III SA/Wa 1309/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świercz po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi U. sp. z o.o. z siedzibą w W. na czynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] października 2017 r., w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Skarżąca – U. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na czynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] października 2017 r., w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników podatku od towarów i usług. W skardze zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż organ 17 października 2017 r na podstawie art. 96 ust 9a pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 z późn. zm. )- wykreślił skarżącą z rejestru podatników VAT i oraz z rejestru podatników VAT-UE. O wykreśleniu z rejestru skarżąca spółka dowiedziała się na początku stycznia 2018 r. Pismem z dnia 28 lutego skarżąca złożyła do organu podatkowego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia 12 marca 2018 r. doręczonym dnia 23 marca 2018 r. organ podatkowy odmówił uwzględnienia wniosku o przywrócenie spółki do rejestru podatników VAT i VAT-UE z dniem wykreślenia (17 października 2017 r.). Skarżąca podniosła, iż nie została poinformowana o możliwości zaskarżenia czynności dotyczącej wykreślenia jej z wymienionych rejestrów i nie miała możliwości zasad zaskarżania takich czynności. W szczególności, iż zmiana art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a. nastąpiła od 1 czerwca 2017r. Skarżąca wniosła na podstawie art. 53 § 2 zdanie drugie p.p.s.a. o uznanie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej i rozpoznanie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, co następuje: W świetle postanowień zawartych w art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w tym uchybieniu. W świetle orzecznictwa administracyjnego przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Innymi słowy nie jest możliwe przywrócenie terminu, gdy z okoliczności sprawy będzie wynikało, że strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto dopiero nagłe, niedające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (postanowienie NSA z dnia 20 października 2009r., sygn. akt I OZ 971/09; postanowienie NSA z dnia 6 marca 2012r., sygn. akt I OZ 117/12; postanowienie NSA z dnia 30 grudnia 2008r., sygn. akt I OZ 925/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, że przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalne. Najważniejszą przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w jego uchybieniu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności procesowej nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sąd zauważa, iż od 1 czerwca 2017 r. zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W myśl art. 53 § 2 jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Przedmiotem skargi jest czynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] października 2017 r. o wykreśleniu Spółki z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9a pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017 r. poz. 1221). Przepis ten stanowi, że wykreśleniu z urzędu z rejestru jako podatnika VAT podlega także podatnik, który składał przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracje, o których mowa w art. 99 ust. 1, 2 lub 3, w których nie wykazał sprzedaży lub nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia. Na gruncie przytoczonej regulacji prawnej wykreślenie z rejestru podatników VAT jest to czynność z zakresu administracji publicznej inna niż decyzja lub postanowienie, dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że termin do wniesienia skargi na taką czynność określa cytowany wyżej art. 53 § 2 p.p.s.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż o podjęciu przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. przedmiotowej czynności Skarżąca została zawiadomiona w trybie art. 150 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2017r., poz. 201 z późn. zm.), dalej jako Ordynacja podatkowa z dniem 3 listopada 2017 r. Przesyłka nie została podjęta w terminie, wysłana na obowiązujący wówczas adres ze złym pouczeniem. Spółka nie zastosowała także poprzedniego trybu obowiązującego do 31 maja 2017 r. Złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa po upływie terminu wskazanego w art. 53 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2017 r. Z treści samej skargi wynika, iż Spółka dowiedziała się o podjęciu przez organ przedmiotowej czynności na początku stycznia 2018 r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy oraz na co wskazuje sama Skarżąca wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wniosła pismem z 28 lutego 2018 r. (wpływ do Urzędu Skarbowego 2 marca 2018 r.) oraz złożyła wniosek o natychmiastowe przywrócenie do rejestru podatników VAT czynnych. Natomiast skarga do WSA w Warszawie została złożona w urzędzie pocztowym w dniu 16 kwietnia 2018 r., a więc po upływie trzydziestu dni od dnia, w którym Spółka dowiedziała się o wykreśleniu jej z rejestru podatników VAT. W skardze Skarżąca sama zresztą przyznaje, że od dnia dowiedzenia się o podjęciu zaskarżonej czynności upłynęło już 30 dni, powołuje się jednak na zmianę przepisów od 1 czerwca 2017 r., oraz niepoinfomowanie o możliwości zaskarżenia ww. czynności Organu. W ocenie Sądu okoliczności te nie przekonują, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżącej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Spółka jest osobą prawną, która prowadzi działalność gospodarczą. Jest to zatem podmiot, który powinien być odpowiednio zorganizowany w celu realizacji określonych zadań, wymagających również niekiedy wystąpienia na drogę postępowania sądowego. Nieznajomość prawa, a także niezapewnienie sobie pomocy prawnej co najmniej w okolicznościach, które mają istotne znaczenie dla prowadzonej działalności gospodarczej, nie mogą uwalniać od negatywnych skutków uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej. Uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2012 r., I FZ 522/11, LEX nr 1115932). W omawianej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Należy zauważyć przy tym, że w momencie wniesienia skargi, nowa treść art. 53 § 2 p.p.s.a. obowiązywała już od 9 miesięcy. Ponadto Skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.