakresie całkowitym 1. W skardze Skarżąca C. Z. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania sądowego oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. 2. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała wypełniony formularz PPF, w którym zakres żądanej pomocy określiła analogicznie jak wyżej. Wskazała, iż jest osobą starszą ([...] lata), schorowaną (choruje na [...] i [...], jest inwalidą [...] grupy). Jej dochodem jest renta rodzinna po zmarłym mężu (1.020 zł). Na leki wydaje miesięcznie 250 zł (leki stałe). Skarżąca spłaca raty kredytu w wysokości 392 zł, który zaciągnęła na zakup opału na zimę 2008/2009. Skarżąca podała wysokość opłat, wśród których wymieniła energię (63 zł), gaz (46 zł), telefon (25 zł), opłatę za ubezpieczenie budynków (200 zł rocznie), podatek rolny (160 zł rocznie). Wyjaśniła, że córka ([...]) została w 1989 r. wyrzucona z pracy i obecnie pozostaje bez źródeł utrzymania. Do majątku zaliczyła dom, nieruchomość rolną o powierzchni 1,12ha (współwłasność), oborę wraz ze stodołą, suszarnię do suszenia tytoniu. Skarżąca przedstawiła także status prawny posiadanego przez nią gospodarstwa rolnego. Skarżąca nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Nie posiada rachunków bankowych. Skarżąca przedłożyła odcinek przekazu pocztowego, dokumenty potwierdzające wydatki, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zeznania podatkowe. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje. 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 4. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). 5. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy zaś do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.). 6. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika. 7. Z nadesłanych dokumentów wynika, że Skarżąca osiąga dochód z renty rodzinnej w kwocie 1.020 zł netto, z której to kwoty utrzymuje się także nie pracująca córka. Na stałe miesięczne koszty utrzymania składają się: rata kredytu (392 zł), opłaty za energię (63 zł), telefon (25 zł), gaz (46 zł), wydatki na zakup leków (250 zł). Do tego dochodzą wydatki na ubezpieczenie budynków (200 zł w skali roku) oraz opłacenie podatku rolnego (160 zł rocznie). Koszty utrzymania Skarżącej i jej córki wynoszą zatem ok. 800 zł miesięcznie (bez wydatków na żywność). Dane te dają podstawy do przyjęcia, że Skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych oraz wynagrodzenia względem wybranego przez siebie profesjonalnego pełnomocnika. Stąd też zasadne jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygając o przyznaniu prawa pomocy oraz o jego zakresie referendarz sądowy miał na względzie także podeszły wiek Skarżącej ([...] lata), a także stan jej zdrowia ([...]) i wynikające z tego wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia nieplanowanych wydatków. Z tych też względów referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.