III SA/Wa 1321/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Marta Waksmundzka - Karasińska, , po rozpoznaniu w dniu 11 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty oraz umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu podatku od towarów i usług. postanawia: - przyznać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. poprzez zwolnienie od wpisu sądowego ponad kwotę 200 zł - Skarżący M.W., wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, iż od października 2001r.uzyskuje z tytułu świadczenia przedemerytalnego kwotę [...] zł netto. Z tego świadczenia jest mu potrącana kwota [...] zł, za zobowiązania spółki A., której był prezesem. Z pozostałej kwoty pokrywa koszty leczenia, zakupu lekarstw oraz utrzymania, a także spłatę raty kredytu w kwocie [...] zł. Podał, że jest człowiekiem schorowanym, po przebytych siedmiu operacjach chirurgicznych. Obecnie przebywa w Szpitalu Rejonowym w K. po przebytej, kolejnej operacji. Podniósł, iż jego żona również jest osobą schorowaną, a jej emerytura netto wynosi [...] zł miesięcznie. Z kwoty tej jest potrącana rata kredytu w wysokości [...] zł. Oświadczył, iż z tych powodów nie jest w stanie uiścić kwoty wpisu sądowego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Z oświadczenia wynika także, iż z tytułu świadczenia przedemerytalnego Skarżący uzyskuje dochód w kwocie [...] zł brutto natomiast Jego żona z tytułu emerytury dochód w kwocie [...] zł. Strona oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, a wspólnie z żoną zamieszkuje w mieszkaniu dzieci, które prowadzą oddzielne gospodarstwo domowe. W mieszkaniu tym o powierzchni [...] zamieszkuje pięć osób. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007r. referendarz sądowy odmówił Stronie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył w ustawowym terminie sprzeciw. Zarzucił naruszenie art. 245 §1 i 3 oraz 246§1 i 2 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, iż brak jest podstaw do przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, iż do dyspozycji wnioskodawcy pozostaje kwota miesięczna pozwalająca pokryć koszty wpisu sądowego w wys. [...] zł. Strona wskazała, iż z kwoty [...] zł wskazanej w zaskarżonym postanowieniu, jako pozostającej do dyspozycji Skarżącego i Jego żony, muszą oni pokryć koszty utrzymania mieszkania stanowiące ok. [...] zł miesięcznie oraz [...] zł miesięcznie na zakup leków i na leczenie. Na utrzymanie, na 1 osobę pozostaje zatem miesięcznie kwota [...]zł. Skarżący wskazał, .iż brak możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku pozbawi go możliwości zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W odniesieniu do meritum sprawy Sąd zauważa, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J. P. Tarno, Prawo ..., str. 320). Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. W ramach postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy, do obowiązków sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki (obywatela). W dobrze pojętym interesie wnioskodawcy powinno natomiast leżeć podjęcie działań w celu zgromadzenia środków finansowych niezbędnych do prowadzenia procesu sądowego, a tym bardziej rzetelne przedstawienie swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości [...] zł. Ja wynika z akt sprawy, Skarżący wraz z żoną, uzyskują stałe dochody z tytułu świadczenia przedemerytalnego oraz emerytury w wysokości brutto [...] zł miesięcznie. Jak wynika z oświadczenia Strony, z tytułu spłaty rat kredytu oraz spłaty zobowiązań spółki A. Skarżący ponosi miesięczne wydatki w kwocie [...] zł. Z kwoty [...] zł, która faktycznie pozostaje im na utrzymanie muszą oni pokryć koszty utrzymania mieszkania ( ok. [...] zł), jak również koszty zakupu leków i leczenia. Na utrzymanie na jedną osobę pozostaje zatem kwota [...] zł. W ocenie Sądu opisana sytuacja finansowa Wnioskodawcy, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł. Biorąc pod uwagę wysokość należnego wpisu od skargi Sąd uznał bowiem, iż Skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena danych zawartych we wniosku oraz akt sprawy skłania natomiast do uznania, iż Skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa dawała podstawy do całkowitego zwolnienia go z ponoszenia kosztów sądowych w całości. Skarżący jak również jego żona dysponuje bowiem stałym dochodem, z tytułu otrzymywanych świadczeń przedemerytalnych i emerytalnych. Z kwoty tej, oprócz kosztów utrzymania Skarżący ponosi także wydatki związane za spłatą kredytu oraz zobowiązań spółki A. Fakt regulowania przez Skarżącego ciążących na nim zobowiązań zasługuje co prawda na aprobatę, niemniej istnienie tych obciążeń nie może samo w sobie stanowić podstawy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez Stronę zakresie. Obowiązek uiszczania kosztów sądowych nie ustępuje bowiem obowiązkowi spłaty innych zobowiązań, zwłaszcza, gdy strona płatności takich dokonuje (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia [...] września 2004 r., III SA/Wa 211/04, niepubl.).Tym samym powołana przez Skarżącego argumentacja nie uzasadnia zwolnienia go z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w pełnym zakresie. Niemniej Sąd uznał, iż sytuacja materialna Strony nie pozwala na opłacenie należnego wpisu w całości. W związku z tym zwolnił Skarżącego z wpisu ponad kwotę 200 zł. Nadmienić też należy, iż uiszczenie wpisu spowoduje merytoryczne rozpoznanie skargi przez Sąd pierwszej instancji, a w przypadku uwzględnienia skargi, Skarżącemu będzie przysługiwać od organu podatkowego, na mocy art. 200 p.p.s.a., zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jego praw. Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.