III SA/Wa 1316/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2014 r Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. postanawia 1. zwolnić stronę od wpisu od skargi w kwocie powyżej 250 zł 2. odmówić przyznania stronie prawa pomocy w pozostałym zakresie L. W. (dalej "skarżący" lub "wnioskodawca"), w skardze do Sądu, a następnie, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 9 maja 2014 r, na urzędowym formularzu PPF z 20 maja 2014 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją finansową. Wskazał, że: - dysponuje niewielkimi środkami finansowymi z uwagi na zły stan zdrowia uniemożliwiający mu osiąganie dochodów wyższych niż na zaspokojenie podstawowych potrzeb; - cierpi na postępującą [...] wymagającej stałej rehabilitacji i [...] ; - ponosi wysokie koszty rehabilitacji; prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z zoną, z którą posiada rozdzielność majątkową; - żona posiada dom, w który strona mieszka; - dochód gospodarstwa domowego (miesięczny) wynosi 4200 zł (działalność gosp żony oraz praca na etat żony i strony). Nadto, w piśmie z 20 maja 2014 r, strona poinformowała o tym, że: - dochody za 2012, za 2013 r i za 2014 r wynoszą odpowiednio 18 tys, 19 tys i 6,5 zł; - dochody żony to 25 tys i 28 tys zł oraz 12 tys zł; - strona korzysta ze służbowego samochodu; - miesięczne wydatki strony (żywność, komunikacja, internet, tv, gaz, wycieczki i rekreacja, kino, sr czystości, basen, naprawy i remonty, składki członkowskie) wynoszą ok 4,5 tys zł; - dom jest własnością żony, koszty utrzymania domu to 12 tys zł; - strona cierpi na [...] . Do formularza PPF strona załączyła PIT-36 za 2013 r – swój oraz żony, wyciąg ze swojego rachunku bankowego. Skarżący przekazał także kserokopię zaświadczenia o stanie zdrowia. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. o prawo pomocy w zakresie częściowym. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpisy od skarg w łącznej wysokości 2000 zł we wszystkich sprawach rozpoznawanych przez referendarza sądowego. Zdolność do uiszczenia pozostałych kosztów sądowych, tj. potencjalnie wymagalnych, należy badać z każdorazowym uwzględnieniem sytuacji finansowej strony w momencie wystąpienia kosztów, ponieważ sytuacja majątkowa strony może zmieniać się w czasie (choćby w wyniku podjęcia zatrudnienia). Stąd rozstrzygnięcie o zakresie wniosku wyrażone w sentencji. Referendarz sądowy zauważa, ze skarżący nie przekazał pełni informacji, o które był wzywany. Przykładowo, nie nadesłał wyciągu z rachunku bankowego żony, który powinna posiadać choćby z uwagi na prowadzenie przez nią działalności gospodarczej. Ma to znaczenie choćby dlatego, że z utrwalonego orzecznictwa, zarówno sądów powszechnych, jak sądów administracyjnych wynika, że ustrój majątkowy pomiędzy małżonkami nie ma wpływu na obowiązek wzajemnej pomocy w ponoszeniu kosztów sądowych. Brak satysfakcjonujących stronę dochodów strona wyjaśniła tym, że zły stan zdrowia uniemożliwia mu osiąganie ich w wysokości większej niż niezbędne na zaspokojenie podstawowych potrzeb, co zyskuje zrozumienie u referendarza sądowego. Należy jednak zauważyć, że z załączonego do akt sprawy zaświadczenia lekarskiego wynika, że skarżący ma przeciwskazanie do wykonywania pracy polegającej na dźwiganiu powyżej 2 kg oraz długotrwałego przebywania w jednej, wymuszonej pozycji. Chociaż z akt, także administracyjnych, sprawy nie wynika, by praca skarżącego polegała kiedykolwiek na dźwiganiu ciężarów, a pozycje, w której wykonuje się prace (nawet biurową) można zmieniać zależnie od okoliczności, to sam fakt korzystania z samochodu służbowego podczas podczas jazdy nim (choćby w czasie dojazdów do pracy) może wymuszać przyjęcie przez skarżącego stałej pozycji, objętej przeciwskazaniami lekarza. Także ta okoliczność znajduje zrozumienie u referendarza sądowego w stopniu wyrażonym w sentencji. Referendarz sądowy zauważa, że kwota miesięcznych, zadeklarowanych wydatków ("netto") skarżącego (tj ok 4,5 tys zł) przekracza nawet kwotę zadeklarowanych przez stronę dochodów brutto ( rubryka 10 formularza PPF -3600 zł) gospodarstwa domowego (3600 zł brutto to kwota, w zależności od sposobu przeliczania, 2500 do 2900 zł netto). Referendarz sądowy ma świadomość tego, że skarżący może posiłkować się linią kredytową w banku w celu zrównoważenia budżetu domowego, jednakże, należy zauważyć, że nie wykazał on, by wydatki te, poza wydatkami na ochronę zdrowia, korzystały z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi, do których zaliczają się należności z tytułu kosztów sądowych. Uwaga ta nabiera jeszcze większego znaczenia z uwagi na znaczącą dysproporcję (ok 1000 zł) pomiędzy zadeklarowanymi dochodami a wskazanymi przez stronę wydatkami. Tylko ubocznie wobec powyższego referendarz sądowy zauważa, że ani konieczność przeznaczenia dochodów na "telewizję", ani na "składki członkowskie", ani na "wycieczki i rekreację" (300 zł), ani nawet na kino (150 zł) nie uzasadniają poglądu o koniecznym zmniejszeniu możliwości dysponowania środkami w gospodarstwie domowym skarżącego i – w konsekwencji – przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dlatego, referendarz sądowy, biorąc pod uwagę wysokość i strukturę wydatków strony, zadeklarowany stan zdrowia i wiek, rozbieżności w złożonych deklaracjach oraz wysokość zadeklarowanych dochodów w gospodarstwie domowym, jak też – przede wszystkim, zabezpieczając prawo do rozpoznania skargi strony przez Sąd (art. 45 Konstytucji RP), orzekł o zdolności do poniesienia w każdej sprawie kwoty wyrażonej w sentencji, tj. łącznie kwoty 1000 zł. Stad, należało, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzec jak w sentencji.