III SA/Wa 1284/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Pinkowski, asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2004r. oddala skargę Prezydent Miasta Ż. decyzją z [...] marca 2004r., nr [...], na mocy art. 6a ust. 6 w zw. z art. 3 ust. l, art. 4 i art. 6a ust. l ustawy dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993r. Nr 94, poz. 431 ze zm.), zwanej w skrócie u.p.r., ustalił M. B. podatek rolny za 2004r. od nieruchomości położonej w Ż. przy ul. M. w wysokości 29,20 zł. Skarżący w dniu 22 marca 2004r. odwołał się od wymienionej decyzji wskazując, że jest ona niezgodna z faktycznym sposobem użytkowania gruntu oraz z jego położeniem. Podniósł, iż Urząd Miasta Ż., na gruncie stanowiącym jego własność znajdujących się przy ul. M. wykopał w 1998r. rów o szerokości do 3 m, zajmując przy tym teren do 5 m i o długości około 200 m, uniemożliwiając korzystanie z pozostałych gruntów. Zmianie uległa też klasa gruntów. W konsekwencji wykonanych prac, grunt wymaga rekultywacji, ale mimo usilnych starań strony sprawa ta nie została rozwiązana od kilu lat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] kwietnia 2004r. nr KO [...] utrzymało w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji, podtrzymując jej podstawę faktyczną i prawną. W uzasadnieniu stwierdzono, że opodatkowane grunty zostały zaklasyfikowane w ewidencji jako grunty rolne, dlatego skarżący będąc ich właścicielem był zobowiązany do ponoszenia ciężarów podatkowych związanych z podatkiem rolnym. Organ zwrócił też uwagę, że powstanie obowiązku podatkowego z tytułu podatku rolnego nie było zależne od prowadzenia na tym gruncie działalności rolnej. Strona w skardze z 19 czerwca 2004r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuciła ww. decyzji organu odwoławczego niezgodność z zasadami obowiązującymi w Państwie prawa oraz rażące naruszenie interesu osób fizycznych. Odwołała się do okoliczności faktycznych podniesionych w odwołaniu i zwróciła uwagę, że wykopanie samowolne rowu na gruncie, który stanowi jej współwłasność (działka przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe uchwałą gminy z 1994r.) i nie zrekompensowanie krzywdy powstałej z tego powodu (niemożność sprzedania działki budowlanej), naruszyło art. 64 pkt 3 Konstytucji RP i Protokół Nr 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Żadna osoba nie może być bowiem pozbawione swego prawa własności, chyba że w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych przez ustawę; ma też prawo do poszanowania swego mienia. Stwierdził ponadto, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wzięło pod uwagę, iż organ pierwszej instancji nalicza coraz większe podatki od nieruchomości, także większe od tych, które są naliczane w sąsiedniej gminie. Skarżący zwrócił też uwagę, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wzięło pod uwagę okoliczności, że strona pozostaje bez pracy i nie posiada środków na zapłatę podatku od własności, która nie przynosi jej pożytków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odpowiadając na skargę stwierdziło, że nie podniesiono w niej żadnych nowych okoliczności, które mogły mieć wpływ na stanowisko organów, podtrzymało argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 P.p.s.a.). Sąd doszedł do przekonania, że w świetle powyższych kryteriów brak jest podstaw do stwierdzenia, iż organy podatkowe naruszyły prawo w taki sposób, że uzasadniało to wyeliminowanie zaskarżonych aktów z obrotu prawnego. Prawidłowo organy obu instancji wyjaśniły, że od gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne w stosunku do osób, którzy są ich właścicielami pobierany jest podatek rolny (art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 4 ust. 1 i 5 u.p.r.). Tym samym określony w nakazie płatniczym podatek rolny od posiadanych przez skarżącego nieruchomości był należny. Każdy podatnik także współwłaściciel ma obowiązek, w świetle art. 6a ust. 5 i ust. 10 i ust. 8 w związku z art. 6a ust. 4 u.p.r. wskazany w zaskarżonej decyzji, złożyć we właściwym organie podatkowym informacje o zmianie powierzchni użytkowej gruntów w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności na formularzu według wzoru. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się wprawdzie złożone przez skarżącego na stosownym formularzu informacje w sprawie podatku rolnego na 2004r., z których wynika, że strona ma uniemożliwione korzystanie z gruntów z uwagi na brak do nich dostępu przez wykonanie samowoli budowlanej przez władzę Urzędu Miasta, ale nie oznacza to, że powierzchnia tych gruntów uległa zmianie. Z akt sprawy wynika również, że niemożliwość korzystania z gruntów, od których organy podatkowe wymierzyły podatek w wysokości wskazanej w decyzji organu pierwszej instancji (nakazie płatniczym), spowodowana wykopaniem rowu, trwa począwszy od 1998r. W świetle akt sprawy niewątpliwe jest również, że skarżący posiada grunty zaklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków, jako grunty rolne, ale posiadane przez niego grunty nie stanowią gospodarstwa rolnego, są to bowiem grunty budowlane. Na rozprawie przed Sądem skarżący oświadczył dodatkowo, iż ze względu na spór z drugim współwłaścicielem nie prowadził działalności rolniczej na tych nieruchomościach, a jedynie wynajmował część działki. W świetle natomiast art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r. tylko i wyłącznie grunty gospodarstw rolnych, na których zaprzestano produkcji rolnej objęte są zwolnieniem od podatku rolnego na zasadach wskazanych w tym przepisie. W związku z tym nawet w przypadku, gdyby strona skarżąca w postępowaniu podatkowym wykazała, że nie użytkuje gruntów, które - co jest w sprawie niewątpliwe nie stanowią gospodarstwa rolnego, i tak okoliczność ta nie miałaby wpływu na wynik sprawy. Zwolnienie podatkowe określone w art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r. dotyczy bowiem, co wyżej podniesiono, wyłącznie gruntów gospodarstw rolnych. Sąd wyjaśnia ponadto, że w postępowaniu podatkowym przy wymiarze podatku rolnego zastosowanie ma przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), który stanowi m.in., że podstawę wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Analiza akt sprawy wskazuje, że powierzchnia zawarta w decyzji organu pierwszej instancji jest zgodna z tą zawartą w ewidencji gruntów i budynków. Okoliczność, że strona skarżąca pozostaje bez pracy i nie ma środków płatniczych by zapłacić podatek rolny, od gruntów, z których nie może czerpać pożytków może być podnoszona w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 67 § 1 i art. 48 § 1 O.p. (umorzenie podatku, rozłożenie na raty podatku). Organ podatkowy określając wysokość podatku rolnego nie uwzględnia tych okoliczności, ponieważ postępowanie to ma na celu określenie zobowiązania podatkowego w podatku rolnym w prawidłowej wysokości, po wcześniejszym ustaleniu stanu faktycznego i prawnego sprawy. Sąd zwraca również uwagę, iż organ w postępowaniu podatkowym, którego przedmiotem jest określenie zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości, nie ma kompetencji do rekompensowania "krzywdy", która w ocenie strony powstała z tytułu "samowoli budowlanej" w postaci wykopania rowu na gruncie stanowiącym własność skarżącego i uniemożliwia korzystanie z tego gruntu. Nie można też, w związku z tym mówić, że przed organami podatkowymi, przy określaniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym doszło do naruszenia art. 64 pkt 3 Konstytucji RP oraz protokołu Nr 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Sąd w odniesieniu do zarzutu strony, iż naruszono prawo w związku z tym, że na ternie sąsiadujących gmin od nieruchomości o porównywalnej powierzchni wymierza się różny podatek rolny wyjaśnia, że każda rada gminy na podstawie art. 94 Konstytucji RP w związku z art. 18 ust. 1 pkt 8 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) ustanawia samodzielnie, w granicach zawartych w ustawie, akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Samodzielność prawna gmin podlega prawnej ochronie, jak wynika z art. 165 ust. 2 Konstytucji w związku z art. 2 ust. 3 ww. ustawy o samorządzie gminnym. Tym samym zarzut strony w tym zakresie nie może być uwzględniony w tym postępowaniu. Sąd na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stwierdza, że uzasadnienie decyzji organu podatkowego drugiej instancji powinno być skonstruowane w sposób bardziej precyzyjny, obszerniejszy i mniej lakoniczny. Przytoczenie w cudzysłowie treści przepisów prawa, w zamian za przedstawienie wykładni tych przepisów, nie służy w sposób należyty pogłębianiu zaufania do organów podatkowych oraz nie stanowi prawidłowego wypełnienia dyspozycji art. 124 O.p. w związku z art. 210 § 4 O.p. w zakresie wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierowało się Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy załatwieniu sprawy. Wadliwość ta jednak nie miała, zdaniem składu orzekającego, istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe okoliczności na względzie zasadne było oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.