III SA/Wa 1301/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-22
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu powinien zostać umorzony, jeśli strona skarżąca dysponuje już zwolnieniem od kosztów sądowych w danej sprawie, a jej sytuacja finansowa nie uległa zmianie?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy umorzyć, jeżeli stało się ono zbędne, co ma miejsce, gdy strona skarżąca dysponuje już takim zwolnieniem i nie ciążą na niej wymagalne koszty sądowe. Jednocześnie, w sytuacji gdy strona skarżąca już posiada zwolnienie od kosztów sądowych, a jej sytuacja finansowa nie uległa zmianie od czasu jego przyznania, nie ma podstaw do ponownego przyznania takiego zwolnienia. Niemniej jednak, uwzględniając znaczenie prawa do sądu i dostępu do niego, a także fakt, że strona może być objęta tzw. "przymusem adwokackim", zasadne jest ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, powołując się na trudną sytuację finansową, liczne postępowania egzekucyjne i zajęcie rachunków bankowych. Spółka argumentowała, że jej sytuacja finansowa nie uległa zmianie od czasu, gdy postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2016 r. została zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych w tej samej sprawie.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono spółce adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
22/9/2017 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 22/9/2017 r. po rozpoznaniu wniosku A. S.A. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi A.S.A. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...]/2/2016 r. Nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne p o s t a n a w i a 1. Umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. Ustanowić spółce adwokata z urzędu
A. S.A., pismem z 7/7/2017 r, a następnie – w wykonaniu wezwania referendarza sądowego – na formularzu PPPr, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie) zwolnienia od kosztów sądowych. I ustanowienia pełnomocnika z urzędu
W uzasadnieniu ponowiła argumentację ocenioną już postanowieniami Sądu, w tym postanowieniem z 22/8/2016 r. III SA/Wa 1301/16. W szczególności zaznaczyła, ze prowadzone są w stosunku do niej liczne postępowania egzekucyjne, nie posiada żadnych środków, ma zajęte rachunki, nie osiąga żadnych dochodów. Skarżąca nadesłała postanowienia zwalniające ją z ponoszenia kosztów w innych sprawach. Podała, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych 1.737,54 zł. Za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w wysokości 448.567,16 zł. Wskazała stan rachunków bankowych, zastrzegając, iż są one zajęte w ramach egzekucji.
Do wniosku Spółka, w wykonaniu wezwania urzędnika sadowego, załączyła dokumenty rachunkowe, bankowe, związane z egzekucją oraz oświadczenia.
O zasadach i regułach przyznawania prawa pomocy, jak też o przepisach, w których uregulowane zostały te zagadnienia Skarżąca została poinformowana w doręczonym jej postanowieniu z 22/8/2016 r. Stąd referendarz sądowy odstępuje od powtórnego przytaczania wzmiankowanych treści.
Uwzględniając znaczenie w obrocie prawnym instytucji "prawa do Sądu", w szczególności "dostępu do Sądu", urzędnik sądowy nie doszukał się przejawów zmiany sytuacji finansowej Spółki w stosunku do tej, prawomocnie już ocenionej. Stwierdzony brak zdolności do ponoszenia kosztów sądowych nie jest przesłanką, z której możnaby wnioskować o zdolności do ponoszenia kosztów w szerszej kategorii, tj. kosztów postępowania, do których zaliczają się koszty działania pełnomocnika z urzędu. Zarazem zarówno etap sprawy (odrzucenie skargi kasacyjnej) jak i doręczone stronie pouczenie o "przymusie adwokackim", może uzasadniać udział w sprawie profesjonalnego pełnomocnika.
Nadto, skoro stronie, postanowieniem z 22/8/2016 r., zwolniono Skarżącą od kosztów sądowych w sprawie, zaś sytuacja Skarżącej nie daje podstaw do zastosowania art. 249 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to należało rozpoznając jej wniosek z 7/8/2017 r. o zwolnienie od kosztów sądowych, umorzyć postępowanie w sprawie o prawo pomocy. Na podstawie art. 249a w zw. z art. 246 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz 718, ze zm., dalej jako u.p.p.s.a), jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Natomiast postępowanie o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, ponieważ Skarżąca dysponuje już wnioskowanym zwolnieniem i nie ciąża na niej wymagalne koszty sądowe.
Dlatego należało, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 249a u.p.p.s.a. oraz art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, jak też - art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., orzec, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło