III SA/Wa 1364/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie sędzia WSA del. Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant st. sekr. sądowy Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę Postanowieniem z [...] lutego 2015 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażalenia A. H. (dalej: "Skarżący") od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] grudnia 2014 r. odmawiającego wydania zaświadczenia – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Skarżący, 6 czerwca 2014 r. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o wydanie zaświadczenia o wygaśnięciu, z powodu przedawnienia, zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku w postaci prawa dziedziczenia najmu po zmarłym [...] czerwca 1982 r. Z. C.. Naczelnik Urzędu Skarbowego W., 16 czerwca 2014 wystąpił do Sądu Rejonowego dla W. z wnioskiem o udzielenie informacji czy zapadło prawomocne orzeczenie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym [...] czerwca 1982r. Z. C. i ustalające jego spadkobierców. Pismem z 6 listopada 2014r. Sąd Rejonowy dla W. poinformował, iż w skorowidzach sądowych od 2006r. widnieje siedem spraw o stwierdzenie nabycia spadku po Z. C.. Ponadto Sąd poinformował, że powołana we wniosku Skarżącego sprawa o sygn. [...] o wydanie zaświadczenia o wygaśnięciu z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, nie dotyczy stwierdzenia nabycia spadku po Z. C., a innego przedmiotu sprawy. Postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. odmówił wydania Skarżącemu zaświadczenia o żądanej treści. Wskutek wniesionego zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej, wymienionym na wstępie, zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że kwestie dotyczące terminu przedawnienia prawa organu podatkowego do ustalenia zobowiązania podatkowego reguluje art. 68 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p."). Organ stwierdził, że kwestia powstania wobec Skarżącego obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po zmarłym [...] czerwca 1982r. Z. C. była już przedmiotem rozpatrywania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w związku ze złożeniem przez Skarżącego 14 grudnia 2010r. zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-3, w którym Skarżący wykazał prawo dziedziczenia najmu lokalu mieszkalnego w W. przy ul. [...] na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego o wartości 7.469,00 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] stycznia 2011r. działając w oparciu o art. 165a O.p., odmówił Skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po zmarłym Z. C.. W postanowieniu tym organ pierwszej instancji stwierdził, iż wobec faktu niepowstania wobec Skarżącego obowiązku podatkowego w trybie art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze zm., dalej: "u.p.s.d."), (Skarżący nie należy do kręgu osób wymienionych w przepisach Kodeksu cywilnego jako dziedziczących z ustawy, a zmarły Z. C. nie pozostawił testamentu) ani w trybie art. 6 ust. 4 u.p.s.d. (brak prawomocnego orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku) brak jest podstaw prawnych do prowadzenia postępowania podatkowego zmierzającego do ustalenia Skarżącemu zobowiązania w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia praw do spadku po zmarłym Z. C.. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] kwietnia 2011r. W wyniku rozpatrzenia skargi na w/w postanowienie organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym orzeczeniem z dnia 20 stycznia 2012r. sygn. akt III SA/Wa 1787/11 oddalił skargę Skarżącego. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że "(...) Zgodzić się należało z organem podatkowym, że nabycie przez Skarżącego prawa do wstąpienia w stosunek najmu na podstawie art. 691 K.c. nie może być utożsamiane ze spadkobraniem. Wstąpienie w stosunek najmu na podstawie tego przepisu osób bliskich najemcy następował bowiem niezależnie od tego, czy były one jego spadkobiercami. Art. 691 K.c. (w brzmieniu obowiązującym w dacie śmierci najemcy tj. w 1982 r.) stanowił, iż "w razie śmierci najemcy mieszkania osoby bliskie najemcy, które stale z nim mieszkały aż do chwili jego śmierci, wstępują w stosunek najmu. (...) W braku osób bliskich stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa.(...) Kwestie spadkobrania reguluje Kodeks cywilny w Księdze Czwartej Spadki. Art. 922. § 1 K.c. stanowi, że prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej (!). Oznacza to, że nabycie praw po zmarłym na podstawie innych przepisów Kodeksu cywilnego niż Księga Czwarta Spadki, nie jest nabyciem w drodze spadkobrania. Wskazuje na to wprost art. 922. § 2 K.c. (...) Tego rodzaju prawem, które przechodzi na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one powołane do dziedziczenia, jest określone w art. 691 K.c. prawo do wstąpienia w stosunek najmu (...). Skarżący nie przedstawił organowi podatkowemu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. a prawo, na którego nabycie się powoływał (wynikające z art. 691 K.c.) nie zostało nabyte w drodze spadkobrania, zasadnie organ podatkowy uznał, że skarżący nie wykazał legitymacji podmiotowej ani przedmiotowej do żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od spadku i odmówił jego wszczęcia". Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w tych okolicznościach, wobec niepowstania w stosunku do Skarżącego obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia praw do spadku po zmarłym Z. C. brak jest podstaw do stwierdzenia, że zobowiązanie podatkowe w tym podatku wygasło na skutek przedawnienia na podstawie art. 68 O.p., a tym samym do wydania zaświadczenia w żądanym przez Skarżącego zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący nie zgadzając się z zaskarżonym postanowieniem, zarzucił zastosowanie błędnej wykładni prawa materialnego, która wyraziła się w zastosowaniu w konkretnej sprawie nieprawidłowego przepisu. Zarzucił również nieprawidłowe przeniesienie na grunt niniejszej sprawy interpretacji indywidualnej z 9 maja 2011 r. nr IPPB2/436-91/11-5/MZ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do kwestii, czy Skarżący był uprawniony do uzyskania zaświadczenia o wygaśnięciu z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia po zmarłym w dniu [...] czerwca 1982 r. Z. C.. Zgodnie z art. 306a § 1 O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Paragraf 2 tego artykułu wymienia dwa powody wydawania zaświadczeń. Pierwszy dotyczy sytuacji, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa. Drugi przypadek ma miejsce w sytuacji, gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Pierwszy z wymienionych powodów uprawniających Skarżącego do uzyskania żądanego zaświadczenia w rozpoznawanej sprawie nie zaistniał, albowiem zarówno stronom jak i Sądowi nie jest znany przepis prawa, który wymagałby potwierdzenia wygaśnięcia wzmiankowanego zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia. Gdy natomiast chodzi o drugą z wymienionych przesłanek wydania zaświadczenia, to wymaga ona wykazania przez wnioskodawcę interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Istotne zatem w przedmiotowej sprawie jest to, czy Skarżący wykazał interes prawny do wydania zaświadczenia o wygaśnięciu zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia po Z. C.. Interes prawny do wydania wzmiankowanego zaświadczenia w ocenie Sądu wystąpiłby jedynie w sytuacji, gdyby Skarżący wykazał, że był osobą odpowiedzialną za zapłatę przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Wówczas kwestia wygaśnięcia tego zobowiązania na skutek przedawnienia miałaby znaczenie dla interesu prawnego Skarżącego. Jednakże w ocenie Sądu Skarżący składając wniosek o wydanie zaświadczenia nie wykazał, że ma interes prawny, o którym wyżej mowa. Z okoliczności przedstawionych przez Skarżącego nie wynika bowiem, że odpowiadał za zapłatę podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia po Z. C. z jakiegokolwiek tytułu. Zasadnie zatem organy podatkowe uznały, że Skarżący nie jest uprawniony do uzyskania zaświadczenia o żądanej treści i odmówiły jego wydania. Odnosząc się natomiast do zarzutu podniesionego w skardze, że organ podatkowy nieprawidłowo przeniósł na grunt niniejszej sprawy interpretację indywidualną z 9 maja 2011 r. nr IPPB2/436-91/11-5/MZ Sąd zauważa, że z treści tej interpretacji wynika wyraźnie, że organ interpretacyjny dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku i ocenił stanowisko wnioskodawcy jedynie na podstawie zdarzenia przyszłego tam przedstawionego, jak również, że w przedstawionym przez Wnioskodawcę zdarzeniu przyszłym obowiązek podatkowy jeszcze nie powstał. Taki obowiązek powstanie dopiero z chwilą uzyskania i uprawomocnienia się postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku po zmarłym. Zatem z przywołanej przez Skarżącego interpretacji indywidualnej także nie wynika by był On odpowiedzialny za zapłatę zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia po zmarłym w dniu [...] czerwca 1982 r. Z. C.. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).