III SA/Wa 131/10

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8.lutego 2010 r.. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty części zaległości podatkowej z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi powyżej kwoty 100,- zł 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2. J. W. (dalej jako skarżący lub strona), w piśmie z 12 lutego 2010 r., zakwalifikowanym jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazał, ze jest emerytem, a jego stan zdrowia i majątkowy uniemożliwia mu uiszczenie wpisu od skargi do sądu w wysokości 500,- zł. Do pisma załączył kartę wypisowa ze szpitala. 3. Referendarz sądowy, pismem z 17 lutego 2010 r., wezwał skarżącego o złożenie innych informacji o jego sytuacji majątkowej oraz o nadesłanie – w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania – wypełnionego formularza PPF. 4. Skarżący, w treści formularza z 26 stycznia 2010 r., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wysokość opłat w lutym 2010 r. przekracza miesięczne dochody. W szczególności, należność z tytułu czynszu wynosi 935,- zł, raty – 317, 300 i 1104 zł, opłata za światło – 131,- zł, gaz – 36,- zł, wodę – 788,- zł za 12 m-cy, za ubezpieczenie – 37 zł, leki – ok. 100,- zł. Skarżący określi sumę wydatków na kwotę 3239,- zł. Nadto skarżący poinformował, że nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomego. Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną i wnukiem. Skarżący utrzymuje się z wpływów z emerytury w wysokości 2692,- zł brutto i emerytury żony w wysokości 891,- zł brutto. Skarżący zaznaczył, że ponoszone przez niego wydatki na poratowanie zdrowia, mają charakter stały i powołał się na leczenie w A. K., czy w W.. Nadmienił, ze z opieki społecznej, przydziału pracy i pomocy państwa innego rodzaju, nie korzystał, lecz sam tworzył stanowiska pracy dla kilkudziesięciu osób w sferze produkcyjnej i wytwórczej. Skarżący zwrócił uwagę na to, że spór z organami podatkowymi dotyczy interpretacji zastosowanych przepisów prawa, "przy równoległym opłaceniu należności w pełnej wysokości". Do formularza skarżący załączył dokumenty przelewów (5 sztuk), zestawienie transakcji przeprowadzonych kartą, wyciąg z rachunku bankowego, rozliczenie mediów na podstawie odczytu liczników z dn 5 stycznia 2009 r., 1 maja 2009 r. i 1 grudnia 2009 r., kserokopie zeznań podatkowych za 2008 r. , zawiadomienie o zmianie wysokości czynszu, druk z ZUS o wysokości zwaloryzowanej emerytury – skarżącego i jego żony. 5. Ze względu na to, że skarżący uzyskuje stale dochody, a z materiałów sprawy nie wynika, żeby ten stan miał ulec zmianie, referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego należy rozpoznać w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w wysokości 500,- zł, ponieważ wpis sądowy jest jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie na obecnym etapie postępowania. 6. Z nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i wnuczkiem. Zestawienie wysokości środków, które ma do dyspozycji skarżący, z wysokością wymaganych kosztów sądowych oraz przeciętnymi cenami podstawowych dóbr prowadzi do wniosku, że bezzwłoczne uiszczenie wpisu od skargi w pełnej wysokości, tj. w wysokości 500,- zł, może uniemożliwiać skarżącemu zaspokajanie bieżących potrzeb życiowych. Decyzja referendarza wyrażona w sentencji jest spowodowana tym, że obowiązek zapłaty wpisu od skargi i obowiązek poczynienia starań w celu zgromadzenia środków na jego uiszczenie, mogły pozostawać poza sferą świadomości skarżącego, zatem mógłby on mieć trudności z natychmiastowym zgromadzeniem niezbędnych środków. 7. Decyzję o zwolnieniu skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, referendarz sądowy podjął w wyniku analizy zestawienia wysokości przychodu, którym gospodarstwo domowe skarżącego dysponuje co miesiąc, z przeciętnymi potrzebami życiowymi przeciętnego członka społeczeństwa. Referendarz sądowy miał na względzie tak kondycję zdrowotną skarżącego, wynikającą z treści składanych przez niego pism, jak jego wiek oraz jego obecną sytuację osobistą, czym miarkuje zdolność skarżącego do uzyskiwania przychodu. Nie bez znaczenia dla treści rozstrzygnięcia są zobowiązania, które ciążą na skarżącym, a których wypełnianie wynika z nadesłanych dokumentów przelewów. Kwota, którą skarżący dysponuje, zapewnia wprawdzie możliwość zabezpieczenia podstawowych jego potrzeb, lecz natychmiastowe wygospodarowanie kwoty wpisu tytułem wymagalnych kosztów sądowych, może, przy uwzględnieniu elementu "nieoczekiwaności", zakłócić tą delikatną równowagę i tym samym spowodować skutki, o których mowa w art. 246 § 1 u.p.p.s.a. Referendarz sądowy zauważa zarazem, że z treści nadesłanych "druków" ZUS wynika, że wysokość świadczenia do wypłaty miesięcznej wynosi, w przypadku żony skarżącego – 891,16 zł, w przypadku skarżącego – 2692,30 zł. Zdaniem referendarza sądowego, sytuacja majątkowa i osobista skarżącego umożliwia mu jednakże zgromadzenie kwoty 100,- zł od na potrzeby postępowania sądowego, choćby ze względu deklarowaną, uzyskiwaną stale, miesięczną wysokość przychodów i możliwość gospodarowania w wybrany przez siebie sposób posiadanymi środkami. 8. Fakt uiszczenia zaległości podatkowej nie jest okolicznością uzasadniającą zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na decyzję o odmowie rozłożenia n a r a t y zaległości podatkowej, ponieważ przedmiotem sporu w tym postępowaniu może być tylko zasadność rozłożenia na raty – co zostało wskazane w art. 67a Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz 60 ze zm), a nie ustalona ostatecznie w innym postępowaniu i nie kwestionowana w przepisanym do tego trybie, wysokość zobowiązania podatkowego. Natomiast przy decyzji skarżącego – w przedstawionych przez niego we wniosku okolicznościach sprawy (tj uiszczeniu zaległości podatkowych) - o prowadzeniu sporu sądowego, co do decyzji o odmowie rozłożenia na raty, okolicznością usprawiedliwiającą miarkowanie kosztów sądowych wymaganych od skarżącego, może być wpływ przesunięcia wydatków w celu zgromadzenia środków na potrzeby postępowania sądowego, na gospodarkę finansowa gospodarstwa domowego skarżącego, także po zakończeniu postępowania sądowego. W ocenie referendarza sądowego, przesunięcie wspomnianych środków ponad kwotę 100,- mogłoby spowodować niekorzystne dla utrzymania koniecznego skarżącego, skutki. 9. Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.