III SA/Wa 1333/16
WyrokWSA w Warszawie2017-05-17
Skład orzekający: Honorata Łopianowska, Agnieszka Krawczyk, Katarzyna Owsiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu podatkowego odmawiające zawieszenia postępowania kontrolnego jest zasadne, gdy strona wnioskuje o zawieszenie z powodu zażalenia na postanowienie o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa zawieszenia postępowania kontrolnego była zasadna. Rozstrzygnięcie kwestii prawidłowości wyłączenia części dokumentacji z akt sprawy dotyczy zagadnień proceduralnych, które nie stanowią zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i nie powodują konieczności zawieszenia postępowania kontrolnego. Złożenie zażalenia na postanowienie o wyłączeniu dokumentów nie jest przesłanką obligującą organ do zawieszenia postępowania.Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. wniosła o zawieszenie postępowania kontrolnego w sprawie podatku VAT, argumentując, że złożyła zażalenie na postanowienie o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy, co miało czynić postępowanie tajnym. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej oraz Dyrektor Izby Skarbowej odmówili zawieszenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki z Ordynacji podatkowej. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Honorata Łopianowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2017 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego oddala skargę.
1. Postępowanie przed organami podatkowymi.
1.1. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: DIS) z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. (dalej: DUKS) z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] odmawiające E. Sp. z o.o. (dalej: Skarżąca) zawieszenia postępowania kontrolnego nr [...].
1.2. Z akt sprawy wynika, że dnia [...] października 2014 r. wszczęto wobec Skarżącej postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczenia i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do września 2014 r.
1.3. W toku postępowania Skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wniosła zażalenie na postanowienie DUKS nr [...] z dnia [...] października 2015 r. o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy, co powoduje, że postępowanie prowadzone jest w sposób tajny.
1.4. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. DUKS odmówił zawieszenia postępowania kontrolnego. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że wśród przesłanek wymienionych w art. 201 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: O.p.), nie ma przesłanki umożliwiającej zawieszenie postępowania z powodu okoliczności podniesionych przez Skarżącą, tj. na czas rozpatrzenia zażalenia z dnia 26 października 2015 r. Ponadto wyłączona została tylko nieznaczna część dokumentów i to znanych Skarżącej. Są to to bowiem faktury wystawione przez Skarżącą.
1.5. Na postanowienie DUKS Skarżąca wniosła zażalenie podkreślając, że trudno było uzasadnić wniosek o zawieszenie postępowania (tj. wykazać szczegółowo istnienie zagadnienia wstępnego), właśnie dlatego, że utajniono akta.
1.6. DIS postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie DUKS. W uzasadnieniu DIS stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wskazanych w art. 201 § 1 O.p. stanowiąca podstawę zawieszenia postępowania kontrolnego. Natomiast złożenie zażalenia na postanowienie w sprawie wyłączenia z akt sprawy części dokumentów, nie ma charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
2.1. Skarżąca nie zgodziła się z wydanym postanowieniem i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 127, art. 201 § 1, art. 201 § 4 O.p. w związku z art. 219 O.p.
Skarżąca podkreśliła, że w jej ocenie DUKS prowadził w stosunku do niej postępowanie w sposób tajny naruszając, m.in. zasady względnej jawności, zaufania do organów, działania zgodnie z prawem oraz udziału strony w postępowaniu. Zdaniem Skarżącej DIS nie uzasadnił w zaskarżonym postanowieniu na jakiej podstawie stwierdził brak istnienia jakiejkolwiek przesłanki wymienionej w art. 201 § 1 O.p.
2.2. Skarżąca mając na względzie powyższe naruszenia wniosła o uchylenie w całości postanowienia DIS oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
2.3. DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
3.1. Skarga nie jest zasadna.
3.2. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
3.3. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
3.4. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie.
3.5. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego nr [...] wszczętego wobec Skarżącej przez DUKS.
3.6. Na wstępie odnieść się należy do przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 125 O.p. prowadząc postępowanie podatkowe organy winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, jednakże w trakcie trwania postępowania mogą wyniknąć przeszkody natury prawnej lub faktycznej, stanowiące przeszkodę w jego sprawnym przeprowadzeniu. W przypadkach, w których przeszkody te mają charakter przemijający, ustawodawca zobligował organ prowadzący postępowanie do jego zawieszenia. I tak, zgodnie z art. 201 § 1 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie: w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe; gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony; w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych; w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej - do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2, stanie się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 108 § 3 oraz art. 115 § 4; w razie wystąpienia, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Wyliczenie przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania w art. 201 O.p. ma charakter enumeratywny, tak więc poza wyżej wymienionymi sytuacjami oraz wynikającą z art. 204 O.p. możliwością zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych na zgodny wniosek stron, organ nie jest władny do swobodnego podejmowania takich rozstrzygnięć, skutkujących czasowym wstrzymaniem postępowania.
3.7. DUKS a za nim DIS, mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, nie stwierdzili wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 201 § 1 § 1a i § 1b O.p., uzasadniających zawieszenie postępowania kontrolnego, dlatego też organ pierwszej instancji postanowieniem odmówił zawieszenia postępowania kontrolnego a DIS utrzymał to rozstrzygniecie w mocy.
Skarżąca pismem z dnia [...] października 2015 r. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania kontrolnego, który uzasadniała wniesieniem zażalenia na postanowienie DUKS z dnia [...] października 2015 r. nr [...] wyłączające z akt sprawy dokumentację księgową Spółki S. Sp. z o.o.: rejestry zakupu, rejestry dostaw UE oraz wyciągi bankowe.
3.8. Odnosząc się do argumentacji Skarżącej przemawiającej za zasadnością zawieszenia postępowania należy stwierdzić, że wszelkie okoliczności związane z ostatecznym rozstrzygnięciem zagadnienia wyłączenia części dokumentacji z akt postępowania kontrolnego nie pozwalają na zakwalifikowanie tej kwestii jako zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego). O zagadnieniu wstępnym, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. mówić można wówczas, gdy rozstrzygniecie sprawy będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia materialno-prawnego, należącego do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone. Jednocześnie musi istnieć zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy. Oznacza to, że rozstrzygnięcie sprawy nie jest możliwe bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.
Rozstrzygniecie kwestii prawidłowości wyłączenia części dokumentacji z akt sprawy dotyczy zagadnień stricte proceduralnych, niepozostających co prawda bez potencjalnego wpływu na przebieg całego postępowania i mające zapaść ewentualnie rozstrzygnięcie w sprawie, nie ma jednakże takiego na nie wpływu, który rodziłby konieczność zawieszenia toczącego się postępowania kontrolnego. Rozstrzygnięcie zażalenia na postanowienie wyłączające z akt sprawy część dokumentacji nie dotyka bowiem merytorycznych aspektów prowadzonego postępowania, nie determinuje też w żaden sposób treści ewentualnej decyzji podatkowej.
Zaznaczyć jedynie należy, że Strona może kwestionować prawidłowość przeprowadzonego postępowania podatkowego czy kontrolnego, w tym również zasadność podejmowanych w jego trakcie rozstrzygnięć o charakterze proceduralnym, w kontekście ich wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia, w ramach postępowania mającego na celu ocenę legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, kończącego to postępowanie.
3.9. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, za niezasadne uznać należy podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 127, art. 201 § 1, art. 201 § 4 O.p. w związku z art. 219 O.p., organy prawidłowo oceniły bowiem brak istnienia podstaw do zawieszenia postępowania dokonując analizy akt zgromadzonych w sprawie. Sąd nie dopatrzył się w granicach niniejszej sprawy, której przedmiotem jest odmowa zawieszenia postępowania, naruszenia przez organy powoływanych w skardze zasad jawności, zaufania, czynnego udziału strony w postępowaniu czy legalności. DIS w skarżonym postanowieniu obszernie odniósł się do uregulowanych w art. 201 O.p. przesłanek zawieszenia postępowania i wyczerpująco uzasadnił dlaczego jego zdaniem nie zachodzą one w stanie faktycznym sprawy. Ocenę zawartą w skarżonym postanowieniu Sąd w składzie rozpatrującym sprawę w całości podziela.
3.10. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło