III SA/Wa 136/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-31

Skład orzekający: Aneta Lemiesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych, biorąc pod uwagę ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Wykonanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych o znacznej wartości (ponad 464 mln zł) może narazić stronę skarżącą na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zwłaszcza w kontekście niewystarczających środków na pokrycie zobowiązania i konieczności sprzedaży aktywów (udziałów, nieruchomości) w postępowaniu egzekucyjnym. Wstrzymanie wykonania jest uzasadnione, gdy późniejszy zwrot wyegzekwowanej kwoty nie przywróciłby stanu poprzedniego i mógłby wyrządzić poważną szkodę.
Stan faktyczny
E. S.A. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. na kwotę ponad 464 mln zł. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że postępowanie egzekucyjne wiązałoby się z koniecznością sprzedaży aktywów (udziałów, nieruchomości) poniżej ich wartości rynkowej, co mogłoby doprowadzić do znacznych strat, a nawet upadłości spółki. Podkreśliła, że zwrot nienależnie pobranych kwot po ewentualnym uchyleniu decyzji nie przywróciłby stanu poprzedniego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz, po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S.A. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Skarżąca – E. S.A. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. Pismem z dnia 20 lutego 2014 r. Skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż większość aktywów, którymi dysponuje Skarżąca (pod względem wartości) to udziały w spółkach zależnych i nieruchomości. Organ egzekucyjny prowadząc postępowanie egzekucyjne będzie musiał dokonać sprzedaży tychże aktywów, w szczególności udziałów w spółkach zależnych. Podniosła, iż sprzedaż takich udziałów za cenę odpowiadającą lub chociażby zbliżoną do ich wartości rynkowej, może być trudna. W ocenie Skarżącej ryzyko sprzedaży udziałów jak również nieruchomości (należących do Skarżącej) poniżej ich wartości rynkowej w ramach postępowania egzekucyjnego jest bardzo wysokie. W przypadku egzekucji (tzn. sprzedaży udziałów spółek zależnych oraz nieruchomości należących do Skarżącej w ramach postępowania egzekucyjnego) będzie wiązała się z trudnymi do oszacowania stratami dla Spółki (wynikającymi ze sprzedaży aktywów poniżej ich wartości rynkowej), a potencjalnie również dla Skarbu Państwa, który byłby ostatecznie odpowiedzialny za powstałe dla Spółki szkody. Zdaniem Skarżącej działania podejmowane w ramach postępowania egzekucyjnego mogą doprowadzić do złożenia wniosku o upadłość Spółki a w konsekwencji do jej likwidacji. W opinii Skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z ryzykiem poniesienia znacznych szkód dla Spółki w związku z koniecznością wyprzedaży aktywów Spółki. W ocenie Skarżącej w przypadku uchylenia zasakrżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej przez Sąd nie byłoby praktycznej możliwości odzyskania tych aktywów przez Spółkę. Skarżąca zaznaczyła, iż wykonanie decyzji Dyrektora w sytuacji, gdy dojdzie do jej uchylenia przez Sąd będzie się wiązało z obciążeniem Skarbu Państwa odsetkami od nienależnie pobranych kwot, co w przypadku zobowiązania będzie stanowiło bardzo istotną kwotę. Do wniosku Skarżąca załączyła m.in. rejestr Spółek w ktorych Skarżąca posiada udział kapitałowy, listę nieruchomości stanowiących własność Skarżącej,wstępne sprawozdanie finansowe Skarżącej za 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270)– dalej: "p.p.s.a.") wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z kolei z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu Sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z analizy przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że przesłankami wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Podkreślić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Analiza powołanych przez Skarżącą we wniosku okoliczności daje podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a., umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim wysokość zobowiązania podatkowego. Wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi 464.680.324,07 zł, co jest kwotą znaczną. Wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić Skarżącą na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z uwagi na brak środków na zaspokojenie zobowiązania określonego ww. decyzją. Należy wskazać, iż jak wynika ze sprawozdania finansowego Skarżącej wysokość straty z prowadzonej działalności gospodarczej z lat ubiegłych w kwocie 3.794.555.407,47 zł oraz za 2013 rok w kwocie [...] zł jest niemal równa wysokości funduszu zapasowego Skarżącej wynoszącego [...] zł. Przychody Skarżącej za 2013 r. z tytułu sprzedaży produktów towarów i materiałów wyniosły 6.322.948,41 zł. Przychody finansowe Skarżącej wyniosły 16.410.749,65 zł. Środki Skarżącej w kasie i na rachunkach bankowych wynoszą 2.605.028,95 zł. Tym samym środki jakie posiada Skarżąca są niewystarczające na pokrycie zobowiązania określonego zaskarżoną decyzją. Sąd zauważa, iż większość aktywów Skarżącej o wartości [...] zł, to w przeważającej mierze udziały i akcje w jednostkach powiązanych o wartości [...] zł. Ponadto po stronie aktywów Skarżącej znajdują się nieruchomości o wartości 64.907.969 zł, a także wierzytelności w postaci udzielonych pożyczek w kwocie 197.713.324,93 zł. W ocenie Sądu dla skutecznego wyegzekwowania całej kwoty zobowiązania określonego zaskarżoną decyzją oprócz zajęcia wierzytelności pieniężnych i rachunków bankowych Skarżącej niezbędne będzie także zajęcie udziałów i akcji Skarżącej w jednostkach powiązanych jak również ich sprzedaż. Sąd zauważa, iż skutkiem prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Skarżącej może być też egzekucja z nieruchomości. Za wyjątkiem wierzytelności pieniężnych ewentualny późniejszy zwrot wyegzekwowanej kwoty zobowiązania podatkowego nie przywróciłby rzeczy do stanu poprzedniego, co wypełnia zdaniem Sądu, wskazaną w art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłankę trudnego do odwrócenia skutku. Ponadto egzekucja wymienionej kwoty mogłaby wyrządzić Skarżącej poważną szkodę i mogłaby negatywnie wpłynąć na działalność gospodarczą Skarżącej. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło