III SA/Wa 131/15

Dnia 5 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia Skarżącego od kosztów sądowych w całości Skarżący – R.C. , wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 22.332 zł, Skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W osnowie wniosku Skarżący podniósł, że jest osobą bezrobotną, częściowo [...] . Obecnie nie posiada źródła dochodu. Pozostaje na utrzymaniu rodziców. Skarżący ma dwóch małoletnich synów, na których ma zasądzone alimenty w wysokości 2.000 zł. Alimentów tych Skarżący nie płaci. Żona Skarżącego pracuje, ale relacje Skarżącego z żoną nie układają się dobrze. Małżonkowie są w separacji. Żona skarżącego zarabia 2.150 zł netto miesięcznie. Dochód ten przeznacza na utrzymanie swoje i dzieci. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wyjaśnił, że chociaż zamieszkuje razem z żoną i dziećmi, to obecnie nie partycypuje w kosztach utrzymania dzieci, gdyż nie ma żadnego dochodu. Z żoną Skarżący jest w trakcie rozwodu. Nie może więc przedstawić dotyczących jej dokumentów. W bieżącym utrzymaniu pomagają Skarżącemu dobrowolnie rodzice (kwota około 800 - 1.000 zł miesięcznie). Skarżący nie dysponuje kopiami rachunków. Skarżący nie wie kto jest właścicielem lokalu wskazywanego jako adres skarżącego tj. [...] w W. . Skarżący nie posiada rachunków bankowych. Skarżący do pisma załączył zaświadczenie o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej i nieposiadaniu prawa do zasiłku. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie Skarżący podniósł, że na obecnym etapie nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi w kwocie 22.332 zł. Skarżący, jak wskazywał i jak wykazał zaświadczeniem z dnia 3 marca 2015 r. wydanym przez Powiatowy Urząd Pracy w O. , jest bezrobotny. Skarżący nie ma zgromadzonego żadnego wartościowego majątku ruchomego, ani nie jest właścicielem żadnej nieruchomości. Nie posiada też oszczędności. Załączone do sprzeciwu zeznania podatkowe za lata 2013-2014 o wysokości osiągniętego dochodu są "zerowe", Skarżący nie osiągnął bowiem w tych latach żadnego dochodu. Przedstawienie powyższych zeznań na etapie wniosku o udzielenie prawa pomocy nie było możliwe, gdyż Skarżący nie złożył ich do właściwego Urzędu Skarbowego. Skarżący podkreślił ponadto, że jest osobą niepełnosprawną, na dowód czego przedłożył orzeczenie z dnia 25 marca 2014 r., mocą którego orzeczono o [...] stopniu niepełnosprawności Skarżącego do dnia 31 marca 2017 r. Skarżący wyjaśnił także, że z uwagi brak własnego domu mieszka w domu z byłą żoną i dziećmi, dzięki uprzejmości byłej małżonki. Przy czym Skarżący wyjaśnił, że na mocy wyroku Sądu Okręgowego W. w W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] września 2013 r. o sygn. akt [...] , jest rozwiedziony. Skarżący pozostaje na utrzymaniu rodziców. Końcowo Skarżący stwierdził, ze oczywistość skargi do Sądu z uwagi na przedawnienie ewentualnego zobowiązania podatkowego wzmacnia zasadność wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Brak możliwości skutecznego zaskarżenia oczywiście błędnej decyzji, skutkować może bezpodstawnym i niezgodnym z Konstytucją RP pozbawieniem Skarżącego prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki, a strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy (w niniejszej sprawie – osoba fizyczna) musi spełnić którąś z przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu wniosek Skarżącego zasługiwał na uwzględnienie. Wskazać bowiem należy, iż istotnie sytuacja majątkowa Skarżącego – jak wynika z jego oświadczenia zawartego w formularzu PPF i przedstawionych dokumentów - jest bardzo zła. Zwalniając Skarżącego od kosztów sądowych w całości, Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim fakt, iż Skarżący jest bezrobotny i bez prawa do zasiłku, nie posiada także żadnego majątku, ani oszczędności. Skarżący nie osiąga dochodów - w zeznaniach podatkowych za lata 2013-2014 w pozycji dochód wykazał "0". W bieżącym utrzymaniu pomagają Skarżącemu dobrowolnie rodzice – są to jednak niewielkie kwoty. Skarżący z uwagi brak własnego domu mieszka w domu byłej małżonki – z którą jest po rozwodzie. Stwierdzić należy zatem, że przedstawione powyżej okoliczności niewątpliwie przemawiają za pozytywnym rozstrzygnięciem wniosku Skarżącego. Wykazał on bowiem – jak wymaga tego art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i pomoc musi zostać mu udzielona. Takie rozstrzygnięcie znajduje ponadto umocowanie w konieczności realizacji prawa do sądu, gwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Odnosząc się końcowo do argumentacji Skarżącego, iż oczywistość skargi z uwagi na przedawnienie ewentualnego zobowiązania podatkowego wzmacnia zasadność wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy, Sąd stwierdza, że argumentacja powyższa, jako nieodnosząca się w żaden sposób do określonych w art. 246 § 1 p.p.s.a. przesłanek przyznania prawa pomocy, jest bez znaczenia w niniejszym postępowaniu wpadkowym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a. Sąd postanowił o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.