III SA/Wa 1286/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Pismem z 17 kwietnia 2013 r. Skarżący – Z. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. [...] lutego 2013 r. w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że nie jest w stanie ich ponieść bez istotnego uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Z nadesłanego na urzędowym formularzu PPF wniosku wynika, że Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości przy [...] w W. o pow. ok. 20.000 m² (współwłasność z żoną). W stosunku do tego składnika majątku prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Skarżący posiada niespłacone kredyty zaciągnięte na działalność gospodarczą. Komornik na wniosek banku zajął wszystkie wierzytelności wobec P. z tytułu wynajmu nieruchomości. Ponieważ nieruchomość przy [...] jest jedynym składnikiem jego majątku, od ponad 10 lat nie uzyskuje on żadnego dochodu. Skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i pełnoletnim synem. Oświadczał, że nie posiadają oszczędności i nie uzyskują żadnych dochodów. Postanowieniem z 25 czerwca 2013 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 5 lipca 2013 r. Skarżący wniósł sprzeciw od niniejszego postanowienia. W związku z powyższym wezwano go do udzielenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowych informacji dotyczących jego stanu majątkowego oraz dochodów tj.: 1) nadesłania zeznań podatkowych Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za 2012 r.; 2) wskazania i udokumentowania wszystkich źródeł utrzymania Skarżącego oraz osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe (wynagrodzenie za pracę, renta, zasiłki, inne świadczenia); 3) nadesłania wyciągów z rachunków bankowych Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące; 4) wskazania i udokumentowania wysokości wydatków (miesięcznych) składających się na bieżące utrzymanie Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym; 5) wskazania posiadanych lub zbytych w ciągu ostatnich dwóch lat nieruchomości lub ruchomości o wartości ponad 10.000 zł, 6) innych informacji o przyczynach uniemożliwiających Skarżącemu poniesienie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący nadesłał kserokopię swojego zeznania podatkowego za 2012 r., z którego wynika że w 2012 r. osiągnął dochód w wysokości 1.841.167,84 zł. Dodatkowo Skarżący wyjaśnił, że z powodu prowadzonej od 11 lat egzekucji skierowanej do całego majątku nie uzyskuje on faktycznie dochodu gdyż czynsz jaki przynosi nieruchomość przy [...] w całości - na skutek zajęcia - przekazywany jest przez najemcę na rachunek Komornika Sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a.", stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki. W niniejszej sprawie, Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, którymi jest aktualnie jedynie kwota wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. To zatem w interesie strony skarżącej leży przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., I FZ 63/05, niepubl.). Ocena przytoczonych okoliczności należy zaś do Sądu. W niniejszej sprawie takich informacji zabrakło. Z uwagi bowiem na niepełne wykonanie wezwania do przedłożenia dodatkowej dokumentacji Sąd nie miał możliwości całościowego wglądu w sytuację majątkową Skarżącego. Skarżący nie nadesłał bowiem zeznań podatkowych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za 2012 r., wyciągów z rachunków bankowych, nie wskazał wszystkich źródeł utrzymania, wysokości kosztów miesięcznego utrzymania, do czego został zobowiązany. Uchylenie się od współpracy z Sądem nie może pozostać bez konsekwencji – z art. 255 P.p.s.a. wynika bowiem, że tryb wezwania do przedstawienia określonych informacji lub dokumentów źródłowych uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości, a zatem nieuczynienie zadość wezwaniu powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, pozostaje niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń strony nie zostają wyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2009 r., I FZ 385/09). Inaczej mówiąc skoro art. 246 P.p.s.a. przenosi na stronę obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy, a Skarżący z obowiązku tego się nie wywiązał, to nie może oczekiwać, iż pomoc ta zostanie mu udzielona. W niniejszej sprawie, Skarżący nie wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co oznacza, iż nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Brak jest więc podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku. Mając na względzie powyższą argumentację, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.