III SA/Wa 1330/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia oraz podatku do zapłaty w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 roku postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi Skarżący D. M. reprezentowany przez adw. M. G. , na urzędowym formularzu PPF, wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Skarżącego podniósł, że Skarżący korzysta z przerwy w [...] z uwagi na ciężką chorobę. W grudniu 2012 r. doznał bowiem [...]. Córka Skarżącego pozostaje pod opieką [....]. Pełnomocnik Skarżącego podniósł, że orzeczeniem ZUS Skarżący został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji do 31 marca 2014 r. Ponadto całość uzyskiwanych przez żonę Skarżącego dochodów pochłaniają bieżące koszty utrzymania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką (ur. w [...] r.) Z oświadczenia wynika także, że Skarżący posiada dom o powierzchni 270 m², a żona Skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 900 zł (brutto). Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową Skarżącego, pełnomocnik Skarżącego przedłożył zaświadczenie lekarskie, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, decyzję o przyznaniu renty, wyciągi z rachunków bankowych żony, zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, z których wynika, że żona Skarżącego w 2011 r. osiągnęła dochód w kwocie 46.248,85 zł, a 2012 r. 25.414,26 zł. Ponadto pełnomocnik Skarżącego przedłożył również kserokopię wniosku o udzielenie dalszej przerwy w [...] ze względu na stan zdrowia Skarżącego. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy bowiem traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącą 40.808 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania Skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, dokumenty przesłał i w sposób rzetelny przedstawił swoją sytuację majątkową. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżący z tytułu renty uzyskuje miesięcznie 1.327,38 zł, a jego żona z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej 900 zł (brutto). Ponadto Skarżący odbywa [...]. Obecnie Skarżący ze względu na ciężką chorobę ([...]) korzysta z przerwy w [...]. Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącego, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącego i jego pełnomocnika, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w całości. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.