III SA/Wa 1366/20
WyrokWSA w Warszawie2021-01-19
Skład orzekający: Maciej Kurasz, Piotr Przybysz, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, prawidłowo uzasadniło swoje rozstrzygnięcie, w szczególności w zakresie podstawy opodatkowania, powierzchni budynków i gruntów, a także kwestii przedawnienia prawa do wydania decyzji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ organ ten nieprawidłowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Uzasadnienie nie zawierało wystarczających informacji o faktach uznanych za udowodnione, dowodach, którym dano wiarę, ani przyczynach odmowy wiarygodności innym dowodom. Ponadto, organ odwoławczy nie rozważył wystarczająco kwestii przedawnienia prawa do wydania decyzji i nie przedstawił sposobu wyliczenia podstawy opodatkowania, w tym nie wykazał, czy podatnicy mogą być uznani za posiadaczy pasa drogowego.Stan faktyczny
Skarżący A. B. i Z. B. zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2011. Organ pierwszej instancji ustalił zobowiązanie na podstawie kontroli podatkowej, uwzględniając powierzchnię budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą oraz budowle. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz nieprawidłowości w postępowaniu kontrolnym. Organ odwoławczy utrzymał decyzję organu pierwszej instancji, uznając prawidłowość ustaleń.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i zasądził od Kolegium na rzecz Skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi A. B. i Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. B. i Z. B. kwotę 4 672 zł (słownie: cztery tysiące sześćset siedemdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. B. i Z. B. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] listopada 2016 r. ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Prezydent [...] W. ustalił Skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2011 za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (dz. ewid. [...] obręb [...] i dz. ewid. [...] obręb [...]) oraz część pasa drogowego sąsiadującego z ww. nieruchomością w kwocie 34.586,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w dniach 11 czerwca 2010 r. – 24 czerwca 2010 r. przeprowadzono kontrolę podatkową u Skarżącego – Z. B., prowadzącego na przedmiotowej nieruchomości działalność gospodarczą. Na podstawie przedłożonej do kontroli dokumentacji, oświadczeń składanych przez stronę oraz przeprowadzonych postępowań podatkowych, organ pierwszej instancji dokonał ustaleń w zakresie podatku od nieruchomości.
Organ pierwszej instancji ustalił, że na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1995 r. Rep. A nr [...], Skarżący nabyli od Gminy W. prawo wieczystego użytkowania działki o nr ewid. [...] o pow. 1517 m2, a na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1996 r. nabyli prawo użytkowania wieczystego działki o nr ewid. [...] o pow. 1510 m2. Decyzją z dnia [...] maja 1997 r. zatwierdzono projekt i zezwolono na budowę warsztatu motoryzacyjnego. W toku prowadzonej kontroli przedłożono projekt zamienny budynku warsztatu obsługi samochodów z częścią handlowo usługową, którego przedmiotem jest inwentaryzacja budynku według stanu na 2001 r., z której wynika powierzchnia użytkowa budynku podlegająca opodatkowaniu po odjęciu klatek schodowych. W aktach sprawy znajduje się również wykaz nieruchomości z dnia 5 sierpnia 2002 r. złożony przez Skarżącego, w którym zgłosił do opodatkowania budynek warsztatowy o pow. użytkowej 450 m2, grunt związany z dział. gosp. o pow. 3.027 m2, oświadczając jednocześnie, że użytkowanie budynku niewykończonego rozpoczęto w lutym 2002 r. W dniu [...] czerwca 2003 r. wydano decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, a decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Skarżącemu pozwolenia na budowę inwestycji. Załącznikiem do ww. decyzji jest projekt budowlany, z którego wynika w części IV powierzchnia użytkowa istniejąca 925,50 m2 i projektowana 549,50 m2.
W wyniku kontroli dokonano oględzin nieruchomości i obiektów budowlanych w dniu 15 czerwca 2010 r., gdzie stwierdzono, iż nieruchomość zabudowana jest zespołem budynków składających się na salon sprzedaży samochodów wraz ze stacją obsługi oraz zapleczem socjalno-biurowym i magazynowym. Ponadto ustalono, że na nieruchomości znajdują się budowle związane z działalnością gospodarczą o łącznej wartości 103.111,00 zł (zgodnie z wysokością zadeklarowaną przez Skarżącego w piśmie z dnia 20 czerwca 2010 r.). W odniesieniu do budynku jednokondygnacyjnego Skarżący oświadczył że powierzchnia użytkowa to 549,50 m2, a termin rozpoczęcia użytkowania budynku to luty 2007 r. Organ pierwszej instancji wskazał także, że zgodnie z danymi z ewidencji gruntów i budynków, na działce o nr ewid. [...] i [...] był wykazany budynek handlowo-usługowy z kondygnacją naziemną o pow. zabudowy 456 m2 (zakończenie budowy 1997 r.), a na działce o nr ewid. [...] były wykazane trzy budynki: budynek biurowy (zakończenie budowy 2004 r.), budynek handlowo-usługowy (brak roku zakończenia budowy) i budynek inny niemieszkalny (brak roku zakończenia budowy). Wskazane nieruchomości były sklasyfikowane w ewidencji gruntów: dz. ewid. [...] - użytek gruntowy łąki i pow. 928 m2 i użytek gruntowy pastwiska o pow. 589 m2, zaś dz. ewid. [...] - użytek gruntowy łąki o pow. 1.090 m2 i użytek gruntowy pastwiska o pow. 420 m2. W dniu 22 grudnia 2006 r. działki te zostały sklasyfikowane jako inne tereny zabudowane "Bi", co daje łącznie pow. gruntów 3.387 m2. Powierzchnia użytkowa budynków związanych z dział. gosp. została ustalona na 1.416,35 m2. W oparciu o ww. informacje, organ pierwszej instancji ustalił wymiar podatku od nieruchomości za rok 2011 na łączną kwotę 34.586,00 zł, przyjmując do opodatkowania:
- budynki związane z prowadzeniem dział. gosp. o pow. 1.416,35 m2 według stawki 21,05 zł,
- grunty związane z prowadzeniem dział. gosp. o pow. 3.387,00 m2 według stawki 0,80 zł,
- budowle związane z prowadzeniem dział. gosp. o wartości 103.111,00 zł.
Od powyższej decyzji Skarżący wnieśli odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 123 w zw. z art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: "O.p.") poprzez niezapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, art. 68 § 1 w zw. z art. 22 § 1 pkt 2 O.p., art. 7a ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2019 r., poz. 1170) – dalej "u.p.o.l.", poprzez pominięcie jego dyspozycji w prowadzonej przez organ ewidencji podatku od nieruchomości, art. 180 § 1 O.p., art. 181 O.p., art. 187 § 1 a także art. 188 i art. 192 O.p., art. 191 O.p., oraz art. 3 ust. 1 pkt 4b u.p.o.l. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także zgłosili wnioski dowodowe (o przesłuchanie świadków na okoliczność określenia stanu obiektu w dacie sporządzenia inwentaryzacji).
Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że podstawowym kryterium zaliczania do przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków.
SKO wskazało, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów, działki z obrębu 4-09-10 o nr ewid. [...] o pow. 1.517 m2 i nr ewid. [...] o pow. 1.510 m2 zostały sklasyfikowane jako inne tereny zabudowane "Bi". Zgodnie z wypisem z rejestru budynków, na działce o nr ewid. [...] uwidocznione są budynki o funkcjach: inne budynki niemieszkalne, budynki handlowo - usługowe, budynki biurowe. Na działce o nr ewid. [...] uwidoczniony jest budynek sklasyfikowany jako budynki handlowo - usługowe. Organ pierwszej instancji prawidłowo, zdaniem SKO, przyjął do opodatkowania grunty o wskazanej powierzchni. Ponadto, w związku z tym, że w toku kontroli ustalono także, iż Skarżący zajmują część pasa drogowego o pow. 360 m2, organ pierwszej instancji zasadnie – w opinii SKO - doliczył wskazaną powierzchnię do opodatkowania (jako że Skarżący są posiadaczami tej części gruntu).
Organ odwoławczy stwierdził również, że w odniesieniu do powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, organ pierwszej instancji zasadnie przyjął do opodatkowania powierzchnię 1.416,35 m2. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o dowody zgromadzone w toku postępowania oraz wyniki przeprowadzonej kontroli i oględzin nieruchomości.
Zdaniem SKO, argumenty i zarzuty Skarżących odnoszące się do ww. ustaleń nie zostały w żaden sposób wykazane, zaś dowody zebrane w sprawie w sposób jednoznaczny pozwalają na ustalenie powierzchni użytkowej w sposób, w jaki uczynił to organ pierwszej instancji. Jednocześnie Kolegium wskazało, że dowody zebrane w sprawie (w tym oświadczenia podatnika) w sposób jednoznaczny wskazują, że budynki przyjęte do opodatkowania były użytkowane przez Skarżących, a ich budowa została zakończona przed rokiem 2011, czyli że zaistniały podstawy do ich opodatkowania w odniesieniu do art. 6 ust. 2 u.p.o.l.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także umorzenie postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego za rok 2011.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1) art. 68 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 O.p. poprzez ich niezastosowanie z uwagi na niedostrzeżenie, że Skarżący złożyli w roku 2010 wymaganą deklarację (informację), a ponieważ nie było zmian w stanie faktycznym - obowiązywała treść z roku 2010;
2) art. 282b § 1 O.p. (obowiązującej w roku 2010) poprzez zaakceptowanie niezawiadomienia Skarżącej – A. B. o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej przez Prezydenta [...] W.;
3) art. 289 § 6 i art. 291 § 1 O.p. poprzez niedoręczenie "Protokołu kontroli" Skarżącej i pozbawienie jej uprawnień przyznanych mocą art. 291 § 1 O.p. poprzez uniemożliwienie składania zastrzeżeń i wyjaśnień do "Protokołu";
4) art. 144 O.p. poprzez zaakceptowanie niedoręczenia Skarżącej "Protokołu kontroli" z 2010 r. będącego podstawowym dowodem w sprawie;
5) art. 123 w zw. z art. 200 O.p. poprzez zaakceptowanie przez organ drugiej instancji niezapewnienia Skarżącej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego;
6) art. 7a ust. 2 u.p.o.l. poprzez zaakceptowanie przez Kolegium pominięcia jego dyspozycji w prowadzonej przez organ ewidencji podatku od nieruchomości;
7) art. 180 § 1 O.p. poprzez akceptację przez Kolegium pominięcia dowodu z przesłuchania świadków przez organ pierwszej instancji z powołaniem się na odmowę ich przesłuchania w postępowaniu kontrolnym z roku 2010, w którym nie uczestniczyła Skarżąca;
8) art. 181, art. 187 § 1 O.p.;
9) art. 188 oraz art. 192 O.p. poprzez odmowę dopuszczenia jako dowodów wnioskowanych przez Skarżącego przesłuchania świadków, na których prace powołuje się organ podatkowy: Z. Z. i L. D.;
10) art. 191 O.p. poprzez przyjęcie także przez Kolegium, że twierdzenia organu są udowodnione, podczas gdy w aktach pierwszej instancji brak postanowień o włączeniu do materiału dowodowego dokumentów, na które następnie organ się powołał i wskazano, że nie wyjaśniono skąd jako podstawę opodatkowania organ przyjął powierzchnię budynków, skoro nie odliczono powierzchni klatek schodowych i stwierdzono, że powierzchnia gruntów została zawyżona.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 i § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne według kryterium zgodności z prawem (legalności). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
W rozpoznanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości. Stosownie do art. 3 u.p.o.l. przesłanką wydania decyzji wymiarowej w zakresie podatku od nieruchomości jest wystąpienie stanu faktycznego, w którym określony podmiot dysponuje nieruchomością lub obiektem budowlanym wskazanymi w przepisach art. 2 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l. i podmiot ten jest jednym z podmiotów wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1-4, ust. 2, ust. 3, u.p.o.l. Przesłanką wymierzenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości jest też wskazanie podstawy opodatkowania, która stanowi skonkretyzowanie i zindywidualizowanie przedmiotu opodatkowania w sposób wskazany w ustawie. Podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości określają przepisy zawarte w art. 4 u.p.o.l. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi powierzchnia, a dla budynków powierzchnia użytkowa. Na podstawie art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 11 u.p.o.l., są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. "Informacja o nieruchomościach", o której mowa w art. 6 ust. 6 u.p.o.l., jest deklaracją w rozumieniu art. 68 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (wyrok NSA z dnia 15 maja 2013 r., II FSK 252/12).
Zgodnie z art. 127 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe - podobnie jak ogólne postępowanie administracyjne - jest postępowaniem dwuinstancyjnym. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oznacza, że każda sprawa podatkowa, rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu podatkowego pierwszej instancji, w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy. W myśl tej zasady, sprawa podatkowa jest rozpoznawana i rozstrzygana dwukrotnie, po raz pierwszy przez organ podatkowy pierwszej instancji i po raz wtóry - w razie wniesienia odwołania - przez organ odwoławczy.
Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza przy tym obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest bowiem tylko weryfikacja decyzji organu pierwszej instancji i kontrola zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do tej decyzji w odwołaniu. Jakkolwiek w postępowaniu podatkowym odwołanie od decyzji organu I instancji zawierać powinno zarzuty przeciw tej decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie (art. 222 Ordynacji podatkowej), to jednakże regulacja ta nie oznacza, iż organ odwoławczy uprawniony jest ograniczyć rozpoznanie sprawy wyłącznie do zawartych w odwołaniu zarzutów i żądań.
Wymóg powtórnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy sprawy już raz rozpoznanej i rozstrzygniętej przez organ podatkowy pierwszej instancji, oznacza też, że wydana na skutek wniesienia odwołania decyzja organu odwoławczego zawierać winna uzasadnienie faktyczne i prawne odpowiadające warunkom określonym w przepisie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, a więc wskazywać fakty, które organ odwoławczy uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a także zawierać podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa. Brak spełnienia tych warunków powoduje, że wydana przez organ odwoławczy decyzja ostateczna, stanowiąca przedmiot skargi wniesionej do sądu administracyjnego, w istocie rzeczy, nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej.
Przechodząc do okoliczności rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem przedstawionej wyżej zasady i wskazanych uregulowań prawnych. Z uzasadnienia tej decyzji wynika przede wszystkim, że ogranicza się ono głównie do przedstawienia przebiegu postępowania podatkowego przeprowadzonego przed wniesieniem odwołania i zarzutów odwołania oraz, że rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy sprowadziło się do oceny zasadności niektórych tylko zarzutów i argumentów zawartych w odwołaniu. Brak jest natomiast wskazania przez organ odwoławczy uzasadnienia faktycznego i prawnego, a w szczególności przywołania faktów, które uznane zostały przezeń za udowodnione, dowodów, którym dał on wiarę oraz przyczyn, dla których inne dowody uznał za niewiarygodne. Wymogu wskazania faktów uznanych za udowodnione nie spełnia niewątpliwie mniej lub bardziej szczegółowe odwołanie się do takich faktów wskazanych w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Za uzasadnienie prawne natomiast nie można uznać przytoczenia brzmienia przepisów art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 2 u.p.o.l. oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak również art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej.
Oceniając prawidłowość uzasadnienia zaskarżonej decyzji należy wskazać, że zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma kwestia przedawnienia prawa organu podatkowego pierwszej instancji do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Kwestia ta nie jest jednakże wystarczająco rozważona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powstaje w sposób opisany w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Skarżący twierdzą, że złożyli w roku 2010 wymaganą deklarację (informację) oraz że w 2011 r. nie wystąpiły zmiany w stanie faktycznym uzasadniające skorygowanie złożonej informacji. Jeżeli zatem podzielić stanowisko Skarżących o braku potrzeby składania nowej informacji w odniesieniu do roku 2011, to należy stwierdzić, że decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe w rozpoznawanej sprawie winna być doręczona przed upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 68 § 1 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), to jest przed końcem roku 2014.
W zaskarżonej decyzji stwierdzono zaś, że informacja w sprawie podatku od nieruchomości, o której mowa w art. 9 ust. 6 u.p.o.l., nie została złożona przez podatnika w zakresie uwzględniającym cały przedmiot opodatkowania, wobec czego należy uznać za dopuszczalne wydanie i doręczenie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 68 § 2 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), to jest przed końcem roku 2016. W zaskarżonej decyzji nie wskazano jednak okoliczności, które zdaniem organu odwoławczego uzasadniają dopuszczalność doręczenia decyzji ustalającej w takim terminie. Należy podkreślić w tym miejscu, że dane wykazane w informacji, o której mowa w art. 6 ust. 6 u.p.o.l., mogą stanowić podstawę do wydania decyzji wymiarowej w zakresie podatku od nieruchomości, w sytuacji, w której organ nie kwestionuje tych danych i przyjmuje je do wydania decyzji. W przypadku przyjęcia danych o przedmiocie opodatkowania, mających znacznie dla ustalenia podstawy opodatkowania w innej wysokości, niż wykazana w ww. informacji, organ obowiązany jest dane te ustalić w postępowaniu podatkowym z zastosowaniem przepisów Ordynacji podatkowej, dotyczących ustalania stanu faktycznego sprawy, którego konsekwencje podatkowoprawne mają być ustalone w drodze decyzji administracyjnej. Warunkiem koniecznym dopuszczalności wydania i doręczenia decyzji wymiarowej w terminie wynikającym z art. 68 § 2 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest zatem zakwestionowanie przez organ podatkowy złożonej przez podatnika informacji w sprawie podatku od nieruchomości, o której mowa w art. 9 ust. 6 u.p.o.l.
Sąd podkreśla, że organ podatkowy nie jest uprawniony do doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w terminie wynikającym z art. 68 § 2 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wyłącznie z tego powodu, że wydając decyzję oparł się na zebranym przez siebie materiale dowodowym nie wykazując potrzeby weryfikacji prawidłowości złożonej przez podatnika informację w sprawie podatku od nieruchomości ani tym bardziej nie wykazując jej nieprawidłowości.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, jaka była treść złożonej informacji i z jakich powodów oraz w jakim zakresie informacja ta została zakwestionowana przez organ podatkowy.
Wskazać również należy, że organ odwoławczy nie przedstawił sposobu wyliczenia podstawy opodatkowania. Organ ten nie przeprowadził własnych obliczeń w celu ustalenia powierzchni gruntów do opodatkowania. Bezkrytycznie uznał za zasadne stanowisko organu pierwszej instancji o potrzebie doliczenia części pasa drogowego o powierzchni 360 m2, wskazując w ogólnikowy sposób, że w toku kontroli ustalono, że jest on zajęty przez podatników. Wskazać w tym miejscu należy na powinność organu podatkowego dokonania ustaleń odnośnie tego, czy Skarżący mogą być uznani za podatników podatku od nieruchomości w odniesieniu do wskazanej części pasa drogowego, to jest czy są oni jej posiadaczami samoistnymi (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.) albo posiadaczami na podstawie umowy lub bez tytułu prawnego (art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l.). Takich ustaleń nie przedstawiono w zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy nie przeprowadził własnych obliczeń w celu ustalenia powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że organ pierwszej instancji zasadnie przyjął do opodatkowania powierzchnię 1.416.35 m2 oraz że powierzchnia ta została ustalona w oparciu o dowody zgromadzone w toku postępowania oraz wyniki przeprowadzonej kontroli i oględzin nieruchomości.
Nie ma natomiast podstaw do stawiania organowi odwoławczemu zarzutu naruszenia art. 7a ust. 2 u.p.o.l. Przepis ten stanowi, że ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów o podatku rolnym i podatku leśnym, danych zawartych w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków oraz innych ewidencjach i rejestrach, w tym prowadzonych przez organy administracji publicznej, a w szczególności:
1) przed dniem wejścia w życie ustawy;
2) aktów notarialnych;
3) ewidencji decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę;
4) planu zagospodarowania przestrzennego;
5) ewidencji prowadzonych przez urzędy skarbowe;
6) Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników.
Organy podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż aktualne dane z ewidencji. Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (wyrok NSA z dnia 13 maja 2015 r., II FSK 1116/14).
Podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta (art. 22 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego).
Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy. Dopiero w przypadku zmiany ewidencji gruntów i budynków podatnikowi będzie przysługiwało prawo złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego, w oparciu o przesłankę lub przesłanki zawarte w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej oraz żądanie ewentualnej zmiany zaskarżonej decyzji. Dopiero z datą dokonania zmiany w ewidencji określone grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych (wyrok NSA z dnia 13 maja 2015 r., II FSK 1175/13).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym art. 123 w związku z art. 200 Ordynacji podatkowej należy stwierdzić, że podstawą do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny jest w szczególności sytuacja, w której strona skarżąca uprawdopodobni istnienie związku przyczynowego między naruszeniem przez organ obowiązku wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, a pozbawieniem prawa podatnika do oceny całego zebranego materiału dowodowego i zaoferowania nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. W każdej sprawie sąd indywidualnie bada, czy naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej mogło mieć wpływ na jej wynik. To jednak na stronie ciąży wykazanie wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Sąd stwierdza, że Skarżący ograniczyli się do wskazania powyższego naruszenia przepisów postępowania, ale nie wskazali, jaki wpływ na wynik sprawy miało to uchybienie. W tym stanie rzeczy zarzut ten nie może zostać uznany za zasadny.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 144, art. 282b § 1, art. 298 § 6 oraz art. 291 § 1 Ordynacji podatkowej należy wskazać, że przepisy te miałyby zostać naruszone w toku kontroli podatkowej. W tym stanie rzeczy, skoro przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego wydana w postępowaniu podatkowym, to Sąd nie jest władny odnieść się do zarzutów dotyczących kontroli podatkowej.
Reasumując Sąd wskazuje, że dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że decyzja zawiera wady uniemożliwiające ocenę jej prawidłowości. Wobec powyższego Sąd odstąpił od oceny zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ponownie rozpatrując sprawę wyda rozstrzygnięcie respektujące zasadę dwuinstancyjności. Wydana decyzja zawierać winna uzasadnienie faktyczne i prawne odpowiadające warunkom określonym w przepisie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, a więc wskazywać fakty, które organ odwoławczy uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a także zawierać podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa.
Sąd ze względu na naruszenie przepisów postępowania podatkowego przy wydaniu zaskarżonej decyzji, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
Podstawą rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym był art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło