III SA/Wa 1285/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2007 r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] kwietnia 2007 r. nr [..] w przedmiocie określenia wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2007 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrot kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta L. decyzją z [...] lutego 2007r. ustalił B. P. (dalej zwany "stroną" lub "skarżącym") wymiar podatku od nieruchomości za 2007r. w wysokości 307 zł, w tym 26,68 zł za budynek mieszkalny oraz 280,44 zł za grunt. W podstawie prawnej wskazano art. 207 i art. 210 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60, ze zm., dalej zwana "O.p."), art. 1c, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U z 2002r., Nr 9, poz. 84 ze zm., dalej jako "u.p.o.l.") i § 1 uchwały Rady Miasta L. z 24 listopada 2006r. w sprawie podatków i opłat lokalnych. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wysokość podatku od nieruchomości ustalono na podstawie wykazu nieruchomości i zapisu w ewidencji gruntów i budynków, stosując stawki określone w aktualnie obowiązujących przepisach podatkowych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, są zwolnione z podatku od nieruchomości. Strona w odwołaniu z [...] marca 2007r. domagała się prawidłowego ustalenia podatku od nieruchomości w zakresie gruntu z uwzględnieniem zeznań podatkowych z 15 grudnia 2003r. złożonych na druku IPN-1 oraz zwrotu niesłusznie pobranej "nadpłaty" i kosztów. Wyjaśniła, że decyzja organu podatkowego pierwszej instancji, choć odwołuje się do deklaracji składanych przez stronę pozostaje z nimi w sprzeczności. Na tą okoliczność wskazywała wielokrotnie, m.in. w informacjach podatkowych składanych 15 grudnia 2003r. na formularzu IPN-1. Odwołała się także do załącznika 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454, dalej zwane "rozporządzeniem z 2001r."), wyjaśniając że do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty zajęte pod budynki mieszkalne oraz urządzenia funkcjonalnie związane z budynkami mieszkalnymi. Skoro zakupiona w 1928r. "od zawsze" jest zadrzewiona i zakrzewiona, to powołany przez organ art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l wskazuje, że podlega ona zwolnieniu z wyłączeniem powierzchni mieszkaniowej (250 do 300 m²) w budynku mieszkalnym, drewnianym z 1932r. (48,5 m²). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej zwane "SKO") decyzją z [...] kwietnia 2007r. utrzymało w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołało się do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., który określa kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości oraz do art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., który stanowi, że podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia, zaś podstawę opodatkowania budynków lub ich części stanowi ich powierzchnia użytkowa. Wskazano ponadto, że stosownie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) – podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów wynika z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. Szczegółowe zasady prowadzenia ww. ewidencji uregulowano w rozporządzeniu z 2001r. Grunty strony stanowiące przedmiot opodatkowania sklasyfikowano w ewidencji gruntów jako "tereny mieszkaniowe" – oznaczone symbolem "B" (§ 67 pkt 3 i § 68 ust. 3 rozporządzenia z 2001r.). Należą one do grupy "grunty zabudowane i zurbanizowane". Takie oznaczenie w ewidencji gruntów wyklucza możliwość uznania ich za grunt zadrzewiony i zakrzewiony, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. Na potwierdzenie ww. argumentacji organ odwołał się do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z 10 listopada 2006r., sygn. akt III SA/Wa 2670/06. SKO nie znalazło też podstaw do zakwestionowania stawki podatku przyjętej przez organ pierwszej instancji. Wyjaśniło także, że jeżeli strona kwestionuje dane zawarte w ewidencji gruntów odnośnie swojej nieruchomości, powinna wystąpić o ich korektę w trybie określonym w przepisach prawa geodezyjnego i kartograficznego. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie ww. decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, jak też o zasądzenie na jej rzecz kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżący obszernie opisał prowadzone dotychczas postępowania w sprawie podatków gruntowych określanych w latach od 2003r. do 2007r. od posiadanej przez niego nieruchomości i stwierdził, że jest to już Szósta sprawa przed organami samorządowymi. Wskazał, że sprawa częściowego zwolnienia z podatku jego nieruchomości jest bardzo prosta, ale organy gmatwały ją od początku. Ewidencja gruntów i budynków, mimo obowiązku jej aktualizacji co kwartał, nie ma śladów jej uaktualniania. Wzięcie z tej ewidencji litery B - tereny mieszkaniowe, i przypisanie jej do całości działki "od zawsze" fizycznie zakrzewionej i zadrzewionej stanowi naruszenie prawa. Tereny mieszkaniowe to tereny zajęte pod budynki mieszkalne i urządzenia funkcjonalne związane z tymi budynkami. Oznaczenie gruntu literą B nie może być prawotwórcze. Zdaniem strony nie jest także konieczne dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków, do czego namawiały wielokrotnie organy w swych decyzjach. Organ może ją zmienić z urzędu na mocy art. 2 ust. 8 prawa geodezyjnego. Strona podkreśliła, że kwestionuje jedynie falsyfikat tejże ewidencji występujących w aktach 2003r. i 2004r. Z tamtych akt wynika, że należąca do strony działka stała się działką rolną, nie podlegającą zwolnieniu. Obszernie wyjaśniła też czego dotyczyła sprawa z 2003r. i stwierdziła, że była po dwukrotnym uchylaniu rozpatrywana przez blisko 3 lata – do II 2006r. Zdaniem strony wyrazem fałszu jest zastąpienie w 2007r. deklaracji strony z 14 marca 2003r. deklaracją z 30 maja 2005r. Złożona przez nią informacja o zakrzewieniu i zadrzewieniu działki z 15 grudnia 2003r. jest wystarczająca do uzyskania zwolnienia z podatku od nieruchomości, bez potrzeby ingerencji w zapisy urzędowej ewidencji gruntów i budynków. Wyjaśniła, że organy nie respektują znowelizowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zaklasyfikowanie gruntów jako rolne powoduje brak możliwości zwolnienia przewidzianego w tej ustawie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości zabudowanej działki gruntu stanowiącej własność skarżącego. Strona nie kwestionuje przy tym ustalenia podatku w części dotyczącej budynku, uznaje natomiast, że nieprawidłowe było wymierzenie podatku od gruntu, gdyż podlega on zwolnieniu od tego podatku jako grunt zadrzewiony i zakrzewiony, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji organu podatkowego drugiej instancji nie było wystarczająco przekonywujące. W treści uzasadnienia w sposób wystarczający nie wyjaśniono, jaki przesłankami kierował organ rozstrzygając zagadnienie sporne między nim a stroną skarżącą. Tym samym doszło do naruszenia przewidzianej w art. 124 O.p., a mającej urzeczywistnienie w dyspozycji art. 210 § 4 O.p. zasady przekonywania stron. Z naruszonej zasady wynika bowiem, że organ powinien uczynić wszystko, aby strona została przekonana o zasadności i słuszności rozstrzygnięcia, nawet gdy jest ono dla niej niekorzystne. Z treści przedstawionego przez stronę stanowiska w odwołaniu i w skardze wynika w sposób niewątpliwy, że skarżącemu nie zostało wyjaśnione, jaka jest różnica między faktycznym zadrzewieniem i zakrzewienie gruntu, a sklasyfikowaniem wyżej wymienionych gruntów w ewidencji gruntów i budynków. W tym miejscu warto podkreślić, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w art. 7 przewiduje, w jakich przypadkach będziemy mieli do czynienia ze zwolnieniem podatkowym w podatku od nieruchomości. W przepisie art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l wskazano, że zwolnieniem z tego podatku objęto: - grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, - grunty zadrzewione i zakrzewione, jeśli nie zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. W rozpoznawanej sprawie grunty znajdujące się na nieruchomości strony skarżącej nie były zajęte pod działalność gospodarczą. Zdaniem Sądu należało stronie skarżącej wyjaśnić, że w ustawie o podatku i opłatach lokalnych pojęcie gruntów zadrzewionych i zakrzewionych zdefiniowano przez odesłanie do ewidencji gruntów i budynków – stosownie do art. 1a ust. 3 pkt. 5 i 6 u.p.o.l. Tym samym rolą organu podatkowego, szczególnie, gdy sprawa niniejsza jest kolejną tego typu sprawą rozpatrywaną przed organami, było wyjaśnienie, że nawet w sytuacji, gdy grunt został faktycznie zadrzewiony i zakrzewiony, ale nie znalazło to odzwierciedlenia w ewidencji gruntów i budynków, nie można przyjąć że faktycznie zadrzewiona i zakrzewiona powierzchnia tego gruntu będzie mogła być zwolniona z opodatkowania, na mocy powoływanego przepisu. Powierzchnia nieruchomości, którą strona skarżąca uznaje za zadrzewiona i zakrzewiona w świetle przepisów ustawy o podatku od nieruchomości nie będzie taką powierzchnią, jeśli nie zostanie to wykazane w zmienionej ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy drugiej instancji, który badał sprawę w wyniku wniesionego odwołania oraz dysponując już argumentacją z niezaskarżonych przez stronę orzeczeń Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Warszawie wydanych w wyniku złożonych przez stronę skarg (wyrok z 17 października 2005r., sygn. akt III SA/Wa 1867/05, z 10 listopada 2006r., sygn. akt III SA/Wa 2670/06) nie uczynił tego. Dowodem na tą okoliczność są przedłożone przez skarżącego do akt sądowych zdjęcia wskazujące na istniejące na gruncie zakrzewienie i zadrzewienie. Ten błąd należy poprawić przy wydawaniu nowej decyzji. Sąd zwraca ponadto uwagę organowi odwoławczemu, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odwołano się do treści art. 2 ust. 2 u.p.ol., niemniej jednak z dyspozycji tego przepisu w brzmieniu obowiązującym w 2007r. nie wynika, że użyto w nim słowa "ewidencja", oraz że w jakikolwiek pośredni sposób odnosi się on do ewidencji gruntów i budynków. Tym samym Sąd zauważa, że w tym kontekście, w jakim na ten przepis powołało się SKO nie mógł on być zastosowany w sprawie W 2007r. przepis ten miał inne brzmienie. Sąd zwraca w tym miejscu natomiast uwagę odnosząc się do zarzutu strony wskazanego w skardze, że w sytuacji, gdyby grunt strony zaklasyfikowano, tak jak twierdzi strona, do gruntów rolnych, nie podlegałby on podatkowi od nieruchomości. Z treści bowiem art. 2 ust. 2 u.p.ol. wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają: 1) użytki rolne, 2) grunty zadrzewione i zakrzewione znajdujące się na użytkach rolnych, 3) lasy, chyba że zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Tym samym treść tego przepisu wskazuje, że jeżeli grunty zadrzewione i zakrzewienie położone są na użytkach rolnych, co w rozpoznawanej sprawie – wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie miał miejsca - należy płacić od nich podatek rolny, a nie podatek od nieruchomości. Sąd wyjaśnia również, że lakoniczne odwołanie przez organ podatkowy drugiej instancji do § 67 pkt 3 i § 68 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z 2001r. nie mogło przekonać strony o zasadności podjętego przez organ rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy organ nie odwołał się do treści art. 1a ust. 3 u.p.o.l. a rozstrzygał sprawę braku podstawy do zwolnienia z podatku od nieruchomości gruntów strony skarżącej na mocy art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. Wskazany wyżej przepis art. 1a ust. 3 u.p.o.l. ma, na co zwrócił uwagę wyżej Sąd, podstawowe znaczenie dla wyjaśnienia pojęcia gruntów zadrzewionych i zakrzewionych użytego w art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. Należało stronie wyjaśnić także, że w świetle § 67 rozporządzenia z 2001r. użytki gruntowe dzielą się na: 1) użytki rolne, 2) grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, 3) grunty zabudowane i zurbanizowane, 4) użytki ekologiczne, 5) nieużytki oznaczone symbolem N, 6) grunty pod wodami, 7) tereny różne oznaczone symbolem - Tr. Skoro zatem w ewidencji gruntów i budynków grunt, na którym położona jest nieruchomość strony został zaliczony do jednej z wyżej wymienionych kategorii do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych – terenów mieszkaniowych oznaczonych symbolem B, nie mógł być jednocześnie zaliczony do odrębnej kategorii – gruntów zadrzewionych i zakrzewionych Lz. Tylko bowiem w przypadku, gdyby na nieruchomości strony znajdowały się grunty sklasyfikowane jako użytki rolne możliwe byłoby jednoczesne zaklasyfikowanie ich jako gruntów zadrzewionych i zakrzewionych i oznaczenie symbolem Lz-R, Lz-Ł, Lz-Ps w zależności od odpowiedniego użytku gruntowego (gruntu ornego R, łąki Ł, pastwiska Ps). Wynika to zarówno z § 68 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2001r., jak również z art. 1a ust. 3 pkt 6 u.p.o.l. i art. 2 ust. 2 u.p.o.l. W sytuacji, gdy na nieruchomości strony w ewidencji gruntów i budynków widnieje oznaczenie symbolem B (teren mieszkaniowy, umieszczony w grupie "Grunty zabudowane i zurbanizowane"), choć znajdują się na nim drzewa i krzewy i w potocznym rozumieniu, grunt ten może być uznany za zakrzewiony i zadrzewiony, do momentu, kiedy nie dokona się zmiany klasyfikacji tego gruntu w ewidencji, nie będzie można domagać się skutecznego zwolnienia tego gruntu z opodatkowania. Ustawodawca w odniesieniu do gruntów innych niż rolne nie przewidział dla potrzeb ich ewidencjonowania odrębnego ich sklasyfikowania w ewidencji, gdy grunty te zostaną zadrzewione i zakrzewione, na przykład przez oznaczenie symbolem Lz-B. Sąd za prawidłowe uznał powołanie się przez organ podatkowy drugiej instancji na moc wiążącą ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Nie był to jednak, w ocenie składu orzekające, wystarczająco przekonywujący argument do odmowy zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l., w sytuacji, gdy zabrakło wskazania wyżej wymienionych przepisów (1a ust. 3 pkt 6 u.p.o.l. oraz § 67 i § 68 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2001r.), które nie pozwalają jako przesłanki uzasadniającej zwolnienie z opodatkowania na mocy art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. uwzględniać faktycznego zadrzewienia i zakrzewienia na gruntach zaklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków, jako grunty zabudowane i zurbanizowane – tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B, Sąd stwierdza natomiast, że na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty strony skarżącej o rozpatrzenie i uwzględnienie argumentów w zakresie postępowań podatkowych prowadzonych w lata 2003-2006 w przedmiocie określenia podatku od nieruchomości. Sąd rozstrzyga bowiem w granicach danej sprawy, a granice sprawy wyznaczane są przedmiotem zaskarżenia. W rozpatrywanej sprawie była to decyzja SKO w W. z [...] kwietnia 2007r., kończąca postępowanie podatkowe dotyczące ustalenia skarżącemu podatku od nieruchomości za 2007r. Tylko to postępowanie oraz wydawane w jego ramach decyzje podatkowe stanowić mogły przedmiot kontroli sądu. Z zaskarżonej decyzji oraz skargi wynika ponadto, że decyzje wydane w odniesieniu do podatku od nieruchomości określonego w latach 2004 2005 i 2006 były przedmiotem orzekania przez sąd administracyjny w oddzielnych sprawach. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że należało wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję SKO na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z naruszeniem wyżej powołanych przepisów art. 124 i art. 210 § 1 pkt 4 i § 4 O.p. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 sentencji wyroku, o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości, ma swoje uzasadnienie w art. 152 P.p.s.a. O przyznaniu należnych stronie skarżącej kosztów Sąd postanowił stosownie do art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a.