III SA/Wa 1278/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przekazania według właściwości wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku A. R., na podstawie art. 28 ust. 1, ust. 3a, ust. 3b, art. 32 oraz art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) zwanej dalej "u.s.u.s." odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. A. R. złożył odwołanie, które nie zostało uwzględnione gdyż Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia[...] listopada 2004 r. utrzymał w mocy decyzję zaskrażoną. A. R., zgodnie z pouczeniem, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując zasadność rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 maja 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 420/05 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jako, że została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Jak stwierdzono w uzasadnieniu wyroku "W ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do uznania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za organ uprawniony do rozpatrywania środków .odwoławczych od decyzji w indywidualnych sprawach, wydawanych w pierwszej instancji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności z tytułu składek. Organem takim nie jest też sam Zakład Ubezpieczeń Społecznych." "Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie określa organu nadrzędnego dla Zakładu, ale w art. 66 ust. 2 stanowi, iż nadzór nad zgodnością działań Zakładu z obowiązującymi przepisami sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. Natomiast w art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1548 z późn. zm.) postanowiono wprost, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych podlega ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego." "W świetle powyższego organem właściwym - do rozpatrywania odwołań od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek - jest Minister Polityki Społecznej." Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddalił tę skargę, podzielając pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż doszło do wydania decyzji przez niewłaściwy organ, co stanowi rażące naruszenie przepisów prawa i decyzję taką należy wyeliminować z obrotu prawnego. W wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazał decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2004 r. wraz z odwołaniem A. R. Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej przekazał sprawę Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organowi właściwemu. Wskazał on w uzasadnieniu, iż z dniem 24 sierpnia 2005 r. uległa zmianie treść przepisu art. 83 ust. 4 u.s.u.s., gdyż zgodnie ze znowelizowaną treścią drugą instancją dla decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest Prezesa Zakładu. A. R. powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, złożył zażalenie na opisane postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy wydane w dniu [...] grudnia 2005 r. z tych samych przesłanek prawnych A. R. złożył skargę na opisane postanowienie, nadal wnosząc o rozpatrzenie sprawy przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Minister wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej prawnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzające je, również tego Ministra, wydane zostały zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Sądy administracyjne, na podstawie art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, a stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie są związane zarzutami i wnioskami skarg. Z tego względu zaskarżone postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej jak i poprzedzające, tegoż Ministra, jak organu pierwszej instancji, zostały zbadane pod kątem przepisów stanowiących jego podstawę prawną. W dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny, przepis art. 83 ust. 4 u.s.u.s. nie przewidywał odwołań od decyzji w sprawach dotyczących umorzenia składek, stąd przepisy te nie wskazywały organu właściwego do ich rozpoznania. Ponieważ jednak z podstawową zasadą postępowania administracyjnego postępowanie to jest dwuinstancyjne, uznano, że niewskazaną w przepisach instancją winien być Minister Pracy i Polityki Społecznej. W dniu 24 sierpnia 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 150, poz. 1248). W przepisie art. 1 tej ustawy nadano nowe brzmienie art. 83 ust. 4 u.s.u.s. -"Od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego." Z tego względu, od wskazanej daty. Minister Pracy i Polityki Społecznej nie jest władny rozpoznać odwołania czy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawach dotyczących umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zasadnie więc postanowieniem z dnia 20 grudnia 2005 r. odmówił jego wydania, utrzymując to postanowienie w mocy -postanowieniem z dnia 23 lutego 2006 r. Zgodnie z przedstawionymi wywodami wniosek A. R. o ponowne rozpoznanie sprawy, objętej decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2004 r., o odmowie umorzenia należności z tytułu składek, rozpozna Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako druga instancja w stosunku do decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.