III SA/Wa 1336/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, dalej: Ordynacja podatkowa) po rozpatrzeniu odwołania S. K. z 2 kwietnia 2007 r. od decyzji z [...] lutego 2007 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] września 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżoną decyzję uchylił i umorzył postępowanie w sprawie. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. decyzją z [...] maja 2005 r. stwierdził nadpłatę w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, nienależnie pobranym przez płatnika "J." [...] S.A. z tytułu sprzedaży przedmiotowych akcji w kwocie 18.617,00 zł, a nie w kwocie żądanej we wniosku, uwzględniając koszt nabycia 30.222 szt. Akcji Funduszu w wysokości 97.189,42 zł. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska Urzędu Skarbowego i decyzją z dnia [...] września 2005 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego w W. Pismem z 24 listopada 2006 r. Skarżący zwrócił się z prośbą o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej wydanej [...] września 2005 r. powołując się na przesłankę rażącego naruszenia prawa w oparciu o stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 listopada 2006 r. sygn. akt II FPS 2/06. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu powyższego wniosku uznał, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki do jego uwzględnienia i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2005 r. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie podtrzymując argumenty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności. W dniu 23 stycznia 2007 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o uchylenie w trybie art. 253a Ordynacji Podatkowej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2005 r. z uwagi na różnice interpretacyjne zaistniałe w sprawie. Uwzględniając ten wniosek Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] marca 2007 r. uchylił decyzję z dnia [...] września 2005 r. i stwierdził nadpłatę w wysokości pobranej przez płatnika. W związku z powyższym stwierdził, iż wraz z uchyleniem decyzji w trybie art. 253a Ordynacji Podatkowej przestał istnieć przedmiot postępowania objęty wnioskiem o stwierdzenie nieważności, którym była decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w kwocie pobranej przez płatnika z dnia [...] września 2005 r. Wobec braku przedmiotu postępowania, orzekł iż postępowanie odwoławcze dotyczące odmowy stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji podlega umorzeniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił decyzji Dyrektora Izby Skarbowej naruszenie podstawowych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniósł, że nie zgadza się z umorzeniem postępowania, albowiem w jego ocenie powinna zostać stwierdzona nieważność decyzji organów podatkowych wydanych w związku ze sprzedażą przez Skarżącego akcji J. S.A. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przepis ten stanowi, że postępowanie podatkowe podlega obligatoryjnemu umorzeniu. Jedyną przesłanką takiego rozstrzygnięcia jest zaś bezprzedmiotowość tego postępowania. Przesłanka ta może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, a może powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r. SA/Łd 2424/94 ONSA 1996/2 poz. 80). Umorzenie postępowania w uwagi na jego bezprzedmiotowość oznacza, że żądanie zawarte we wniosku nie może zostać rozstrzygnięte merytorycznie. Z taką sytuacją organ podatkowy miał do czynienia w niniejszym postępowaniu. Przesłanka umorzenia postępowania została określona w sposób szeroki. W doktrynie przyjmuje się w związku z tym, iż zachodzi ona wtedy, gdy "brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty" (vide B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2003 r., s. 470). Innymi słowy, skoro przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej jest sprawa podatkowa, bezprzedmiotowość postępowania oznacza powstanie sytuacji, w której sprawa ta przestaje istnieć. Aby więc taki stan rzeczy zaistniał, nastąpić musi "takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacja prawna danego podmiotu), z którą prawo materialne łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej" (vide: J. Zimmermann: Komentarz do ustawy Ordynacja podatkowa. Dział IV postępowanie podatkowe. – publ. w Zbiorze komentarzy, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 1999 r., s. 167). Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia W rozpatrywanej sprawie, spełniony został warunek bezprzedmiotowości postępowania, albowiem została uchylona decyzja z [...] września 2005 r. odnośnie, której został złożony przez Skarżącego wniosek o stwierdzenie nieważności. Uchylenie decyzji spowodowało powstanie braku jednego z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można było załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, co uzasadniało podjęcie rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej nie mógł w oparciu o żądanie Skarżącego stwierdzić nieważności decyzji z [...] września 2005 r., albowiem decyzja ta została uchylona decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] marca 2007 r. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.