III SA/Wa 132/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. dnia [...] września 2010 r. prostujące z urzędu oczywistą omyłkę w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z motywów postanowienia wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącego – P. B.. Następnie postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. sprostował oczywistą omyłkę występującą w ww. postanowieniu z dnia [...] września 2010 r. Na powyższe postanowienie z dnia [...] września 2010 r. Skarżący wniósł zażalenie, w którym utrzymywał, że sprostowana omyłka nie stanowi błędu pisarskiego, który można prostować z urzędu. Wskazał, że jeżeli doszło do omyłki, to nie można jej sprostować poprzez błędne założenie o oczywistości tego faktu. Powołanym na wstępie zaskarżonym postanowieniem Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] września 2010 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy powołał się na treść art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a."). Wyjaśnił, że zgodnie z powyższym przepisem organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ rozstrzygnięciach (decyzjach, postanowieniach). Dokonywanie tych czynności nie jest ograniczone w czasie. Sprostowanie dokonywane w trybie art. 113 § 1 k.p.a. może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji, postanowienia, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Sprostowanie nie może prowadzić do zmiany decyzji czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. Do kategorii błędów zaliczać można podanie np. niewłaściwej daty w decyzji. Sprostowanie dotyczyć może błędu ortograficznego, przestawienia liter, zamiany wyrazów zgodnie z regułami języka polskiego. Oczywistość omyłki można stwierdzić, porównując tekst decyzji z tekstem niektórych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Minister Finansów stwierdził, że występująca w postanowieniu z dnia [...] września 2010 r. nieprawidłowość stanowi oczywistą omyłkę polegająca na wpisaniu, iż egzekucja wobec zobowiązanego została wszczęta w dniu "10 listopada 2010 r." zamiast wpisania, iż egzekucja wobec zobowiązanego została wszczęta w dniu "10 listopada 2009 r." Omyłka ta ma charakter oczywisty. Z treści bowiem postanowienia (strona nr 2 wiersz 4 od góry) jak i załączonych do akt sprawy potwierdzeń odbioru zawiadomienia z dnia 9 listopada 2009 r. o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych i odpisów tytułów wykonawczych wynika, iż wszczęcie egzekucji do majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] nastąpiło w dniu "10 listopada 2009 r.", a nie w dniu "10 listopada 2010 r." Podkreślił także, że zaskarżone postanowienie nie spowodowało nadania innej treści postanowieniu prostowanemu. Dlatego w opinii organu należy uznać, iż postanowienie z dnia [...] września 2010 r. zawiera oczywistą omyłkę. Pismem z dnia 7 grudnia 2010 r. Skarżący złożył skargę na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenia i ponowne rozpatrzenie sprawy. Utrzymywał, że w postanowieniu z dnia [...] września 2010 r. występuje istotny błąd, a nie jak twierdzą organy, błąd pisarski. Dlatego zaskarżone postanowienie jest błędne i powinno być usunięte z obiegu prawnego. Zdaniem Skarżącego, wskazany błąd nie jest przeoczeniem, niezgodnym z regułami pisowni lub wymowy, jak też wynikłym z niewłaściwego doboru słów lub błędem ortograficznym jak twierdzi Minister Finansów. Według Skarżącego w sprawach finansowych istota i rzeczowość dokumentów jest rzeczą nadrzędną. Dlatego też należy uznać, iż dokonany błąd w postanowieniu z dnia [...] września 2010 r. jest efektem nonszalancji i brakiem nadzoru nad redagowanymi dokumentami - nie jest natomiast błędem lub omyłką pisarską. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. W niniejszej sprawie zaskarżone zostało postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki na str. 4 postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] września 2010 r. w ten sposób, że występujące w wierszu 19 słowa "10 listopada 2010 r." zastąpiono słowami "10 listopada 2009 r.". Organy uznały, iż owa pomyłka w dacie stanowi oczywistą omyłkę pisarską, o której mowa w 113 § 1 k.p.a. i która może być sprostowana w trybie tego przepisu. Skarżący uważa zaś, iż w postanowieniu z dnia [...] września 2010 r. występuje istotny błąd, a nie błąd pisarski i dlatego zaskarżone postanowienie powinno być usunięte z obiegu prawnego. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, nie narusza przepisów prawa, nie ma więc podstaw, by je wyeliminować z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Mocą art. 126 k.p.a. przepis ten znajduje zastosowanie do postanowień. Przyjęta w art. 113 k.p.a. klasyfikacja wadliwości, które mogą zostać usunięte w drodze sprostowania jest wyczerpująca. Są to błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki. Redakcja przepisu pozwala stwierdzić, że wymienione wyżej wady decyzji charakteryzuje cecha oczywistości. Oczywistość omyłki może wynikać z treści decyzji lub z akt sprawy. Stanowi ona zarazem granicę przedmiotowej dopuszczalności sprostowania. Wskazuje to jednoznacznie, że w tym trybie można naprawić jedynie oczywiste przeoczenie, czy zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłkę pisarską o charakterze elementarnym i nie wpływające na treść i znaczenie prostowanej decyzji lub prostowanego postanowienia. Ocena, czy w danej sprawie wystąpiła oczywista omyłka nie może być dokonana mechanicznie, przy zastosowaniu jednakowego kryterium dla każdego przypadku. Każdy przypadek należy rozważyć indywidualnie, uwzględniając konkretne okoliczności w nim występujące. Nie ulega bowiem wątpliwości, że to, co może być uznane za oczywiste w jednym układzie stosunków faktycznych, może tę cechę stracić, gdy układ ów ulega zmianie, choćby w relatywnie niewielkim stopniu. Pojęcie "oczywistej omyłki" ma charakter niedookreślony, odsyłający do systemu pojęć i ocen pozaprawnych, wyłączający w konsekwencji automatyzm przyjmowanych kryteriów na rzecz pewnej elastyczności, pozwalającej urealnić dokonywaną kwalifikację prawną i dopasować ją do różnych, nierzadko niepowtarzalnych i jednostkowych aspektów badanej sytuacji. Decydującym wyznacznikiem cechy "oczywistości" omyłki jest możliwość prostego i nie pozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 1998 r., sygn. akt IV SA 531/96). Ogląd akt niniejszej sprawy ponad wszelką wątpliwość wskazuje, że wpisanie w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2010 r. na str. 4 daty "10 listopada 2010 r." nastąpiło na skutek oczywistej pomyłki. Datę tę podano jako datę wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tymczasem z potwierdzenia odbioru zawiadomienia z dnia 9 listopada 2009 r. o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych i odpisów tytułów wykonawczych wynika, iż wszczęcie egzekucji do majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] nastąpiło w dniu 10 listopada 2009 r. (zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego). Również na str. 2 wiersz czwarty ww. postanowienia z dnia [...] kwietnia 2010 r. wskazano, iż "Zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczone stronie w dniu 10 listopada 2009 r. (dowody doręczenia w aktach postępowania)". Zatem biorąc pod uwagę informację dotyczącą daty wszczęcia postępowania egzekucyjnego zawartą na str. 2 postanowienia z dnia [...] kwietnia 2010 r. i zestawiając ją z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy oraz datą dotyczącą wszczęcia postępowania egzekucyjnego zawartą na str. 4 ww. postanowienia trzeba stwierdzić, iż wskazanie jako daty wszczęcia postępowania egzekucyjnego dnia 9 listopada 2010 r. stanowi oczywistą omyłkę. Omyłka ta nie miała przy tym wpływu ani na treść rozstrzygnięcia zawartego w ww. postanowieniu, ani nie spowodowała rozbieżności pomiędzy rozstrzygnięciem a uzasadnieniem. W ogóle nie miała ona wpływu na sposób rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego zarzuty skargi należy uznać za niezasadne. Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącego, iż sprostowany błąd był istotny, co wykazano powyżej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowiono jak w sentencji.