III SA/Wa 1364/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, , po rozpoznaniu w dniu 24 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. L. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 1364/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2010 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Skarżący – P. L. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2010 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, Skarżący zwrócił się o zwolnienie od obowiązku jego uiszczania, powołując się na takie okoliczności jak brak majątku, liczne zajęcia dokonane przez naczelnika urzędu skarbowego, zły stan zdrowia, znaczny wzrost wydatków na lekarstwa. Podał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wynoszącego 1.800 zł. Wśród wydatków wymienił koszty mieszkania i mediów (600 zł), alimenty na syna (600 zł), jedzenie (300 zł), lekarstwa (100 zł). Skarżący przy piśmie z dnia 29 czerwca 2016 r. przedłożył wydruk z CEIDG, zeznanie podatkowe, listy płac, zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę, kartę informacyjną leczenia szpitalnego. Pismem z 6 lipca 2016 r. referendarz sądowy wezwał Skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni dodatkowej dokumentacji w postaci wyciągów z rachunków bankowych, dokumentów obrazujących wydatki, informacji o pożyczkach od matki. Z obowiązku nadesłania tej dokumentacji Skarżący jednak nie wywiązał się. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 5 września 2016 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Zdaniem referendarza Skarżący nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie nadesłał bowiem dodatkowych dokumentów, o które został wezwany, w tym m.in. wyciągów z rachunku bankowego, a ponadto uzyskuje tytułem wynagrodzenia kwotę w wysokości ok. 1800 zł, która po pokryciu wymienionych przez niego kosztów utrzymania pozwala na zapłatę wymaganego w niniejszej sprawie wpisu od skargi w wysokości 100 zł. W sprzeciwie z dnia 12 września 2016 r. Skarżący podkreślił, że łoży na utrzymanie małoletniego syna zadłużając się u znajomych i rodziny w celu uniknięcia postępowania sądowego o alimenty. Podkreślił, że nieuwzględnienie jego wniosku skutkować będzie brakiem możliwości skutecznej obrony przed skutkami zaskarżonej decyzji, co spowoduje dla Skarżącego nieodwracalne skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Treść art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.) wskazuje, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić należy, iż prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołaną regulację prawną i wynikające z niej zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu od skargi w kwocie 100 zł, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku Skarżącego. Art. 246 § 1 p.p.s.a. nakłada na Skarżącego obowiązek wykazania, że zachodzą wobec niego przesłanki przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie Skarżący nie wykonał w pełni wezwania referendarza sądowego i nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych. W szczególności Skarżący nie przedłożył, mimo, że był do tego zobowiązany, wyciągów z rachunków bankowych osobistych. Skarżący nie przedstawił też dokumentów dotyczących kalkulacji kosztów życia, zestawienie należności i zobowiązań, a także dokumentów finansowych dotyczących okresu prowadzenia działalności gospodarczej, której efektem jest spór przed Sądem. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało zatem rozpoznać w oparciu o przedłożone informacje oraz akta sprawy. Z przedłożonych informacji wynika, że Skarżący uzyskuje co miesiąc ok. 1800 zł dochodu netto, ponosi, co miesiąc, wydatki na mieszkanie (600 zł), wyżywienie (800 zł), lekarstwa (200 zł), alimenty dla syna (600 zł). Skarżący w sprzeciwie położył nacisk na to, że łoży na utrzymanie małoletniego syna zapożyczając się u znajomych i rodziny. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających powyższe, ani na to, że płaci alimenty, ani na to, że faktycznie otrzymuje pożyczki od znajomych i rodziny, w jakich kwotach je otrzymuje, a ponadto, w jaki sposób Skarżący zwraca te pożyczki. Nadmienić należy, że uiszczanie zobowiązań cywilnoprawnych (alimentów, kosztów wynajmu pokoju) nie może mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Mając na uwadze to, że prawo pomocy jest prawem ubogich, zaś Skarżący uzyskuje stały miesięczny dochód w kwocie 1800 zł, Sąd uznał, że starszy referendarz sądowy słusznie odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy. Skarżący jest bowiem w stanie ponieść koszty sądowe, które na obecnym etapie sprowadzają się do 100 zł wpisu od skargi. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.