III SA/Wa 1360/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A.sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia[...]lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Izby Celnej w K. wobec A. Sp. z o. o. organ egzekucyjny w dniu 27.03.2015 r. w lokalu w [...] przy ul. [...] dokonał pobrania od Spółki gotówki w kwocie 700,00 zł.  W skardze na powyższą czynność egzekucyjną Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego stwierdzając, że egzekucja prowadzona przez Dyrektora Izby Celnej jest niedopuszczalna z uwagi na to, iż tytuły wykonawcze obejmują należności, które powstały na podstawie nieobowiązujących przepisów. Wskazano również, iż organy celne z jednej strony uznają urządzanie gier za przestępstwo, a z drugiej egzekwują kwoty z tych urządzeń, uznając je za legalną działalność. Podniesiono również uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego, którego zastosowanie uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej Spółki. Wskazano, iż automaty do gier nie stanowią jedynego majątku spółki, z którego organ mógłby prowadzić egzekucję. Postanowieniem z dnia [...].05.2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. oddalił skargę na czynność egzekucyjną dokonaną przez Dyrektora Izby Celnej w K. tj. egzekucję z pieniędzy w kwocie 700,00 zł. Spółka wniosła zażalenie do Ministra Finansów na w/w postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. art. 97 § 2 u.p.e.a. w związku z art. 55 Kodeksu cywilnego poprzez skierowanie egzekucji do przedmiotów nie będących własnością zobowiązanego. Zajęciu podlegają jedynie ruchomości zobowiązanego, a automaty nie są własnością zobowiązanej Spółki, która jest jedynie dzierżawcą. Poborca nie był uprawniony do zajęcia pieniędzy, znajdujących się w automacie stanowiącym przedmiot dzierżawy. Dopiero w chwili dobrowolnego i samodzielnego wyjęcia pieniędzy z kasy stały się one własnością zobowiązanej Spółki. 2. art. 45 § 1 u.p.e.a. poprzez niewzięcie pod uwagę słusznego stanowiska strony i przedstawionych przez nią dowodów, faktów i okoliczności, wpływających na zasadność prowadzenia egzekucji. Treść powołanego przepisu wskazuje, że organ ma obowiązek weryfikacji zasadności egzekucji, przez co Skarżąca rozumie konieczność odniesienia się do prawidłowości dokonywania egzekucji z pieniędzy, której prawidłowość Spółka podważała. 3. art. 45 Konstytucji w związku z art. 89 § 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych poprzez dokonanie egzekucji z wartości pieniężnej, która stanowiąc dochód z czynności uznanej za nielegalną, w przypadku istnienia podstawy prawnej, powinna ulec przepadkowi. 4. zasady niemożności czerpania korzyści przez państwo z popełnionego czynu niedozwolonego, bezprawnego lub nielegalnego, uznanego za taki przez organy państwowe. Organ nie może dokonywać egzekucji należności poprzez faktyczne ściągnięcie korzyści z czynu uznanego przez organ za bezprawny. 5. art. 68 § 1 i 3 u.p.e.a. w związku z art. 47 § 2 w związku z art. 7 § 2, poprzez zastosowanie przymusu w celu dokonania egzekucji, przy braku podstaw faktycznych i formalnoprawnych do zastosowania takiego przymusu oraz spełnienia przesłanki bezpośredniości podczas przeprowadzania czynności egzekucyjnych. W sprawie nie doszło do bezpośredniego zapłacenia określonej sumy, ale poborca w pierwszej kolejności wezwał do otworzenia urządzenia do gry. Zatem nakazanie otwarcia automatu trudno interpretować inaczej niż dokonanie przeszukania. Z tego względu działania powinny być poprzedzone stosownym zarządzeniem na podstawie art. 47 ustawy egzekucyjnej. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...].02.2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...].05.2015 r., w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydane przez Ministra Finansów postanowienie. W skardze strona zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: 1) art. 68 § 1 u.p.e.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie przejawiające się w uznaniu, iż w sprawie doszło do dobrowolnej zapłaty dochodzonej należności w wyniku czego organ egzekucyjny wydał Stronie pokwitowanie odbioru pieniędzy, 2) art. 67 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie przejawiające się w niewydaniu zawiadomienia o zajęcia prawa majątkowego zobowiązanego i nie sporządzenia protokołu z czynności egzekucyjnej według ustalonego w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw finansów publicznych wzoru, 3) art. 97 § 2 u.p.e.a. poprzez skierowanie egzekucji na przedmioty nie będące własnością zobowiązanego, co stanowi rzeczywistą przeszkodę dla prowadzenia egzekucji, 4) art. 47 § 2 w związku z art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez zastosowanie przymusu w celu dokonania egzekucji, przy braku podstaw faktycznych do zastosowania takiego przymusu, w szczególności braku wyczerpania innych możliwości realizacji celu egzekucji, 5) art. 45 § 1 u.p.e.a. poprzez niewzięcie pod uwagę słusznego stanowiska Skarżącej i przedstawianych przez nią dowodów, faktów i okoliczności wpływających na zasadność prowadzenia egzekucji w wyniku czego organ był zobowiązany do odstąpienia od dalszych czynności egzekucyjnych. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów uznał ją za bezzasadną i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała zostać oddalona. Zgodnie z treścią art. 54 u.p.e.a. Stronie przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skarga na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a. przysługuje jedynie na czynności typu wykonawczego, nie przysługuje natomiast na czynności procesowe, polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, w ramach których organ egzekucyjny rozstrzyga o prawach i obowiązkach uczestników postępowania. Sąd podziela twierdzenie organu, że zaistniały podstawy do zastosowania tego środka. Zgodnie z art. 7 u.p.e.a., organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., tj. egzekucję z pieniędzy. Odnosząc się do konkretnych, stawianych w skardze zarzutów Sąd stwierdza, że są one bezzasadne. Co do zarzutu 1) skargi stwierdzić należy, że podstawą prawną zajęcia pieniędzy był art. 68 § 1 u.p.e.a. stanowiący, że jeżeli zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, poborca wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy. Pokwitowanie to wywiera ten sam skutek prawny, co pokwitowanie wierzyciela. Za pokwitowaną należność pieniężną organ egzekucyjny ponosi odpowiedzialność wobec wierzyciela. W przedmiotowej sprawie na wezwanie poborcy prezes Spółki otworzył automaty, a na znajdujące się w nich pieniądze poborca, działając zgodnie z dyspozycją art. 68 § 1 u.p.e.a., wystawił stosowne pokwitowanie zobowiązanej Spółce. W pokwitowaniu odbioru wskazał: podmiot dokonujący wpłaty, wysokość wpłaconej kwoty oraz zaległość, na którą dokonano pobrania pieniędzy. Sąd podziela konstatację organu, że sporządzenie protokołu z czynności egzekucyjnych nie skutkuje wadliwością egzekucji z pieniędzy. Poza pobraniem gotówki organ nie podjął żadnych innych czynności egzekucyjnych; w protokole przedstawiciel Spółki wskazał na okoliczności świadczące w jego ocenie o wadliwości w postępowaniu wierzycielskim, oraz załączył kopię umowy dzierżawy urządzeń. Działanie poborcy skarbowego, polegające na sporządzeniu protokołu z czynności egzekucyjnych było uzasadnione faktem, że informacje udzielone przez zobowiązanego nie mogły zostać umieszczone na prawidłowo sporządzonym kwitariuszu. Zaskarżona czynność organu egzekucyjnego nie była dotknięta wadą. Odnosząc się zarzutu 2) skargi, zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisu art. 67 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie. Przepis ten stanowi, że z zastrzeżeniem art. 68 § 1, podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Przepis ten nie ma zastosowania w egzekucji z pieniędzy, o której mowa w art. 68 § 1 u.p.e.a. Zatem organ egzekucyjny nie miał w przedmiotowej sprawie obowiązku wydania zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego ani sporządzenia protokołu zajęcia i odbioru ruchomości. Sąd podziela przekonanie organu, iż protokół sporządzony w dniu 27.03.2015 r. spełnia wymogi wynikające z art. 53 § 1 u.p.e.a., który określa elementy, jakie winien zawierać protokół z czynności egzekucyjnych. Odnosząc się do zarzutu 3), dotyczącego naruszenia art. 97 § 2 u.p.e.a. poprzez skierowanie egzekucji na przedmioty nie będące własnością zobowiązanego wskazać należy, iż celem zaskarżonej czynności egzekucyjnej było zajęcie gotówki, która znajdowała się w automatach a nie samych automatów, które dla celów zarobkowych Spółka wydzierżawiła. Nie budzi wątpliwości fakt, iż gotówka znajdująca się w przedmiotowych automatach należała do zobowiązanej Spółki, a jak już wyżej zaznaczono, egzekucja była ograniczona tylko do egzekucji z pieniędzy (art. 1 a pkt 12 a) u.p.e.a.). Co do zarzutu 4, zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 47 § 2 w związku z art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez zastosowanie przymusu w celu dokonania egzekucji. Prezes Spółki nie stawiał żadnego oporu, na wezwanie poborcy otworzył przedmiotowe automaty, umożliwiając w ten sposób pobranie znajdującej się tam gotówki. Dlatego organ egzekucyjny nie zarządził przymusowego otwarcia automatów i nie dokonał ich przeszukania, nie mógł więc naruszyć art. 47 § 2 u.p.e.a., bo nie miał on zastosowania w sprawie. Powołany przepis stanowi, że przeszukania rzeczy, środków transportu, lokali i innych pomieszczeń oraz schowków dokonuje komisja powołana przez organ egzekucyjny. Z dokonanych czynności spisuje się protokół. Zakończeniem czynności jest zabezpieczenie przeszukiwanego środka transportu, pomieszczenia lub lokalu. Protokół z dokonanych czynności przekazuje się niezwłocznie zobowiązanemu. Skoro więc nie doszło do przeszukania, gdyż ze względu na zachowanie (współpracę) Prezesa Spółki z poborcą, było ono zbędne, nie mogło dojść do naruszenia art. 47 § 2 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu 5), dotyczącego naruszenia art. 45 § 1 u.p.e.a. poprzez niewzięcie pod uwagę słusznego stanowiska strony i przedstawionych przez nią dowodów, faktów i okoliczności wpływających na zasadność prowadzenia egzekucji, należy wskazać, iż nieistnienie obowiązku we wskazanym przepisie koresponduje z art. 59 czy też art. 33 u.p.e.a., a więc odnosi się do istnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi Dyrektora Izby Celnej w K., nie zaś do obowiązku bądź braku obowiązku otwarcia automatów. Taki zarzut nie może być zatem rozpoznany w trybie skargi na czynność egzekucyjną. Jak zasadnie zauważył organ, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i piśmiennictwie przyjmuje się bowiem, uwzględniając zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie (wyrok NSA z dnia 10.07.2012 r. sygn. akt II FSK 2555/10). Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a., powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ nadzoru dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. W konsekwencji stwierdzenia, że zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżona decyzja nie zawiera wad, które powodowałyby konieczność wyeliminowania jej z porządku prawnego, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.