III SA/Wa 1284/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia WSA Beata Sobocha, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na poczet zaległości podatkowych w tym podatku za 2012 r. oddala skargę. 1. Na podstawie przedłożonych akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniał następujący stan faktyczny: Wójt Gminy W. (dalej: "Wójt") decyzją – nakazem płatniczym Nr [...] ustalił B.S. (dalej: "Skarżąca", "Strona") i M.S. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012 na kwotę 941,00 zł. 2. Skarżąca dokonała wpłat na poczet ustalonego ww. decyzją zobowiązania: w dniu 15 marca 2012 r. w kwocie 246 zł, w dniu 11 maja 2012 r. w kwocie 245 zł, w dniu 15 listopada 2012r. w kwocie 245 zł. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej: "SKO") po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, decyzją z [...] czerwca 2012 r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W wyniku uchylenia decyzji powstała nadpłata podatku, łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 736,00 zł. 4. Skarżąca 3 stycznia 2013 r. złożyła wniosek o pozostawienie nadpłaty na koncie gminy na poczet rozrachunku podatków rolnego i od nieruchomości za lata następne. 5. Wójt [...] grudnia 2014 r. wydał decyzję Nr [...], którą ustalił Skarżącej łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2012 w kwocie 1.207,00 zł. Decyzję doręczono Skarżącej 31 grudnia 2014 r. w trybie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "O.p."). 6. Wójt postanowieniem z [...] listopada 2017 r. Nr [...], postanowił zaliczyć nadpłatę w podatku - łączne zobowiązanie pieniężne w kwocie 736,00 zł oraz odsetki należne od nadpłaty w kwocie 56,00 zł na poczet bieżących zobowiązań podatkowych ustalonych decyzją ostateczną Wójta z [...] grudnia 2014 r. Nr [...] w następujący sposób: 1 rata 2012 r., termin płatności 14 stycznia 2015 r. - 302,00 zł, 2 rata 2012 r., termin płatności 14 stycznia 2015 r. - 302,00 zł, 3 rata 2012 r., termin płatności 14 stycznia 2015 r. - 188,00 zł. Decyzja z [...] grudnia 2014 r. została wydana po upływie 3 miesięcy od dnia uchylenia decyzji – nakazu płatniczego Nr [...], więc organ naliczył odsetki od 3 stycznia 2013 r. na podstawie art. 77 § 4, art. 78 § 1, § 3 pkt 1, § 4 O.p. Odsetki wyniosły łącznie: od kwoty 246,00 zł wpłaconej 15 marca 2012 r. – 28,26 zł, od kwoty 245,00 zł wpłaconej 11 maja 2012 r. – 22,78 zł, od kwoty 245,00 zł wpłaconej 15 listopada 2012 r. – 4,51 zł. Organ naliczył odsetki odrębnie za każdy z okresów, dla których określone zostały stawki odsetek za zwłokę. Zaokrągleniu podlegała wówczas suma odsetek za poszczególne okresy (§ 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach). 7. Skarżąca złożyła zażalenie, w którym zakwestionowała rozliczenie oraz wykorzystanie nadpłaty. Strona podniosła, że nie wiedziała o toczącym się postępowaniu w kwestii nadpłaty. Skarżąca wskazała, że nie ma nieruchomości na terenie Gminy, ani zobowiązań wobec niej. Strona zarzuciła wydanie decyzji z [...] grudnia 2014 r. z naruszeniem prawa, gdyż nie powinna być do niej skierowana, jako że nie posiada nieruchomości na terenie gminy W. od 2013 r., a co za tym idzie nie była stroną postępowania. Ponadto wskazała, że decyzja nie została jej doręczona. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności z urzędu decyzji z [...] grudnia 2014 r. oraz zmianę zaskarżonego postanowienia przez zwrot nadpłaconych kwot Stronie. 8. Postanowieniem z [...] lutego 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. SKO wyjaśniło, że decyzja z [...] grudnia 2014 r. została doręczona Stronie 31 grudnia 2014 r. w trybie art. 150 § 2 O.p. Przesyłka zawierająca ww. decyzję została nadana na poczcie 15 grudnia 2014 r. W dniach 17 i 29 grudnia 2014 r. przesyłka była awizowana a zawiadomienia o pozostawaniu pisma w Urzędzie Pocztowym na okres 7 dni pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. SKO wskazało, że przedmiotowa decyzja obejmuje należności z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r., tj. za okres kiedy Skarżąca była wraz z synem współwłaścicielem nieruchomości położonej na terenie Gminy W. SKO wyjaśniło, że Wójt wystawił 8 kwietnia 2015 r. upomnienie Nr [...], którym wezwał Skarżącą do uregulowania należności z tytułu 4 raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. - 301,00 zł oraz 3 raty tego zobowiązania w wysokości 170,00 zł. Wójt w dniu 7 maja 2015 r. wystawił dwa tytuły wykonawcze: tytuł wykonawczy Nr [...] obejmujący należności z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 301,00 zł oraz tytuł wykonawczy Nr [...] obejmujący należności z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 170,00 zł. Organ I instancji przed wystawieniem upomnienia i tytułu wykonawczego nie wydał postanowienia o zaliczeniu nadpłaty, jednak dokonał uwzględnienia uiszczonych przez Skarżącą wpłat. W ocenie SKO organ I instancji zaskarżonym postanowieniem dokonał prawidłowego zaliczenia nadpłaty. SKO wyjaśniło, że wydanie postanowienia zgodnie z art. 76a § 1 O.p. ma charakter techniczny, potwierdzający dokonanie zaliczenia określonej nadpłaty na oznaczone bieżące należności. Postanowienie stanowi dla podatnika informację o sposobie zaliczenia, co umożliwia mu kontrolę prawidłowości tej czynności, w tym przez zainicjowanie postępowania zażaleniowego. Niezależnie od daty wydania postanowienia zaliczenie następuje z chwilą, w której istnieje zarówno nadpłata, jak i należności, których zaliczenie dotyczy. SKO wskazało, że z uwagi na to, że nadpłata wraz z odsetkami zgodnie z żądaniem podatniczki została zaliczona na poczet bieżących zobowiązań za 2012 rok, zwrot tych należności nie jest możliwy. Z uwagi na zawarte w zażaleniu żądanie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji Wójta z dnia [...] grudnia 2014 r. SKO wyjaśniło, że nie znalazło podstaw do podjęcia z urzędu postępowania w celu wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. 9. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a następnie zmianę w całości niekorzystnych dla niej decyzji objętych postanowieniem. Strona podniosła, że w decyzjach i postanowieniach Gminy oraz SKO pojawia się różnica w kwotach za podatek za rok 2012 – w dokumencie z 2012 r. to ok. 950 zł, w dokumencie z 2014 r. to już ok. 1200 zł. Skarżąca zakwestionowała określenie domu jako budynek pozostały i wskazanie stawki podatku 4,00 zł/m2, podczas gdy w 2012 r. opisany został jako budynek mieszkalny gospodarstw przy stawce podatku 0,30 zł/m2. Podobnie zmieniło się zakwalifikowanie siedliska gospodarstwa przez zwiększenie powierzchni gruntu. Skarżąca zarzuciła przyjęcie odmiennej kwalifikacji niż wskazana w informacjach podatkowych. Strona podniosła, że była zwolniona z trzeciej raty podatku, ponieważ została umorzona. Skarżąca wskazała, że w 2013 r. zbyła nieruchomość, więc decyzje i postanowienia organu z 2014 r. nie powinny jej dotyczyć. Zbywając nieruchomość miała zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach. Zdaniem Strony była rozliczona z gminą i nadpłata powinna zostać jej zwrócona wraz z odsetkami. 10. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 11. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.). Ponadto sąd może stwierdzić nieważność aktu administracyjnego w całości lub w części, jeżeli został wydany: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym aktem administracyjnym, został skierowany do osoby niebędącej stroną w sprawie, był niewykonalny w dniu jego wydania i jego niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jego nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jego wykonania wywołałby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ww. p.p.s.a.). 12. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. 13. Sądowa kontrola zaskarżonego aktu przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie wbrew podniesionym w skardze zarzutom, nie narusza prawa. Przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie było postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na poczet zaległości w tym podatku za 2012r. Wobec powyższego, ze względu na przedmiot zaskarżenia dotyczy wyłącznie kwestii technicznego przeliczenia środków i zaliczenia ich na poczet wymagalnych zobowiązań wszystkie zarzuty skargi dotyczące wymiaru podatku, kwestii związanych z aktualizacją ewidencji gruntów i budynków oraz inne merytoryczne kwestie nie mogły być brane pod uwagę. Zarzuty skargi w tym zakresie związane z postępowaniem podatkowym dotyczącym określenia wysokości podatku oraz samej decyzji wymiarowej, czy też danych w ewidencji nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd na marginesie wskazuje, że zarzuty związane z powyższymi kwestiami mogły być przedmiotem odwołań od wydanych decyzji w sprawie podatku łącznego a w konsekwencji także odrębnej skargi do sądu administracyjnego po wyczerpaniu przysługujących środków zaskarżenia w tym zakresie. 14. Z akt sprawy wynikało, że Wójt Gminy W. decyzją Nr [...] ustalił Skarżącej podatek za rok 2012 w kwocie 981,00 zł. Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W dniu 3 stycznia 2013r. do Urzędu Gminy w W. wpłynęło pismo Skarżącej z dnia 28 grudnia 2012r., w którym informuje, ona, że powstałą nadpłatę z tytułu podatku za 2012 rok pozostawia na koncie gminy na poczet rozrachunku przyszłych podatków: rolnego i od nieruchomości za lata następne. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. Wójt Gminy W. ustalił Skarżącej jako współwłaścicielce gruntów położonych w obrębie miejscowości W. podatek łączne zobowiązanie pieniężne za 2012 rok w wysokości 1.207,00 zł. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Wójt Gminy W. postanowił zaliczyć nadpłatę w podatku w kwocie 736,00 zł wraz z odsetkami na poczet bieżących zobowiązań podatkowych ustalonych decyzją ostateczną Wójta Gminy W. z dnia [...] grudnia 2014r. Z przedłożonych akt sprawy wynikało nadto, że wedle wypisu z rejestru gruntów i budynków prowadzonego przez Starostę Powiatowego w W. sporządzonego na dzień 1 stycznia 2012r. Skarżąca w udziale 3/4 jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym W. o całkowitej powierzchni 1,2089 ha. Skarżąca sprzedała przedmiotowe udziały w powyższej nieruchomości aktem notarialnym z dnia 23 października 2013r. W ocenie Sądu powyższe okoliczności wskazują, że Strona w 2012 r. była podatnikiem łącznego zobowiązania pieniężnego. Istnienie nadpłaty w zestawieniu z dyspozycją Skarżącej odnośnie rozdysponowania kwoty nadpłaty pozwalało uznać, że organ podatkowy był uprawniony do technicznego, księgowego zaliczenia nadpłaty na poczet istniejących zobowiązań podatkowych. 15. Zgodnie z art. 76 § 1 O.p., nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej ma charakter techniczny, potwierdzający dokonanie zaliczenia określonej nadpłaty na oznaczone bieżące należności. Postanowienie stanowi dla podatnika informację o sposobie zaliczenia, co umożliwia mu kontrolę prawidłowości tej czynności, w tym też zainicjowanie postępowania zażaleniowego. Niezależnie od daty wydania postanowienia zaliczenie następuje z chwilą, w której istnieje zarówno nadpłata, jak i należności, których zaliczenie dotyczy. Skarżąca wniosła o zwrot "nadpłaconych" kwot podatku wraz z procentami. Natomiast nadpłata wraz z odsetkami zgodnie z żądaniem Strony została zaliczona na poczet bieżących zobowiązań za 2012r. i zwrot tych należności nie jest możliwy. Zdaniem Sądu postępowanie organów podatkowych w rozpoznawanej sprawie było zgodne z prawem. 16. Sąd jeszcze raz podkreśla, że wbrew zarzutom skargi w postępowaniu w sprawie zaliczenia nadpłaty nie dokonuje się weryfikacji wysokości nadpłaty, ani wysokości zobowiązania podatkowego lub zaległości (kwoty te powinny być ustalone lub określone w trybie właściwym dla każdej z wymienionych kategorii). Jak wskazano wyżej Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice tej sprawy to jej przedmiot – zaliczenie kwoty nadpłaty na poczet zobowiązania podatkowego. Nie mogły zatem podlegać w tym postępowaniu rozpatrzeniu przez Sąd zarzuty dotyczące wymiaru podatku, czy też danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. 17. W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. gdyż zaskarżonym postanowieniom nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego a przeprowadzone postępowanie rozpoznawcze wykazało nieistnienie naruszenia prawa w działalności organu administracji, której skarga dotyczy. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji