III SA/Wa 1315/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sadowego od skargi 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie UZASADNIENIE: Skarżący T. B. , wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że nie posiada środków na uregulowanie kosztów sądowych. W 2013 r. osiągnął stratę z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 8.597,92 zł. posiada zaległości względem ZUS, [...] wypowiedział Skarżącemu umowę kredytu inwestycyjnego i obrotowego, również [...] wypowiedział Skarżącemu umowę, grożąc bankowym tytułem egzekucyjnym. Skarżący oświadczył, że posiada zaległości wobec dostawcy energii i szeregu innych płatności. Skarżący podniósł również, że do ciężkiej sytuacji finansowej doszły jeszcze problemy zdrowotne po wypadku oraz choroba żony. Z oświadczenia Skarżącego wynika również, że w 2011 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we W. dokonał zabezpieczenia majątku Skarżącego poprzez wpisy hipoteczne, blokadę rachunków bankowych, zabezpieczenie należności z urzędu skarbowego oraz licytację środków trwałych firmy M. . Skarżący wyjaśnił, że jego rodzina jest na utrzymaniu matki oraz teściowej. Cały rodzinny majątek został zabezpieczony tj. dom, działki. Podniósł, ze aby przetrwać oszczędzają na wszystkim. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz córką i synem (ur. w [...] r. i [...] r.), posiada dom o powierzchni 230 m² (ustanowiona hipoteka przez [...] oraz [...] Urząd Skarbowy) oraz działkę inwestycyjną o powierzchni 0,4 ha (zabezpieczenie hipoteczne na rzecz urzędu skarbowego). Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, Skarżący przedłożył zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, dokumentację medyczną, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego na kwotę 120.481,58 zł, wypowiedzenie umowy (zaległość 10.933,42 zł) przez [...] , przesądowe wezwanie do zapłaty wystawione przez [...] na kwotę 151,81 zł, wezwanie do zapłaty za energię elektryczną [...] na kwotę 260,67 zł, wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że Skarżący posiada zadłużenie na kwotę 133.227,26 zł, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji na kwotę39.398,82 zł (należność główna plus 11.651,26 zł (odsetki) oraz 8.103,91 zł (opłata egzekucyjna), zawiadomienie o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne na kwotę 18.583,00 oraz 3.971,00 zł (opłata manipulacyjna) oraz tytuły wykonawcze. Skarżący wyjaśnił również, że utrzymuje się wraz z rodziną z pomocy matki i teściowej. Zaległości kredytowych jest tak dużo, że "z nerwów drę wszystko co przychodzi drogą pocztową". Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącą 100 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w całości. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania Skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, dokumenty przesłał i w sposób rzetelny przedstawił swoją sytuację majątkową. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, prowadzona działalność przynosi straty, a w stosunku do Skarżącego toczą się postępowania egzekucyjne. Posiadany majątek dom i działka są przedmiotem zabezpieczenia banku oraz urzędu skarbowego. Na rachunku bankowym Skarżący posiada zadłużenie w kwocie 133.227,26 zł., oraz że Skarżący posiada także zadłużenie z tytułu opłat za media. Skarżący wraz z żoną i dziećmi utrzymuje się z pomocy matki i teściowej. Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącego stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, że nie jest obecnie w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi w całości. Jednocześnie wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu sądowego jest jedynym kosztem, do którego uiszczenia Skarżący jest zobowiązany. Przyszłe ewentualne koszty postępowania mogą być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem należy, że sytuacja materialna Skarżącego do tego czasu może ulec poprawie. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.