III SA/Wa 1281/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Konrad Aromiński, , po rozpoznaniu w dniu 30 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. postanawia: - odrzucić skargę. Pismem wniesionym w dniu 26 kwietnia 2019 r. T. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka"), zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. Skarga została podpisana przez prokurenta Spółki. W treści skargi wskazano, że Skarżąca nie posiada zarządu, który to został odwołany w dniu 26 marca 2019 r. Pismem z dnia 12 lipca 2019 r. tutejszy Sąd zwrócił się do Sądu Rejonowego [...] o udzielenie informacji czy z wniosku Skarżącej toczy się postępowanie o wpis zmiany w składzie osobowych zarządu tej spółki w jej rejestrze, tj. wykreślenie T. N., pełniącego funkcję prezesa zarządu spółki. W odpowiedzi z dnia 26 lipca 2019 r. uzyskano informację, że wpłynął do Sądu Rejonowego [...] wniosek o zmianę danych – wykreślnie z rejestru jedynego członka zarządu, został on jednak odrzucony postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. Przy piśmie z dnia 12 września 2019 r. przekazano odpis ww. postanowienia. Z kolei pismem z dnia 3 października 2019 r. Skarżąca została wezwana o podanie, czy w sprawie zostały podjęte przez Spółkę jakiekolwiek czynności mające na celu powołanie członków jej zarządu. Wskazane wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "p.p.s.a."), osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przy czym na podstawie art. 29 p.p.s.a. organ lub osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W myśl natomiast art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, sąd odrzuca skargę. Zgodnie zaś z § 2 art. 58 p.p.s.a, z powodu m.in. braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. Wskazania wymaga w świetle przytoczonych regulacji prawnych, że działanie osoby prawnej przez jej organy w postępowaniu sądowym związane jest z jej zdolnością procesową w tym sensie, że brak takiego organu (lub brak w jego składzie) uniemożliwia osobie prawnej korzystanie z posiadanej zdolności procesowej. W niniejszej sprawie stroną skarżącą jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a zatem organem uprawnionym do jej reprezentowania jest zarząd. Zgodnie bowiem z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (teks jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 505 ze zm.; dalej: k.s.h.), zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Stosownie zaś do § 2 art. 201 k.s.h., zarząd składa się z jednego albo większej liczby członków, a w myśl art. 204 § 1 k.s.h. prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Jako, że zarząd składa się członka lub członków będących osobami fizycznymi, to funkcję członka zarządu osoba fizyczna może skutecznie czynić tylko wtedy, gdy nie utraciła zdolności do pełnienia tych obowiązków, np. w wyniku rezygnacji ze sprawowania tej funkcji (art. 202 § 4 k.s.h.). Mając na uwadze zagadnienie prawne związane ze sposobem reprezentacji osoby prawnej w postępowaniu sądowowadministarcyjnym, wskazania wymaga, że w razie stwierdzenia nieprawidłowości w organie, które mają charakter usuwalny, sąd zobowiązuje stronę do usunięcia braków w tym zakresie w wyznaczonym terminie lub podejmuje działania z urzędu, o których mowa w art. 31 § 1 p.p.s.a. W postanowieniu NSA z dnia 15 maja 2007 r. sygn. akt II FSK 261/07 (LEX nr 338295) podkreślono bowiem, że odrzucenie skargi z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron może nastąpić dopiero wtedy, gdy strona zostanie wcześniej wezwana do uzupełnienia takiego braku, przy czym wezwanie w trybie art. 31 § 1 p.p.s.a. można wystosować wówczas, gdy brak w postaci zdolności sądowej daje się uzupełnić (Komentarz do art. 31 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, M. Niezgódka-Medek). Jednocześnie wyjaśnić trzeba, że wprawdzie ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje zawiesić postępowanie, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), to jednak obowiązek taki dotyczy wyłącznie postępowań wszczętych skutecznie wniesioną skargą, a więc czyniącej zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a także spełniającej inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Do takich wymogów należy m.in. wykazanie przez stronę skarżącą, że na dzień wniesienia skargi posiadała organ uprawniający do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym. Zatem, na gruncie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, braki w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą, mogą powodować dwojakie skutki uzależnione od momentu ich ujawnienia, tj. odrzucenie skargi bądź zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślić jednak należy, że braki istniejące w chwili wnoszenia skargi skutkują odrzuceniem skargi, a nie zawieszeniem postępowania (por.: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 103 -105 i 348). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, wiedzę o braku organu uprawnionego do reprezentacji skarżącej spółki Sąd uzyskał w skardze z dnia 26 kwietnia 2019 r. Powyższe wynikało również z odpisu postanowieniem Sądu Rejonowego [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] lipca 2019 r. (sygn. akt [...]), gdzie wskazano, że uchwałą z dnia 26 marca 2019 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki T. sp. z o.o. z siedzibą w W. odwołało T. N. z zarządu spółki. Jak wskazał również Sąd rejestrowy T. N. nie pełni aktualnie funkcji członka zarządu Spółki, a jednocześnie nie powołano innej osoby w skład zarządu. W ocenie Sądu, wskazana okoliczność faktyczna oznacza, że z dniem 26 marca 2019 r. w wyniku odwołania jedynego członka zarządu T. N., skarżąca spółka utraciła zdolność do podejmowania skutecznych czynności procesowych. Zatem skarga wniesiona przez Skarżącą w dniu 26 kwietnia 2019 r. nastąpiła w momencie, gdy spółka nie posiadała już organu uprawnionego do jej reprezentacji. W konsekwencji przyjąć należało, że skarga na opisaną powyżej decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie zainicjowała skutecznie postępowania sądowoadministracyjnego, którego celem miała być kontrola legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ja postępowania podatkowego. Nie został też usunięty brak w organie skarżącej spółki, uniemożliwiający jej działanie. W tym stanie rzeczy nie zaistniały podstawy faktyczne i prawne do zawieszenia tego postępowania, skarga podlegała bowiem odrzuceniu. Mając zatem na uwadze tak ukształtowane okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.