III SA/Wa 1286/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca J. P. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, iż utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wynoszącego 1.355,69 zł. Dodatkowo – co parę miesięcy – uzyskuje dochód z umów zlecenia, który przeznacza na spłatę kredytu. Doraźnie pomaga jej rodzina. Skarżąca podała, iż mieszka z małoletnią córką. Nie posiada majątku. Do wydatków zaliczyła kredyt hipoteczny (840 CHF), "mieszkanie, wyżywienie, leczenie, opieka dziecka" (1.300 zł). Skarżąca przedłożyła wyciąg bankowy i zeznanie podatkowe. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Referendarz sądowy nie znalazł podstaw, by wniosek Skarżącej uwzględnić. Nie wykazała ona bowiem, że spełnia warunki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy, określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika zatem, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna mieć świadomość, iż wnosząc o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo dokładny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku. Okoliczności te powinny być zatem poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza w przypadku gdy Sąd rozpoznający wniosek uzna, że oświadczenie w nim zawarte jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego oraz możliwości płatniczych strony albo budzi ono wątpliwości. Wówczas na wezwanie Sądu strona jest zobowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe w zakresie przedstawionym przez ten Sąd (art. 255 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie referendarz sądowy wykorzystał prawo nadane mu tym przepisem i wezwał Skarżącą do nadesłania dodatkowych informacji, a także wskazał jakie to mają być informacje. W odpowiedzi na to wezwanie przesłała ona jedynie dwa dokumenty, a mianowicie wyciąg bankowy za maj 2016 r. oraz zeznanie podatkowe za 2014 r. Tym samym nie ujawniła ona wszystkich istotnych – z punktu widzenia oceny możliwości płatniczych - okoliczności. I tak wbrew zawartemu w wezwaniu żądaniu Skarżąca przedstawiła wyciąg za jeden tylko miesiąc, zamiast za trzy. W tej sytuacji trudno jest zweryfikować jej oświadczenie, iż "co parę miesięcy uzyskuje pojedyncze dochody z umów zleceń, które wtedy są przeznaczone na spłatę kredytu". Istotnie z analizy wspomnianego wyciągu wynika, że w maju br. na rachunek Skarżącej wpłynęła kwota 3.700 zł (oznaczona przez nią jako "zasilenie konta"), która pokryła – skądinąd wysoką - ratę kredytu hipotecznego w kwocie 3.431,09 zł. Abstrahując od tego, że Skarżąca nie ujawniła wysokości dochodu uzyskiwanego z umów zlecenia należy przypuszczać, że dochód ten osiąga częściej, niż – jak sama wskazała – co parę miesięcy. Dochód z wynagrodzenia wynoszącego 1.355,69 zł pokrywa bowiem jedynie bieżące koszty utrzymania, wśród których Skarżąca wymieniła "mieszkanie, wyżywienie, leczenie, opiekę dziecka". Z doświadczenia życiowego wynika natomiast, że raty kredytu spłaca się co miesiąc, a nie "wtedy" gdy uzyskuje się dochód umożliwiający ich spłatę. Niewykluczone, że przedstawienie wyciągów bankowych za trzy miesiące pozwoliłoby usunąć powyższe wątpliwości. Podobnie zresztą jak udokumentowanie faktu korzystania ze wsparcia rodziny. Poza oświadczeniem Skarżącej nie ma bowiem dowodu, który potwierdzałby lub uprawdopodabniał ten fakt. W szczególności nie podała ona żadnych bliższych danych na temat tego kto konkretnie udziela jej wsparcia, w jakiej formie. Skarżąca nie przedłożyła także dokumentów obrazujących wydatki. Ogólnie tylko podała, że wynoszą one 1.300 zł. Nie przedstawiła również zeznania podatkowego za 2015 r. Referendarz sądowy powziął ponadto wątpliwości co do zupełności udzielonych przez Skarżącą informacji. Ustalono bowiem, że pełni ona funkcję prokurenta w spółce "C. " sp. z o.o., jest także wspólnikiem spółki "T. " sp. z o.o. oraz członkiem Komisji Rewizyjnej w Stowarzyszeniu "I. ". Okoliczności tej Skarżąca nie ujawniła, nie wskazała też czy z racji pełnienia tych funkcji uzyskuje jakikolwiek dochód. Rozstrzygnięcie o udzieleniu stronie uprawnienia procesowego w postaci przejęcia przez Skarb Państwa finansowania jej udziału w sprawie, może zapaść jedynie na podstawie klarownie i zgodnie z prawdą przedstawionego przez nią oraz wewnętrznie spójnego stanu faktycznego. Sytuacja bowiem, w której występują braki czy też rozbieżności pomiędzy poszczególnymi dokumentami lub oświadczeniami, prowadzi do niemożności ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, a w konsekwencji do niewykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, co w następstwie prowadzić musi do odmowy przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie odmowę tę uzasadnia także fakt uiszczenia przez Skarżącą wpisu od skargi w kwocie 480 zł – jedynego kosztu sądowego na tym etapie postępowania. Fakt ten świadczy bowiem o tym, że zapłata tej kwoty nie przekraczała możliwości finansowych Skarżącej. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.