III SA/Wa 1368/15

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 17.06.2015 r. po rozpoznaniu wniosku M.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sadowego w kwocie 500 zł w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]/02/2015 r Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym oraz w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a zwolnić stronę – zgodnie z wnioskiem - od wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Skarżący, tj M. C. , zwrócił się, pismem z 8/06/2015 r o zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. Wskazał, że nie posiada majątku, jest osoba bezrobotną, utrzymuje się z emerytury matki w kwocie 537 zł. Gdyby musiał uiścić wpis pozostałby, wraz z matką, bez środków do życia. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego skarżący ponowił wniosek na formularzu PPF. Wyjaśnił, ze od 2013 r nie może znaleźć pracy. Zobowiązania podatkowe są efektem działania jego ojca, który nie dość, że niesolidnie prowadził firmę na nazwisko skarżącego, to jeszcze zmarł pozostawiając stronę z długami. Skarżący stanął przed dylematem: czy odebrać sobie życie, czy podjąć wysiłek – z góry daremny – spłacania długów ojca. W wykonaniu wezwania o nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych, zeznań podatkowych, kalkulacji kosztów życia, skarżący wyjawił, że nie posiada rachunków bankowych, nie posiada zeznań podatkowych (ponieważ jest osobą bez pracy), oprócz renty/emerytury mamy (539 zł) i dochodów ze sprzątania (149 zł), dysponuje pomocą od Prezydenta W. i z Dzielnicy W. (338 i 204 zł). Skarżący wskazał, że choć jest zdolny do pracy, to w jego dyspozycji nie ma zatrudnienia, za które otrzyma wynagrodzenie umożliwiające mu godne życie. Z tego też powodu skarżący nie może sobie pozwolić na założenie rodziny. Referendarz sądowy wskazuje, że wymagany wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł jest jedynym kosztem wymagalnym obecnie w sprawie. Wobec dodatkowych oświadczeń skarżącego, nadesłanych w wyniku wezwania referendarza sądowego, rozwiały się początkowe wątpliwości referendarza sądowego dotyczące kondycji życiowej skarżącego. W szczególności, zadeklarowanie przez stronę kwot dopłat mieszkaniowych usuwa możliwe niespójności wynikające z analizy pierwotnie podanych przez stronę danych: przecież ze wskazanej początkowo kwoty przekraczającej nieznacznie 500 zł niemożliwym jest jednoczesne zaspokojenie potrzeb życiowych (choćby skromnych) obu osób oraz uiszczenie należności czynszowych z tytułu korzystania z mieszkania (komunalnego)! Doliczenie do sumy dochodów wynagrodzenia za sprzątanie oraz kwot dodatków mieszkaniowych umożliwia przyjęcie przez referendarza, że skarżący wraz z matką prowadzi gospodarstwo domowe w sposób niezwykle oszczędny (taki, o jakim mowa na stronach Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych https://www.ipiss.com.pl/?zaklady=minimum-egzystencji-2), zamiast tego, że skarżący zadeklarował swoją sytuację w sposób nierzetelny (co uniemożliwiałoby przyznanie mu prawa pomocy). Rozstrzygnięcie w sentencji postanowienia jest też wkładem referendarza sądowego w sposób rozumienia postulatów z art. 18 Konstytucji RP (zgodnie z którym małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej), art.71 (Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych) oraz próbą pogodzenia zaleceń wynikających z tych przepisów z deklarowanymi zamiarami skarżącego do przyczyniania się do (godnego) zaspokajania potrzeb rodziny. Tym samym należało uwzględnić przesłanki oceny wniosku strony przewidziane w art. 246 u.p.p.s.a. Pomoc osobom takim jak skarżący jest zagwarantowana, w sytuacji prowadzenia przez te osoby sporów sądowych, w Konstytucji RP, co wynika z art. 2 i art. 45 Konstytucji. Dlatego, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić - w korzystny dla skarżącego sposób – w sentencji.