III SA/Wa 1291/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 rok p o s t a n a w i a: – odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu (PPF) w dniu 17 lipca 2008 r., J. R. (dalej "skarżący" lub "strona") wniósł o ustanowienie adwokata. W ocenie skarżącego wniosek jest uzasadniony z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, niejasny stan prawny sprawy oraz trudną sytuację materialno-finansową. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. Jedynym majątkiem jest mieszkanie o powierzchni 30 m. kw. Z oświadczenia wynika także, że skarżący uzyskuje dochody z pracy dorywczej w wysokości około 400-500 złotych miesięcznie oraz przyznano mu zasiłek rodzinny na dziecko w wysokości 64 złote miesięcznie (decyzja Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z [...] listopada 2007 roku). Oświadczył również, że nie jest w stanie "uiścić żadnej kwoty", ponieważ posiadane środki finansowe nie są wystarczające do utrzymania rodziny. Referendarz sądowy WSA w Warszawie pismem z 22 lipca 2008 r. wezwał skarżącego do złożenia w Sądzie dodatkowych dokumentów i przedstawienia informacji dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego. Skarżący nie odpowiedział jednak na wezwanie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy również mieć na uwadze, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. W ocenie referendarza sądowego, w niniejszej sprawie skarżący nie dopełnił w sposób należyty, ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Nie odpowiedział bowiem na wezwanie z 22 lipca 2008 r. do udzielenia dodatkowych informacji na temat jego sytuacji majątkowej. Skarżący nie wykazał żadnego majątku i oszczędności oprócz mieszkania, które zapewnia potrzeby lokalowe jego rodziny i dochodów z pracy dorywczej. Przedstawił jedynie kopie decyzji przyznającej zasiłek rodzinny na dziecko. W piśmie z 12 maja 2008 roku skarżący wskazał, że nie składa zeznań podatkowych, ponieważ nie prowadzi działalności gospodarczej i nie może udokumentować wysokości wynagrodzenia, ponieważ utrzymuje się z prac dorywczych. Przedstawione argumenty nie usprawiedliwiają jednak bierności skarżącego w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy. Wyjaśnić bowiem należy, że obowiązek składania zeznań lub deklaracji podatkowych wiąże się z uzyskiwaniem dochodów i to nie tylko tych z działalności gospodarczej. Skarżący twierdzi, że uzyskuje dochody z pracy dorywczej. Okoliczność taka nie wyłącza też możliwości uzyskania od pracodawcy zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia. Ponadto skarżący nie wyjaśnił, czy jego żona uzyskuje przychody, ale też nie przedstawił zaświadczenia stwierdzającego, że jest ona osobą bezrobotną. Skarżący załączył kopię decyzji w sprawie zasiłku rodzinnego, ale nie przedstawił pisma właściwego ośrodka pomocy społecznej zaświadczającego jego sytuację rodzinną i majątkową. W powołanym piśmie z 12 maja 2008 roku, oświadczył, że nie posiada z żoną konta bankowego i lokat bankowych. Jednak wobec nie wywiązania się przez skarżącego z nałożonych na niego obowiązków informacyjnych, powołana okoliczność nie może zadecydować o przyznaniu prawa pomocy. Powtórzyć należy, że przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem i dlatego to skarżący musi wykazać brak środków na pokrycie kosztów postępowania. Referendarz sądowy ocenia powołane informacje i nie spoczywa na nim obowiązek udowadniania, że strona środki na pokrycie kosztów sądowych jednak posiada. Mając na uwadze zaistniałą sytuację faktyczną oraz powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, brak podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. W związku z powyższym na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji. .