III SA/Wa 1328/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-22

Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak - Osetek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony bez przedstawienia przez wnioskodawcę pełnej dokumentacji potwierdzającej jego sytuację majątkową?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przyznaje się tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi przedstawić pełne i wiarygodne dokumenty potwierdzające jego sytuację majątkową. Brak uzupełnienia wezwania sądu o dokumenty skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący T.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak środków na pokrycie wpisu sądowego. Oświadczenie o stanie majątkowym wykazało dochody ze stosunku pracy oraz majątek żony, a także zadłużenia. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, jednak ten nie dostarczył wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek, po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargowego na czynność egzekucyjną postanawia: odmówić przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący, T.G. wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, iż nie posiada środków na pokrycie wpisu sądowego (100 zł). Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż Skarżący osiąga dochód z umowy o pracę, który po zsumowaniu z dochodem żony wynosi 4.900 zł. Wydatki na utrzymanie mieszkania wynoszą 1.000 zł. Dodatkowo Skarżący spłaca zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczki. Do majątku zaliczył udziały w spółce. Żona Skarżącego posiada natomiast mieszkanie i działkę niezabudowaną. Pismem z 10 czerwca 2011 r. Skarżący został wezwany do przedstawienia dokumentów źródłowych obrazujących jego stan majątkowy. Z obowiązku tego Skarżący jednak się nie wywiązał. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2011 r. Referendarz Sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na niewystarczające zobrazowanie jego kondycji finansowej i rodzinnej. Od powyższego postanowienia Skarżący złożył w ustawowym terminie sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sąd wskazuje, ze prawo pomocy osobie fizycznej we wnioskowanym w sprawie zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Według Sądu podstawowym, warunkiem przyznania Skarżącemu prawa pomocy jest przedstawienie przez niego sytuacji majątkowej, w której znajduje się, w tym – w szczególności, należyte wykonanie wezwania Sądu. Z użytego przez ustawodawcę w art. 246 § 1 p.p.s.a. wyrażenia "...gdy wykaże..." wynika, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z 27 maja 2010 r. II FZ 255/10). Sąd, badając sprawę, ma na uwadze to, że przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 199 p.p.s.a.), będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 19 maja 2010 r. II FZ 156/10). W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż zachodzą przesłanki do zastosowania art. 246 p.p.s.a. Z oświadczenia Skarżącego wynika, iż osiąga on dochód z umowy o pracę, który po zsumowaniu z dochodem żony wynosi 4.900 zł. Wydatki na utrzymanie mieszkania wynoszą 1.000 zł. Skarżący spłaca zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczki. Skarżący posiada też udziały w spółce a jego żona mieszkanie i niezabudowaną działkę gruntu. Sąd wezwał go więc do uzupełnienia informacji o jego stanie majątkowym i rodzinnym. Z akt sprawy wynika, że mimo niewadliwego wezwania i doręczenia Skarżącemu wezwania o nadesłanie informacji o jego sytuacji materialnej, nie przedstawił on żądanych informacji. Należy podkreślić, iż wezwanie z 10 czerwca 2011 r. precyzyjnie określało jakie dokumenty są potrzebne do oceny wniosku a także jakie dane budzą wątpliwości. Brak prawidłowej reakcji na wspomniane wezwanie oznacza, że nie można w pełni ocenić sytuacji majątkowej Skarżącego. Jego oświadczenie nie może stanowić tym samym podstawy przyznania prawa pomocy. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie jest bowiem właściwą podstawą dla dokładnej i rzetelnej oceny rzeczywistej sytuacji materialnej strony. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż wobec nieprzedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, nie jest możliwe stwierdzenie w sposób niebudzący wątpliwości, czy Skarżący spełnia przesłankę uzasadniającą przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak przedłożenia wymaganych dokumentów źródłowych nie pozwala bowiem ustalić, jak w rzeczywistości kształtuje się sytuacja materialna Skarżącego i jego rodziny oraz, czy rzeczywiście Skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla jego rodziny. W związku z tym na podstawie przedstawionego przez Skarżącego materiału dowodowego Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło