III SA/Wa 1300/22

WyrokWSA w Warszawie2022-10-28

Skład orzekający: Hanna Filipczyk, Radosław Teresiak, Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, jeśli strona wniosła odwołanie po terminie, ale złożyła również wniosek o przywrócenie terminu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ odwołanie zostało nadane po upływie 14-dniowego terminu od dnia doręczenia decyzji. Rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu jest etapem następującym po stwierdzeniu uchybienia terminowi, a samo uchybienie jest kluczową przesłanką do przywrócenia terminu. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminowi, organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania.
Stan faktyczny
Spółka T. sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług. Decyzja została uznana za doręczoną 31.12.2020 r., a termin do wniesienia odwołania upłynął 14.01.2021 r. Odwołanie zostało nadane 23.02.2022 r. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów dotyczących przywrócenia terminu i stwierdzenia uchybienia terminowi, wskazując na brak winy w uchybieniu terminowi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Hanna Filipczyk, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2022 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec i sierpień 2018 r. oddala skargę Pismem z 4 maja 2022 r. T. Sp. z o.o. (zwana dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skargowego w W. (zwany dalej: "zwany dalej: "NUCS", "Organ odwoławczy") z [...] kwietnia 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W. z [...] .12.2020r., określającej T. sp. z o.o. (NIP [...] ) wysokość zobowiązania w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2018r., kwotę podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec 2018r. oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie za lipiec i sierpień 2018r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z [...] grudnia 2020 r. NUCS określił T. sp. z o.o. (NIP [...] ) wysokość zobowiązania w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2018r., kwotę podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec 2018r. oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie za lipiec i sierpień 2018r. Decyzja została wysłana na adres: ul. [...] , [...] W. i uznana za doręczoną 31.12.2020r. po uprzedniej podwójnej awizacji. Pismem z 24 lutego 2022 r. Skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła: 1. art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej polegające na zaniechaniu przez Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w W. czynności dowodowych zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, którego dotyczy zaskarżana decyzja, w tym w szczególności zbadania dokumentacji dotyczącej przemieszczenia nabywanych i sprzedawanych towarów, przez co z góry przyjęto, że wszystkie obroty na koncie Spółki wiążą się z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT (bez precyzyjnego wskazania w decyzji jaki konkretnie rodzaj czynności potencjalnie podlegających podatkowi VAT miałby być przez Spółkę dokonywany), przez co błędnie założono, że kwota potencjalnie istniejącego lub mającego powstać w przyszłości zobowiązania podatkowego jest prostym przemnożeniem salda obrotów na rachunku oraz stawki VAT 23% (liczone "w stu"), podczas gdy organ dysponował pełną dokumentacją księgową spółki, co przywołał w uzasadnieniu wydanej decyzji, i nawet na podstawie opisów przelewów bankowych, mógł dojść do przekonania, że znajdujące się na rachunku bankowym spółki środki nie stanowią dochodów spółki podlegających opodatkowaniu; 2. art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym wydanej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności; 3. art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy sprzedaż i zakup towarów, w której Spółka uczestniczyła tylko jako pośrednik na zasadach analogicznych do polskiego kodeksowego komisu, następowała poza granicami kraju, nie podlegając tym samym podatkowi od towarów i usług w Polsce. W odwołaniu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie w całości przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym postanowieniem Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. NUCS powołując się na treść art. 228, art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej wskazał, że stanu faktycznego sprawy wynika, że decyzja z [...] .12.2020r., określająca T. sp. z o.o. z siedzibą w W. zobowiązanie w podatku VAT za lipiec i sierpień 2018r., kwotę podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec 2018r. oraz ustalająca dodatkowe zobowiązanie za lipiec i sierpień 2018r., została wysłana na wynikający z systemu SERCE oraz KRS adres: ul. [...] ,[...] W. . Decyzja ta została uznana za doręczoną 31.12.2020r. po uprzedniej podwójnej awizacji (16.12.2020r. i powtórnie 24.12.2020r.). Wobec powyższego 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji, liczony od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji, upłynął z końcem 14.01.2021r. NUCS uznał, że termin określony w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej nie został zachowany, gdyż odwołanie zostało nadane 23.02.2022r. (o czym świadczy data stempla pocztowego umieszczona na kopercie zawierającej odwołanie), tj. po terminie do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy przypomniał, że strona została prawidłowo pouczona o terminie i trybie wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. NUCS podkreślił, że konsekwencją uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest zamknięcie drogi do dalszego rozpatrywania sprawy. Jeżeli organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem w przypadku rozpatrzenia przez organ odwoławczy wniesionego po terminie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, wystąpiłaby sytuacja rażącego naruszenia prawa. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. W konkluzji organ odwoławczy wskazał, że uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżyła postanowienie NUCS i sformułowała następujące żądania: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła: naruszenie przepisu art. 162 § 1 o.p. w zw. z art. 181 o.p. oraz art. 122 o.p. poprzez niedostateczne zbadanie dostarczonego przez Skarżącego materiału dowodowego w zakresie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu i jego przyczyn, a w konsekwencji uznanie, że Skarżący nie spełnił przewidzianych ustawowo warunków niezbędnych do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dot. wymiaru zobowiązania podatkowego; naruszenie przepisu art. 223 § 2 pkt 1 o.p. w zw. z art. 228 o.p. poprzez uznanie, że odwołanie nie zostało wniesione w terminie, mimo wykazania przez stronę braku zawinienia w uchybieniu terminowi i dokonania czynności, dla której przewidziany był termin wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zasadność swojego stanowiska, zawartego w skarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie NUCS stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Jak wynika z ustaleń organu decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego z [...] .12.2020r., nr [...] określająca T. sp. z o.o. z siedzibą w W. zobowiązanie w podatku VAT za lipiec i sierpień 2018r., kwotę podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec 2018r. oraz ustalająca dodatkowe zobowiązanie za lipiec i sierpień 2018r., została wysłana na wynikający z systemu SERCE oraz KRS adres: ul. [...] ,[...] W. . Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, skarżona decyzja została uznana za doręczoną 31.12.2020r. po uprzedniej podwójnej awizacji (16.12.2020r. i powtórnie 24.12.2020r.). Zatem w niniejszej sprawie 14 dniowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji, liczony od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji, upłynął z końcem 14.01.2021r. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że termin określony w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej nie został zachowany, gdyż odwołanie zostało nadane 23.02.2022r. (o czym świadczy data stempla pocztowego umieszczona na kopercie zawierającej odwołanie), tj. po terminie do wniesienia odwołania. Ww. okoliczności faktyczne nie są kwestionowane przez Skarżącego. W istocie w skardze wskazuje On na koniczność przywrócenia terminu do wniesienia odwołania a nie na brak uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Jak słusznie zauważył NSA w wyroku z dnia 2 sierpnia 2022 r. (I FSK 901/20) "Wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 o.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. W pierwszej kolejności zbadać bowiem należy, czy termin do wniesienia odwołania został zachowany. Przepisy art. 162 § 1 i 2 o.p. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Wniosek w tym zakresie, złożony mimo braku uchybienia terminowi, jest niedopuszczalny. Z tej perspektywy pierwszeństwo powinno mieć zatem rozstrzygnięcie w postaci postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi. Tego rodzaju postanowienie otwiera bowiem drogę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jako w ogóle mogącego osiągnąć cel, dla którego ten rodzaj wniosku został przewidziany. Umożliwia zajęcie się badaniem jego zasadności, w szczególności oceną przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Ocena taka jest możliwa tylko wyłącznie wtedy, gdy termin do wniesienia dowołania został przekroczony. Wówczas nie ma już racji bytu badanie okoliczności przekroczenia terminu jako: "załatwionej" postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminu. Podkreślić zatem należy, że uchybienie terminowi stanowi kluczową przesłankę do przywrócenia terminu". Podkreślić również należy, że w razie stwierdzenia uchybienia terminu organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Ponadto, poza jakąkolwiek oceną organu podatkowego pozostają okoliczności z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a jedynym uprawnieniem, a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli odwołania jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie 14-dni od daty doręczenia decyzji stronie. (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 15 września 2022 r. (I SA/Ke 318/22). Sąd stwierdza zatem, że rozstrzygnięcie organu w zakresie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest prawidłowe. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło