III SA/Wa 1321/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-29

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa skarżącego, obejmująca niskie dochody, wysokie zobowiązania alimentacyjne i podatkowe, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Sytuacja finansowa skarżącego, charakteryzująca się niskimi dochodami, znacznymi zobowiązaniami alimentacyjnymi i podatkowymi oraz brakiem majątku, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co jest przesłanką do uwzględnienia wniosku na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową. Osiąga miesięczny dochód w wysokości ok. 1.850 zł, z czego 600 zł przeznacza na alimenty, a 500 zł na wynajem pokoju i media. Posiada znaczące zaległości podatkowe. Sąd, analizując jego sytuację materialną, dochody, wydatki oraz fakt toczących się równolegle innych spraw, uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego J. W. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od czerwca do sierpnia oraz listopad i grudzień 2010 r. postanawia - zwolnić skarżącego od kosztów sądowych - Skarżący – J. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych. Z oświadczeń skarżącego wynika, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Nie posiada majątku ani oszczędności. Ma dwójkę dzieci. Jest po rozwodzie. Dzieci mieszkają z matką. Skarżący osiąga dochód ze stosunku pracy w wysokości 1.850 zł miesięcznie. Jego miesięczne zobowiązania to alimenty na rzecz dzieci w wysokości 600 zł oraz koszt wynajmu pokoju i mediów – 500 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał zeznania PIT-37 za 2014 i 2015 r., zestawienie zaległości podatkowych na dzień 8 grudnia 2015 r., kopię wyroku rozwodowego, zaświadczenie o dochodach. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 500 zł. Jednocześnie jednak przed tutejszym Sądem toczy się osiem spraw skarżącego i łączna kwota wpisów w tych sprawach to 4.000 zł. Z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, że jego jedynym dochodem jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.850 zł miesięcznie (z zaświadczenia o dochodach za okres od 1 lutego do 30 kwietnia 2016 r. wynika, że średnio miesięcznie jest to kwota 1.355,69 zł netto). Skarżący wynajmuje pokój (koszt wynajmu plus media to 500 zł) oraz płaci alimenty na rzecz syna w wysokości 600 zł miesięcznie. Jak wynika z zeznania podatkowego PIT-37, w 2014 r. skarżący uzyskał przychód ze stosunku pracy w łącznej wysokości 20.160 zł, a w 2015 r. – 21.000 zł. Skarżący posiada zaległości w urzędzie skarbowym na kwotę ponad 670 tyś zł. Skarżący nie posiada oszczędności, ani majątku, który mógłby spieniężyć. W związku z powyższym, zdaniem referendarza sądowego, sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od koszów sądowych. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Referendarz sądowy wziął również pod uwagę, że postanowieniami z 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 3254/15 i z 24 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 3255/15 WSA w Warszawie, w analogicznym stanie faktycznym, zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Orzekając o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych, referendarz sądowy miał również na względzie, że oświadczenia skarżącego, zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności za podawanie nieprawdziwych danych lub zatajanie prawdy. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło