III SA/Wa 1318/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-27
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Włodzimierz Gurba, Monika Świercz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał braku swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki lub nie wskazał mienia spółki pozwalającego na zaspokojenie zaległości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo orzekły o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, ponieważ wykazały, że egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał braku swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki we właściwym czasie ani nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości w znacznej części. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki R. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT, PIT i CIT za lata 2012-2016. Skarżący zarzucał organom pominięcie faktu posiadania przez spółkę majątku oraz błędne przyjęcie jego winy za niezgłoszenie wniosku o upadłość. DIAS uchylił decyzję NUS jedynie w niewielkiej części dotyczącej VAT za styczeń 2016 r., a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy, uznając zaległości za wymagalne i stwierdzając bezskuteczność egzekucji z majątku spółki oraz brak przesłanek uwalniających skarżącego od odpowiedzialności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba,, sędzia WSA Monika Świercz, Protokolant specjalista Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług, podatku dochodowym od osób fizycznych, podatku dochodowym od osób prawnych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r., 2013 r., 2014 r., 2015 r., 2016 r. oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (zwany dalej: "NUS") decyzją z [...] listopada 2017r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej M.K. (zwany dalej: "Skarżącym") jako członka zarządu R. Sp. z o.o. (zwana dalej: "Spółką") wraz ze Spółką za jej zaległości podatkowe:
1) w podatku dochodowym od osób fizycznych (zwany dalej: "p.d.f.") za miesiące od czerwca do grudnia 2012r., od lutego do grudnia 2013r., od stycznia do grudnia 2014r., od stycznia do grudnia 2015r. w łącznej wysokości 310.052 zł z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 91.241 zł oraz za koszty postępowania egzekucyjnego w łącznej wysokości 20.271,73 zł;
2) w podatku od towarów i usług (zwany dalej: "VAT") za miesiące: od września do grudnia 2012r., od stycznia do grudnia 2013r., od stycznia do grudnia 2014r., styczeń, luty, od września do grudnia 2015r. i styczeń 2016r. - łącznie 1.056.450,00 zł z odsetkami za zwłokę – łącznie 331.840 zł i za koszty postępowania egzekucyjnego związane z dochodzeniem tych należności - łącznie 56.305,96 zł;
3) w podatku dochodowym od osób prawnych (zwany dalej: "p.d.p") za lata 2012-2014 - łącznie 97.278 zł z odsetkami za zwłokę - łącznie 30.224 zł i koszty postępowania egzekucyjnego związane z dochodzeniem tych należności - łącznie 6.203,90 zł;
4) z tytułu odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na p.d.p. za miesiące od lipca do grudnia 2012r., styczeń, luty, od kwietnia do grudnia 2013r., od stycznia do lipca 2014r. - łącznie 8.702 zł i koszty postępowania egzekucyjnego związane z dochodzeniem tych należności - łącznie 347,52 zł.
2. Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji wniósł o: zbadanie właściwości urzędu do wydania decyzji w sprawie; uwzględnienie odwołania i orzeczenie, że Skarżący nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania Spółki z tytułu obciążeń wymienionych w decyzji; zobowiązanie Sądu Rejonowego w R. do przedłożenia akt postępowania w przedmiocie upadłości Spółki na okoliczności stwierdzone w decyzji; zasądzenie na rzecz odwołującego się kosztów postępowania sądowego. Zdaniem Skarżącego NUS pominął, że Spółka posiada majątek na spłatę zobowiązań i błędnie przyjął, że Skarżący ponosi winę za niezgłoszenie wniosku o upadłość.
3. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany dalej: "DIAS") decyzją z [...] marca 2018r. uchylił ww. decyzję NUS w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego ze Spółką za jej zaległości podatkowe w VAT za styczeń 2016r. – 61 zł i za koszty postępowania egzekucyjnego związane z dochodzeniem tej należności - 5,60 zł i umorzył w tej części postępowanie jako bezprzedmiotowe, a w pozostałej części utrzymał w mocy ww. decyzję NUS.
DIAS w uzasadnieniu stwierdził, że zaległości podatkowe objęte ww. decyzją NUS nie uległy przedawnieniu i pozostają wymagalne. Stwierdził też, że z uwagi na to, że w stosunku do zobowiązania podatkowego w VAT za styczeń 2016r. postępowanie podatkowe w zakresie odpowiedzialności osoby trzeciej nie zostało wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego (odpis tytułu wykonawczego z [...] lipca 2017r. obejmujący należność w VAT za styczeń 2016r. doręczono 6 września 2017r.), konieczne było w tym zakresie uchylenie ww. decyzji NUS i umorzenie w tej części postępowanie jako bezprzedmiotowego.
DIAS wskazał też, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki w okresie, w którym upływał termin płatności ww. zobowiązań, co wynika z aktu notarialnego z [...] maja 2012r. rep. [...] dotyczącego utworzenia Spółki i odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS nr [...], w którym Skarżący nadal figuruje jako członek zarządu Spółki. Skarżący sprawował funkcję prezesa zarządu jednoosobowego. Ziściła się też druga pozytywna przesłanka odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki - bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki. Organ egzekucyjny podjął szereg czynności mających na celu ustalenie majątku Spółki i wyegzekwowanie ww. należności, jak też wierzytelności innych wierzycieli: ZUS, Urzędu Marszałkowskiego Województwa M., Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w R., Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w W.. NUS zajął wszystkie znane mu rachunki bankowe, ale nie uzyskał żadnych kwot. Zajęto ponadto inne wierzytelności w R. Sp z o.o. (zwana dalej: "Kontrahentem"), w wyniku których uzyskano łącznie 115.018 zł. Ostatnia realizacja zajęcia nastąpiła we wrześniu 2014r. Od tego czasu brak jest realizacji dokonanych zajęć. W związku z tym wystąpiono do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności i uzyskano informację, że ww. dłużnik nie prowadzi działalności pod adresem w W. przy ul. N. [...] i brak możliwości przeprowadzenia kontroli. Tytuły wykonawcze skierowano więc do służby w terenie. Z relacji poborcy skarbowego wynika, że Spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem, a lokalu działalność prowadzi faktycznie podmiot świadczący usługi wirtualnego biura, udostępniający adres wyłącznie do celów rejestracji podmiotów gospodarczych. Organ egzekucyjny poszukiwał innych składników majątkowych Spółki, ale nie ustalił ruchomości i nieruchomości, z których można by zastosować skuteczną egzekucję. Jedynym majątkiem Spółki była wierzytelność wynikająca z niezapłaconych przez Kontrahenta faktur, ale egzekucja z tego składnika majątkowego okazała się w części bezskuteczna. Organ egzekucyjny, z uwagi na powyższe, postanowieniem z [...] czerwca 2016r. i z [...] września 2016r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki na podstawie własnych tytułów egzekucyjnych.
DIAS uznał, że w sprawie nie zaszły przesłanki wyłączające odpowiedzialność Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki. W czasie pełnienia przez Stronę obowiązków w zarządzie, zaszła przesłanka upadłościowa wskazana w art. 11 ust. 1 i 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, stanowiąca podstawę do złożenia w Sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości. Spółka zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań wobec: ZUS (składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, fundusz pracy i fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych od czerwca 2012r. do grudnia 2015r.); wobec organu podatkowego: z tytułu: p.d.f. od czerwca do grudnia 2012r., od lutego do grudnia 2013r., od stycznia do grudnia 2014r., od stycznia do grudnia 2015r.; VAT od września do grudnia 2012r., od stycznia do grudnia 2013r., od stycznia do grudnia 2014r., za styczeń, luty, od września do grudnia 2015r. i za styczeń 2016r.; p.d.p. za lata 2012-2014 r.; odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na p.d.p. od lipca do grudnia 2012r., za styczeń, luty, od kwietnia do grudnia 2013r., od stycznia do lipca 2014r. Zaszła więc przesłanka upadłości określona w art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze - brak regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
W czasie pełnienia przez Skarżącego obowiązków w zarządzie Spółki, zaszła też druga z przesłanek upadłościowych wskazana w art. 11 ust. 2 u.P.u.n., stanowiąca podstawę do złożenia w Sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości, bowiem majątek Spółki nie wystarczał na pokrycie jej wymagalnych zobowiązań już na koniec 2012r. i 2013r. Z akt sprawy (z bilansu za 2012r. i 2013r.) wynika bowiem, że:
- na koniec 2012r. zobowiązania i rezerwy na zobowiązania przekraczały aktywa trwałe i aktywa obrotowe Spółki (ww. aktywa wynosiły 478.712,79 zł, zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wynosiły 513.561,70zł - kapitał własny wynosił-34.848.91 zł);
- na koniec 2013r. zobowiązania i rezerwy na zobowiązania przekraczały aktywa trwałe i aktywa obrotowe Spółki (ww. aktywa wynosiły 1.652.082.41 zł, a zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wynosiły 1.767.949,56 zł; kapitał własny wynosił -115.867.15 zł).
Spółka zaprzestała wykonywania ww. zobowiązań względem budżetu państwa od terminu płatności p.d.f. za czerwiec 2012r., Skarżący powinien zatem złożyć w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości w ciągu 2 tygodni, licząc od upływu terminu płatności ww. zobowiązania - od 21 lipca 2012r. Z akt sprawy wynika, że 29 czerwca 2016r. wpłynął do Sądu Rejonowego dla W w W. wniosek ZUS Oddział w W. o ogłoszenie upadłości Spółki, ale sprawę przekazano według właściwości miejscowej do Sądu Rejonowego w R. [...] Wydział Gospodarczy, który postanowieniem z [...] marca 2017r. sygn. akt [...] oddalił ww. wniosek, na podstawie art. 13 ust. 1 u.P.u.n. Skarżący nie złożył więc wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki we właściwym czasie.
Skarżący nie wskazał też mienia Spółki, z którego egzekucja byłaby faktycznie możliwa i w konsekwencji zaspokoiłaby ww. zaległości podatkowe w znacznej części.
DIAS, odnosząc się do zarzutu odwołania o pominięciu posiadania przez Spółkę majątku i do sugestii, że Spółka posiadała dość liczne wierzytelności z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, stwierdził, że w toku postępowania egzekucyjnego nie ujawniono innych wierzytelności niż te należne od Kontrahenta. Wierzytelności te były przedmiotem egzekucji, w wyniku czego uzyskano 115.000 zł. W toku postępowania egzekucyjnego nie ustalono ruchomości i nieruchomości Spółki, z których mogła być przeprowadzona egzekucja. Skarżący w odwołaniu zobowiązał się do 31 stycznia 2018r. wskazać wierzytelności Spółki, ale do dnia wydania decyzji przez DIAS, nie uczynił tego.
DIAS, odnosząc się do zarzutu błędnego przyjęcia, że Skarżący ponosi winę za niezgłoszenie wniosku o upadłość Spółki i argumentu, że z uwagi na sytuację finansową Spółki, Skarżący nie był zobowiązany do złożenia skutecznego wniosku o upadłość, wskazał, że Strona decydując się na pełnienie funkcji członka zarządu Spółki, przyjęła na siebie odpowiedzialność za konsekwencje prawne z tego płynące. NUS był właściwy do wydania decyzji wobec Skarżącego, gdyż siedziba podatnika - Spółki - znajduje się we właściwości miejscowej NUS. DIAS wskazał też, że w zakresie wniosku dowodowego wypowiedział się w postanowieniu z [...] marca 2018r.
4. Skarżący w skardze do WSA w Warszawie z [...] kwietnia 2018r. wniósł o uchylenie ww. decyzji DIAS i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zobowiązanie organu do pozyskania akt postępowania upadłościowego Spółki oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W skardze zarzucono pozbawienie Skarżącego prawa do obrony, z uwagi na nieuzasadnioną odmowę przeprowadzenia środka dowodowego w postaci akt postępowania upadłościowego i nieuprawnione pozbawione możliwości działania i przeprowadzenia inicjatywy dowodowej, z uwagi na wydanie postanowienia w przedmiocie dowodów łącznie z decyzją DIAS, przez co Strona nie miała szansy podjęcia reakcji procesowej. Skarżący podniósł też, że nie ponosi winy za niezłożenie wniosku o upadłość Spółki w terminie i temu służył wniosek dowodowy. Skoro DIAS nie pozyskał akt postępowania upadłościowego Spółki, należało uznać, że nie zgromadził dowodów w sprawie i nie rozpatrzył wszechstronnie sprawy, przez co decyzja jest przedwczesna.
5. DIAS w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie, uznając zarzuty skargi za niezasadne.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
2. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zestawieniu z informacjami wynikającymi z akt sprawy, potwierdzają, że w sprawie zachodziły przesłanki do wydania wobec Skarżącego decyzji, na mocy której orzeczono Jego solidarną ze Spółką odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki przewidziane w ww. decyzji NUS, z wyjątkiem zaległości podatkowych w VAT za styczeń 2016r. i kosztów postępowania egzekucyjnego związane z dochodzeniem tej należności. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że DIAS wykazał zarówno okoliczności faktyczne przemawiające za zastosowaniem w sprawie zarówno art. 116 § 1 i 2 O.p. - stwarzającego możliwości przeniesienia ww. odpowiedzialności na Skarżącego, jak również art. 208 O.p. DIAS rozważył też okoliczności odnoszące się do terminów płatności zobowiązań i zaległości podatkowych Spółki, w kontekście sprawowania przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu Spółki, a także bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec Spółki, jak również przesłanek egzoneracyjnych, które umożliwiłyby Skarżącemu uwolnienie od ww. odpowiedzialności. DIAS dokonał subsumcji tych przepisów do stanu faktycznego sprawy, jak również wziął pod rozwagę poglądy, które wyrażono na ich bazie w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Zgodnie z przepisem art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe sp. z o.o., sp. z o.o. w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Stosownie do art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Przepis art. 116 O.p. ustala więc nie tylko warunki odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za jej zaległości podatkowe, ale także wskazuje jak rozłożony jest ciężar dowodzenia poszczególnych przesłanek odpowiedzialności. Stosownie do utrwalonej linii orzeczniczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2003r. sygn. akt SA/Bd 85/03; 26 listopada 2010r. sygn. akt II FSK 1667/09 i sygn. akt II FSK 1666/09 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Bydgoszczy z 15 lipca 2010r. sygn. akt I SA Bd 481/10; w Krakowie z 9 kwietnia 2010r. sygn. akt I SA/Kr 1784/09, dostępne m.in. na www.nsa.gov.pl) organy podatkowe rozpatrując sprawę odpowiedzialności osoby trzeciej, na podstawie art. 116 § 1 O.p. obowiązane są wykazać, że zaległość podatkowa powstała w okresie sprawowania funkcji członka zarządu spółki kapitałowej, który ma odpowiadać za ww. zaległość podatkową oraz, że egzekucja administracyjna przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Wszelkie okoliczności uwalniające członka zarządu od ww. odpowiedzialności obowiązany jest wykazać natomiast on sam. Tym samym ciężar dowodu w zakresie przesłanek egzenoracyjnych – uwalniających od odpowiedzialności z art. 116 § 1 O.p. spoczywa na osobach trzecich, wobec których organy podatkowe prowadzą postępowanie z zakresu odpowiedzialności.
Na podstawie znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego organy podatkowe, w tym przede wszystkim DIAS, wydając zaskarżoną decyzję, dowiodły, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki w czasie, w którym upływał termin płatności ww. zobowiązań podatkowych Spółki. Potwierdzają to dokumenty znajdujące się w aktach. Sąd, mając powyższe na uwadze stwierdza, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, tak jak przyjęły organy obu instancji w wydanych w sprawie decyzjach, bezspornie potwierdza, że w okresie powstania zaległości podatkowych w Spółce zarząd sprawował Skarżący.
Organy podatkowe wykazały ponadto, powołując się na stosowne dowody, że bezskuteczna była egzekucja administracyjna wobec majątku Spółki, czego Skarżący nie kwestionuje w skardze. Postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z [...] czerwca i z [...] września 2016r. nie były kwestionowane także przez Spółkę, a wynika z nich, że organ egzekucyjny nie stwierdził w toku postępowania egzekucyjnego ani majątku ruchomego, ani majątku nieruchomego, środków na rachunkach bankowych i innych wierzytelności pieniężnych i praw majątkowych umożliwiających podjęcie skutecznych czynności egzekucyjnych prowadzących do wyegzekwowania ww. zaległości podatkowych, bądź do uzyskania kwot przewyższających wydatki egzekucyjne.
Tym samym w postępowaniu podatkowym, poprzedzającym wydanie ww. decyzji NUS i DIAS, wykazano pozytywne przesłanki wynikające z art. 116 O.p., warunkujące orzeczenie solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, jako osoby trzeciej.
Zdaniem Sądu organy podatkowe obu instancji wydając w sprawie decyzje, a w szczególności DIAS, wykazały, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 116 § 1 O.p., pozwalająca na skuteczne uwolnienie się Skarżącego od odpowiedzialności za ww. zaległości podatkowe Spółki.
Po pierwsze w świetle akt sprawy prawidłowe było stanowisko organów podatkowych, że Skarżący nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został złożony przez wierzyciela – przez ZUS [...] czerwca 2016r. i został oddalony przez Sąd Rejonowy dla W. w W. postanowieniem z [...] marca 2017r. sygn. akt [...], na podstawie art. 13 ust. 1 u.P.u.n.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, na uwzględnienie nie zasługiwał argument o braku winy Skarżącego w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Ze zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy materiału dowodowego wynika, że Skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku i nie złożył w ogóle wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Skarżący działał od 18 maja 2012r. jako członek jednoosobowego zarządu Spółki – jej prezes zarządu i nadal figuruje w KRS. W okresie, w którym Skarżący pełnił ww. funkcję Spółka zaprzestała regulowania wszystkich objętych ww. decyzją zaległości podatkowych, jak również zobowiązań wobec ZUS z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, fundusz pracy i fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych od czerwca 2012r. do grudnia 2015r. Spółka począwszy od czerwca do grudnia 2012r. oraz od lutego do grudnia 2013r., od stycznia do grudnia 2014r. od stycznia do grudnia 2015r. nie płaciła należności podatkowych w zakresie p.d.f.; od września do grudnia 2012r., od stycznia do grudnia 2013r., od stycznia do grudnia 2014r., za styczeń, luty 2015r. i od września do grudnia 2015r.i za styczeń 2016r. nie płaciła zaległości podatkowych w VAT, jak również nie zapłaciła p.d.p. za lata 2012-2014 oraz zaliczek na p.d.p. począwszy od lipca do grudnia 2012r., za styczeń, luty i od kwietnia do grudnia 2013r. oraz od stycznia do lipca 2014r.
Tym samym prawidłowe było przyjęcie przez DIAS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w chwili pełnienia przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu istniała przesłanka do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o której mowa w art. 11 ust. 1 u.P.u.n. – brak regulowania przez Spółkę większości wymagalnych zobowiązań podatkowych oraz zobowiązań wobec ZUS, już od czerwca 2012r. Prawidłowe było też przyjęcie przez DIAS, że majątek Spółki na koniec 2012r. i 2013r. nie wystarczał na pokrycie ww. zobowiązań. Z akt sprawy (z bilansu za 2012r. i 2013r.) wynika bowiem, że: - na koniec 2012r. zobowiązania i rezerwy na zobowiązania przekraczały aktywa trwałe i aktywa obrotowe Spółki (ww. aktywa wynosiły 478.712,79 zł, zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wynosiły 513.561,70zł - kapitał własny wynosił-34.848.91 zł); - na koniec 2013r. zobowiązania i rezerwy na zobowiązania przekraczały aktywa trwałe i aktywa obrotowe Spółki (ww. aktywa wynosiły 1.652.082.41 zł, a zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wynosiły 1.767.949,56 zł; kapitał własny wynosił -115.867.15 zł).
Skoro Spółka zaprzestała wykonywania ww. zobowiązań względem budżetu państwa od terminu płatności p.d.f. za czerwiec 2012r., prawidłowe było przyjęcie przez DIAS, na podstawie prawidłowo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego, z zachowaniem zasady prawdy obiektywnej (art. 122 i art. 187 § 1 O.p.), że Skarżący powinien zatem złożyć w Sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości w ciągu 2 tygodni, licząc od upływu terminu płatności ww. zobowiązania - od 21 lipca 2012r. Skarżący takiego wniosku w ogóle nie złożył. Nie można więc uznać, że brak zażądanie przez organ odwoławczy akt postępowania upadłościowego, wszczętego na wniosek ZUS w 2016r., mogłoby wpłynąć na zmianę stanowiska organu w zakresie braku winy Skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w lipcu 2012r., czy też zachowania przez Skarżącego należytej staranności w tym zakresie. Okoliczności wynikające z akt sprawy pozwalały na przyjęcie, że w sprawie już w 2012r. istniały przesłanki do złożenia przez Skarżącego wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, z uwagi na przesłanki wskazane zarówno w art. 11 ust. 1 i 2 u.P.u.n, a Skarżący wniosku takiego nie złożył, choć, jako jednoosobowy przedstawiciel Spółki, który podpisywał się pod bilansami i rachunkami zysków i strat, jak również pod składanymi deklaracjami podatkowymi miał widomości dotyczące stanu finansów Spółki. Wiedział, że Spółka w okresie, gdy Skarżący pełnił w niej funkcję prezesa jednoosobowego zarządu trwale nie regulowała należności publicznoprawnych wobec NUS i ZUS. Skoro Skarżący sprawował jednoosobowy zarząd w Spółce, należało uznać, że znał doskonale sytuację finansową Spółki. Zbadanie sytuacji finansowej Spółki na okoliczność ustalenia, czy i kiedy zaszły przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki nie należy do kategorii wiadomości specjalnych i w związku z tym możliwa była ocena ich wystąpienia przez organy podatkowe na podstawie znajdujących się w katach dowodów, bez konieczności sięgania do innych dowodów, które nie istniały ani w 2012r., ani w 2013r., kiedy powstały przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez Skarżącego. Tym samym zarzutów skargi z tego zakresu nie można uznać za mające, czy mogący mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przed organem pierwszej instancji był wystarczający do dokonywania przez organy podatkowe obu instancji ocen w sprawie przesłanek ogłoszenia upadłości Spółki, daty powstania jej niewypłacalności, jak również braku wyłączenia winy Skarżącego w niezłożeniu ww. wniosku o ogłoszenie upadłości. DIAS, mając ponadto na względzie zarzuty Skarżącego zawarte w odwołaniu, odniósł się do wszelkich podnoszonych okoliczności. Skarżący nie uwolnił się więc od odpowiedzialności z art. 116 § 1 O.p. W tym kontekście należało uznać, że wydanie postanowienia o odmowie dopuszczenia dowodu w postaci akt postępowania upadłościowego, które nie istniały w chwili wystąpienia przesłanek do ogłoszenia upadłości Spółki, już po wyznaczeniu w trybie art. 200 § 1 O.p. siedmiodniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. W świetle natomiast uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 25 kwietnia 2005r. sygn. akt FPS 6/04 (ONSAiWSA 2005/4/66) zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu może odnieść skutek tylko wtedy, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, mających określony wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżący natomiast ww. okoliczności nie wykazał, a zdaniem Sądu ww. uchybienie procesowe nie uniemożliwiało Skarżącemu wykazywanie dowodami istniejącymi począwszy od lipca 2012r. braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, czego Skarżący nie uczynił.
Sąd zauważa ponadto, że Skarżący w trakcie prowadzonego postępowania, zarówno przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji, nie wskazał składników majątkowych należących do Spółki, z których możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji, choć chcą uwolnić się od odpowiedzialności powinien to uczynić. DIAS mając na względzie odwoływanie się przez Skarżącego do istniejących u ww. Kontrahenta wierzytelności Spółki, należycie wyjaśnił, że w wyniku zajęcia wierzytelności u ww. Kontrahenta uzyskano łącznie 115.018 zł, a ostatnia realizacja zajęcia nastąpiła we wrześniu 2014r. Dodatkowo wystąpiono do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności i uzyskano informację, że ww. dłużnik nie prowadzi działalności pod adresem siedziby i brak możliwości przeprowadzenia kontroli. Organ egzekucyjny poszukiwał ponadto innych składników majątkowych Spółki, ale nie ustalił ruchomości i nieruchomości, z których można by zastosować skuteczną egzekucję. Jedynym majątkiem Spółki była wierzytelność wynikająca z niezapłaconych przez Kontrahenta faktur, ale egzekucja z tego składnika majątkowego okazała się w części bezskuteczna. Organ egzekucyjny, z uwagi na powyższe, postanowieniem z [...] czerwca 2016r. i z [...] września 2016r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki na podstawie własnych tytułów egzekucyjnych.
Sąd stwierdza też, że wskazywane przez Skarżącego mienie Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie ww. zaległości podatkowych powinno mieć znaczną wartość, tak aby możliwe było zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. W sprawie z ww. wierzytelności udało się wyegzekwować jedynie niewielką część zaległości podatkowych Spółki.
3. Sąd reasumując stwierdza, że prawidłowe było w związku z tym przyjęcie przez organy podatkowe obu instancji, że w sprawie zaszły pozytywne przesłanki do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego (pełnienie funkcji prezesa zarządu Spółki w czasie powstania i w terminie płatności ww. zobowiązań oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej do majątku Spółki). Skarżący nie wykazał ponadto przesłanek egzoneracyjnych, których wystąpienie mogłoby uwolnić Go od obciążenia odpowiedzialnością za ww. zaległości podatkowe Spółki, gdyż nie wykazał, że we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki lub doszło do wszczęcia postępowania układowego, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez winy Skarżącego. Skarżący w toku postępowania przed organami podatkowymi obu instancji nie wskazał też mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie ww. zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.
4. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie uznał za zasadne, na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.), oddalenie skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło