III SA/Wa 1295/16

PostanowienieWSA w Warszawie2018-03-26

Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy może przyznać koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, w tym wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów korespondencji, a także jakie zasady stosuje się przy ustalaniu wysokości tych kosztów?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest uprawniony do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, w tym wynagrodzenia za czynności takie jak zapoznanie się z aktami sprawy i sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, a także zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków na korespondencję. Wysokość wynagrodzenia ustala się zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, przy czym w sprawach dotyczących skarg na czynności egzekucyjne stosuje się stawki dla 'innych spraw', a opłatę oblicza się jako procent stawki bazowej, powiększonej o należny podatek VAT.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek adwokata J. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Adwokat został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu skarżącej A. S.A. w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Pełnomocnik domagał się wynagrodzenia za czynności podjęte w sprawie, w tym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz zwrotu kosztów korespondencji. Referendarz sądowy ocenił zasadność wniosku i wysokość należnego wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata J. G. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 226,60 zł, w tym: 180 zł tytułem opłaty, 41,40 zł tytułem 23% podatku od towarów i usług oraz 5,20 zł tytułem zwrotu kosztów korespondencji.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 26/3/2018 r po rozpoznaniu wniosku adw. J. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w sprawie ze skargi A. S.A. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...]/1/2016 r. Nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata adw. J. G. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 226,60 zł (dwieście dwadzieścia sześć złotych sześćdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty – kwotę 180 złotych (słownie: sto osiemdziesiąt złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług – kwotę 41,40 złotych (czterdzieści jeden złotych czterdzieści groszy), tytułem zwrotu kosztów korespondencji – 5,20 zł (pięć złotych dwadzieścia groszy) Adw. J. G. ustanowiony w sprawie pełnomocnikiem z urzędu skarżącej – A. S.A., wyznaczony w sprawie przez ORA pismem z 27/11/2017 r. w wykonaniu postanowienia z 17/10/2017 r., wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej z urzędu. Oświadczył, że koszt tej pomocy nie został zapłacony ani w całości, ani w części. Pismem z 29/1/2018 r. pełnomocnik z urzędu wniósł nadto o zwrot kosztów korespondencji w kwocie (łącznej) 20,80 zł oraz wynagrodzenia w kwocie 50 zł tytułem kosztów wydruku akt i pism: łącznie – jak wskazał pełnomocnik "80,80 zł" Wniosek powyższy został poprzedzony zapoznaniem się z aktami sprawy oraz sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z egzemplarzem dla Skarżącej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a.") wyznaczony adwokat (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Do czynności, o których mowa w tym przepisie, należy także zapoznanie się z aktami sprawy, sporządzanie pism procesowych, popieranie skargi czy opinii o braku podstaw skargi kasacyjnej. Obowiązkiem referendarza sądowego w niniejszym postępowaniu było ustalenie, czy pomoc prawna została rzeczywiście udzielona. Jak wynika z akt sprawy spełnione zostały przesłanki do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia, ponieważ pełnomocnik z urzędu podjął czynności w celu świadczenia stronie pomocy z urzędu: m.in. zapoznał się z aktami sprawy i sporządził pismo procesowe w sprawie ("Opinię o braku podstaw..."). Czynności te nie zostałyby dokonane, gdyby pełnomocnik z urzędu nie został ustanowiony w sprawie. Brak też jakichkolwiek przesłanek do przyjęcia poglądu, że pomoc prawna nie została udzielona: nie wynika to ani z analizy sposobu działania pełnomocnika, ani z oświadczeń strony. Stąd brak jest – ale w ocenie referendarza sądowego – przesłanek do odmowy przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, jak też do zastosowania instytucji z art. 250 § 2 P.p.s.a. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714, dalej – "rozporządzenie"). Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Jak stanowi § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, wynagrodzenie "bazowe" w "innej" sprawie (niż ta w której występuje wartość przedmiotu zaskarżenia), wynosi 240 zł. Niniejsza sprawa w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne zalicza się do kategorii "innych" spraw". W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. b) należało przyznać pełnomocnikowi 180 zł powiększone o należny VAT (§ 4 ust. 3 rozporządzenia), ponieważ "za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł". Należny VAT w sprawie wynosi 41,40 złotych. Do tej kwoty należało zaliczyć również część kosztu korespondencji (przesyłki) w sprawie zadeklarowany przez pełnomocnika: tym bardziej, że fakt ten znajduje potwierdzenie w dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy – lecz w innej, niż wnioskowana, kwocie. Nie było bowiem konieczne powielanie wniosku o przyznanie wynagrodzenia pismem z 29/1/2018 r, skoro takowy został już złożony pismem z 27/11/2017 r. Nadto to Sąd, a nie pełnomocnik doręcza opinie o braku podstaw Stronie, co wynika wprost z art. 177 § 4 u.p.p.s.a., zatem brak jest podstaw do obciążania – kogokolwiek – "nadmiarowymi" czynnościami pełnomocnika. Również (nieudokumentowany) koszt przekazania korespondencji do ORA, wynikający z przepisów korporacyjnych z oczywistych względów nie może zostać zwrócony. Stąd należny jest pełnomocnikowi zwrot, tytułem kosztów korespondencji, w kwocie 5,20 zł. Nie może natomiast zostać uwzględniony wniosek pełnomocnika o przyznanie kwoty "łącznie 80,80 zł", ponieważ oprócz oczywistego błędu rachunkowego (suma kosztów korespondencji i deklarowanych kosztów wydruków akt i pism nie wynosi 80,80 zł), to nie zostały wykazane wydatki poniesione tytułem kosztu wydruku akt i pism, jak też strona została zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, w tym od opłat za sporządzanie kserokopii etc. Nadto urzędnik sądowy przyjmuje, że koszt sporządzenia pism procesowych jest skonsumowany przez przyznane Stronie wynagrodzenie "tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej", niezależnie już od tego, że w przywołanym rozporządzeniu ustawodawca nie wyróżnia wprost – jak to określił pełnomocnik - "notoriów". W związku z powyższym, na podstawie art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło