III SA/Wa 1374/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-20

Skład orzekający: Beata Sobocha, Matylda Arnold-Rogiewicz, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy "ważny interes zobowiązanego" w rozumieniu art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być utożsamiany z konsekwencjami egzekucji dla przedsiębiorstwa prowadzonego przez syna zobowiązanego, zwłaszcza gdy zobowiązany nie wskazał innych składników majątkowych, z których można by przeprowadzić skuteczną egzekucję?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że "ważny interes zobowiązanego" w rozumieniu art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może być utożsamiany z konsekwencjami egzekucji dla przedsiębiorstwa prowadzonego przez syna zobowiązanego, szczególnie gdy zobowiązany nie wykazał istnienia innych składników majątkowych, z których można by skutecznie przeprowadzić egzekucję. Instytucja zwolnienia z egzekucji ma na celu ochronę interesów zarówno zobowiązanego, jak i wierzyciela, i nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji. Ponadto, rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia ma charakter uznaniowy, a zobowiązany musi wykazać obiektywne przesłanki przemawiające za zwolnieniem, a nie jedynie subiektywne przekonanie.
Stan faktyczny
Skarżący E. K. wniósł o zwolnienie z egzekucji zajętych ruchomości (samochodów ciężarowych, osobowego, koparki, podnośnika), które użyczył swojemu synowi prowadzącemu działalność gospodarczą. Skarżący argumentował, że sprzedaż tych ruchomości uniemożliwiłaby dokończenie prac budowlanych przez syna, co skutkowałoby karami umownymi i utratą płynności finansowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zwolnienia, wskazując na brak "ważnego interesu zobowiązanego" oraz na wysokość zadłużenia skarżącego i nieskuteczność dotychczasowych działań egzekucyjnych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji oddala skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "DIAS") postanowieniem z [...] marca 2018 r. - po rozpatrzeniu zażalenia E. K. (dalej: "Skarżący", "Zobowiązany") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji ruchomości - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia DIAS z [...] marca 2018 r. wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącego na podstawie wymienionych w tym postanowieniu tytułów wykonawczych. W dniu 20 lutego 2017 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości, na potwierdzenie czego sporządzono protokół zajęcia i odbioru ruchomości. Z protokołu wynika, że dokonano zajęcia: – samochodów ciężarowych: Mercedes 811 (nr rej. [...]), lveco (nr rej. [...] oraz [...]), Renault Trafie (nr rej. [...]), Renault Master (nr rej. [...]), – samochodu osobowego: Toyota Rav 4 (nr rej. [...]), – koparki Caterpillar o sym. [...], – podnośnika Merlo nr [...] Panoramic. Zajęte ruchomości pozostawiono pod dozorem Zobowiązanego. Wnioskiem z dnia 26 czerwca 2017 r., Skarżący wniósł o zwolnienie z egzekucji wymienionych wyżej ruchomości. Skarżący wyjaśnił, że powyższy sprzęt został użyczony synowi Skarżącego na podstawie umowy użyczenia. Syn, M. K. prowadzi działalność gospodarczą Przedsiębiorstwo Budowlane M. K. Przedsiębiorstwo to aktualnie wykonuje roboty budowlane w C. dla inwestora D.O. sp. z o.o. na podstawie umowy z 24 maja 2017 r. Sprzedaż powyższych rzeczy spowoduje brak możliwości dokończenia powyższych prac budowlanych, czego dalszym skutkiem będzie konieczność zapłaty kar umownych. Powyższe konsekwencje spowodują utratę płynności finansowej. Dalszymi konsekwencjami może być również brak możliwości regulowania należności publicznoprawnych. Zobowiązany wskazuje również, że jest zatrudniony u syna na 1/2 etatu i jest to jego jedyne źródło dochodu. Postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] odmówił zwolnienia z egzekucji ruchomości, o które wnioskował Zobowiązany. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze. zm. dalej: "u.p.e.a."), organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. "Ważnego interesu zobowiązanego" nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem zobowiązanego o potrzebie zwolnienia określonych składników majątkowych z egzekucji. Aby określony składnik majątku został zwolniony spod egzekucji, zobowiązany powinien przedstawić nie tylko argumenty przemawiające za jego zwolnieniem, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników majątkowych. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano wielu czynności zmierzających do wyegzekwowania zaległości: zajęcia wierzytelności, rachunków bankowych, które w większości okazały się nieskuteczne - nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej z sądową. Dłużnik zajętej wierzytelności – D. O. D. sp. z o.o. przekazał do organu egzekucyjnego tylko kwotę 36.525,28 zł, która została zaliczona na koszty egzekucyjne powstałe w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Ponadto zobowiązany posiada zaległości przewyższające 1.000.000 zł, a nie wskazał innych składników majątku, z których skutecznie można przeprowadzić egzekucję. W zażaleniu Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zwolnienie z egzekucji wskazanych składników majątkowych. Wymienionym na wstępie, zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia DIAS powołał się na art. 13 § 1 u.p.e.a. oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 189/13 (wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do argumentacji Skarżącego przedstawionej we wniosku o zwolnienie z egzekucji zajętych ruchomości organ odwoławczy stwierdził, że egzekucja administracyjna polega na stosowaniu przez powołane do tego organy egzekucyjne konkretnych środków przymusu, służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych obowiązków objętych egzekucją administracyjną. Przepis art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów zobowiązanego, jednakże nie może prowadzić do sytuacji, w której egzekucja okaże się nieskuteczna. Zatem organ egzekucyjny, obowiązany do prowadzenia skutecznej egzekucji administracyjnej, której celem jest spłata przez zobowiązanych należności wobec Skarbu Państwa, nie może swoimi działaniami doprowadzić do bezskuteczności tej egzekucji, poprzez zwolnienie spod egzekucji jedynego składnika majątkowego, wobec którego egzekucja jest skuteczna. Zobowiązany musi więc nie tylko wskazać argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych. Ponadto warto wskazać, że art. 13 § 1 u.p.e.a. jasno wskazuje, że zwolnienia z egzekucji można dokonać ze względu na ważny interes zobowiązanego. Argumentacja przedstawiona we wniosku dotyczy natomiast konsekwencji dokonania egzekucji ruchomości, które będą miały wpływ na przedsiębiorstwo prowadzone przez syna Zobowiązanego. Organ odwoławczy wskazał, że organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu trafnie ocenił, że nie została spełniona przesłanka ważnego interesu zobowiązanego w rozumieniu art. 13 § 1 u.p.e.a. Przepis ten ma na celu ochronę interesów zobowiązanego, jednakże nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna. Zobowiązany nie wykazał argumentów przemawiających za zwolnieniem z egzekucji przedmiotowych ruchomości i nie wykazał także, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników majątkowych. Rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego odnośnie zwolnienia spod egzekucji określonego składnika majątkowego ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet w sytuacji zaistnienia przesłanek określonych w art. 13 § 1 u.p.e.a., organ ma prawo odmówić zwolnienia spod egzekucji lub zwolnić tylko w części składnik majątkowy, mając przy tym na uwadze również interes wierzyciela. Ponadto, zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny winien stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. Zatem na organie ciąży obowiązek zastosowania tego spośród przewidzianych przez ustawodawcę środków egzekucyjnych, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku. Reguła ta jest bez wątpienia jednym z przejawów zasady celowości i wiąże zarówno organ egzekucyjny, jak i wierzyciela. Organ drugiej instancji wskazał, że dłużnik zajętej wierzytelności - D. O. D. sp. z o,o. - przekazał do organu egzekucyjnego tylko kwotę 36.525,28 zł, która została zaliczona na koszty egzekucyjne. Natomiast łączna kwota zaległości Zobowiązanego to 968.279,20 zł należności głównej plus odsetki. Powyższe prowadzi do wniosku, że wpływy uzyskiwane w wyniku dokonanych czynności egzekucyjnych są niewspółmierne do wysokości zadłużenia i nie pozwolą na szybkie oraz skuteczne zaspokojenie roszczeń wierzyciela, zwłaszcza że organ egzekucyjny nie posiada informacji o innych składnikach majątkowych mogących podlegać egzekucji, a zobowiązany nie zaproponował rozwiązania pozwalającego na skuteczną egzekucję z innych składników majątkowych. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności, a organ egzekucyjny nie prowadzi postępowania dowodowego w zakresie poszukiwania okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku. W ocenie organu odwoławczego, odmowa zwolnienia ruchomości spod egzekucji nie narusza art. 13 § 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny nie stwierdził bowiem przesłanki ważnego interesu zobowiązanego i w związku z tym odmówił uwzględnienia wniosku strony, motywując to rozstrzygnięcie. Ponadto jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu zajęcia z 20 lutego 2017 r. - wspomniane pojazdy pozostawiono pod dozorem zobowiązanego, co oznacza, że skarżącemu przysługuje prawo zwykłego używania zajętej ruchomości (art. 101 § 1 u.p.e.a.), co niewątpliwie wykluczyło dodatkowe uciążliwości związane z zajęciem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ewentualne występowanie przesłanki ważnego interesu zobowiązanego nie ma w sprawie żadnego znaczenia, na skutek czego nie dokonano wszechstronnej oceny, czy w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka ważnego interesu; 2) art. 7, art. 8. art. 11 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i zbadania materiału dowodowego w niniejszej sprawie w kontekście analizy spełnienia przesłanek warunkujących zwolnienie z egzekucji, a także poprzez brak wyczerpującego zbadania i wykazania, że ewentualne zwolnienie z egzekucji przedmiotowych samochodów może spowodować brak możliwości zaspokojenia wierzyciela, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 3) art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak przytoczenia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności i motywów rozstrzygnięcia, które organ miał na względzie przy wydawaniu przedmiotowego postanowienia oraz poprzez bezzasadne przyjęcie, iż nie została spełniona przesłanka ważnego interesu, przy jednoczesnym braku analizy tego pojęcia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 145 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Warszawa 2004, str. 197). Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...]marca 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] sierpnia 2017 r. wydane w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji ruchomości, to jest pięciu samochodów ciężarowych, samochodu osobowego oraz podnośnika, zajętych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Przeprowadzona przez Sąd kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, żeby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 13 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Z powyższego wynika, że podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego z egzekucji jest istnienie przemawiającego za tym "ważnego interesu zobowiązanego". W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ubiegając się o zwolnienie, o którym mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a., zobowiązany musi wskazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (por. wyroki NSA: z 16 października 2009 r., sygn. akt II FSK 789/08, z 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 154/15, z 7 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 3609/15 i z 11 września 2018 r., sygn. akt II FSK 447/18). Wiąże się to z tym, że art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów tak zobowiązanego, jak i wierzyciela, dlatego też uregulowana tam instytucja nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna (por. wyroki NSA: z 10 czerwca 2014 r., II FSK 1791/12 i z 13 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2090/15). Ponadto w judykaturze jest utrwalone, że "ważnego interesu zobowiązanego" nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem zobowiązanego o potrzebie zwolnienia określonych składników majątkowych z egzekucji (por. wyroki NSA: z 16 października 2009 r., sygn. akt II FSK 789/08 i z 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1763/13). Okolicznością istotną przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy jest fakt, że uregulowana w art. 13 § 1 u.p.e.a. instytucja zwolnienia składników majątkowych zobowiązanego z egzekucji działa na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o uznanie administracyjne. Mając na względzie specyficzny charakter rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym, należy podkreślić, że w świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego, takie postanowienia podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 498/00; wyrok NSA z 13 października 2000 r., sygn. akt III SA 3416/99; wyrok NSA z 14 maja 1997 r., sygn. akt I SA/Łd 344/96; wyrok WSA w Poznaniu z 17 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Po 103/13). Powyższe oznacza, że nawet stwierdzenie przez organ wszystkich przesłanek do zastosowania art. 13 § 1 u.p.e.a. nie obliguje go do tego, lecz stwarza tylko dla organu taką możliwość, i to poddaną kontroli sądowoadministracyjnej (jak wyżej wspomniano) w ograniczonym zakresie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazał, aby jego "ważny interes" przemawiał za zwolnieniem z egzekucji określonych we wniosku pojazdów i urządzenia, zajętych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący nie wskazał także innych składników swojego majątku, z którego organ mógłby przeprowadzić egzekucję. Przypomnieć raz jeszcze należy, że przesłanka ważnego interesu zobowiązanego, o której mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a., jest swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria (por. wyroki NSA: z 16 października 2009 r., sygn. akt II FSK 789/08, z 1 września 2011 r., sygn. akt II FSK 489/10 i z 7 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 3609/15). W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie wykazały, że po stronie Skarżącego nie wystąpił "ważny interes zobowiązanego". Pojęcie to należy niewątpliwie do kategorii pojęć nieostrych i w każdej sprawie musi być rozpatrywane indywidualnie. Przy czym "ważnego interesu zobowiązanego" nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem zobowiązanego o potrzebie zwolnienia określonych składników majątkowych z egzekucji. Organy egzekucyjne prawidłowo oceniły, że okoliczności przedstawione przez skarżącego nie stanowią "ważnego interesu zobowiązanego", dającego podstawę do zastosowania zwolnienia z egzekucji, o którym mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a. Zasadnie przy tym organy podkreśliły, że przepis art. 13 § 1 u.p.e.a. jasno wskazuje, że zwolnienia z egzekucji można dokonać ze względu na "ważny interes zobowiązanego". Tymczasem argumentacja przedstawiona we wniosku o zwolnienie z egzekucji nie dotyczy konsekwencji dokonania egzekucji z ruchomości dla Zobowiązanego, lecz wpływu tej egzekucji na przedsiębiorstwo prowadzone przez syna Zobowiązanego, które to okoliczności nie mają wpływu na zastosowanie art. 13 § 1 u.p.e.a. Podkreślić należy, że pojazdy i urządzenie pozostawiono pod dozorem Zobowiązanego, a syn Zobowiązanego korzysta z przedmiotowych samochodów ciężarowych, osobowych i podnośnika nieodpłatnie, bo na podstawie umowy użyczenia. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, po stronie Skarżącego, nieotrzymującego żadnego wynagrodzenia za użyczenie pojazdów i urządzenia, brak jest "ważnego interesu" w zwolnieniu tych ruchomości z egzekucji. Fakt, ze Skarżący zatrudniony jest u syna na ½ etatu nie zmienia tej oceny, gdyż interes pracodawcy Zobowiązanego nie jest tożsamy z interesem Zobowiązanego. Także deklarowany w skardze fakt, że Skarżący z uwagi na udostepnienie synowi przedmiotowych ruchomości może liczyć na pomoc finansową syna nie stanowi o istnieniu "ważnego interesu zobowiązanego" w rozumieniu art. 13 § 1 u.p.e.a. Zaznaczyć należy, że instytucja zwolnienia z egzekucji określonego składnika majątkowego służy zmniejszeniu uciążliwości prowadzonej egzekucji. Przez zwolnienie z egzekucji rozumieć należy niepodejmowanie lub odstąpienie od egzekucji w całości lub części składników majątkowych zobowiązanego - art. 1a pkt 21 u.p.e.a. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, nie można organowi egzekucyjnemu zasadnie czynić zarzutu, że nie zwolnił przedmiotowych pojazdów i urządzenia z egzekucji, skoro nie został mu wskazany żaden inny środek egzekucyjny, stwarzający możliwość wyegzekwowania zaległości objętych wymienionymi w zaskarżonym postanowieniu tytułami wykonawczymi. Jak wskazano w postanowieniu organu pierwszej instancji, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano wielu czynności zmierzających do wyegzekwowania zaległości podatkowych - zajęcia wierzytelności, rachunków bankowych, które w większości okazały się nieskuteczne, przy czym doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową. Dłużnik zajętej wierzytelności - D. O. D. sp. z o.o. przekazał do organu egzekucyjnego tylko kwotę 36.525,28 zł, która została zaliczona na koszty egzekucyjne. Natomiast łączna kwota zaległości Zobowiązanego to 968.279,20 zł należności głównej. Należy mieć na względzie, że przepis art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów tak zobowiązanego, jak i wierzyciela, dlatego też nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna. Dlatego aby z niego skorzystać zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych (por. wyroki NSA: z 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1791/12 i z 13 września 2017 r., sygn.. akt II FSK 2090/15). Bezspornym jest tymczasem, że Skarżący nie tylko nie wskazał żadnego innego alternatywnego, a przede wszystkim skutecznego sposobu uregulowania przedmiotowych zaległości. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni art. 13 § 1 u.p.e.a. przyjmując, że Skarżący nie wykazał swojego "ważnego interesu", dającego postawę do zastosowania instytucji zwolnienia z egzekucji przedmiotowych ruchomości zobowiązanego. W rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, Sąd nie stwierdził też takiego naruszenia prawa procesowego, które dawałoby podstawę do uwzględnienia skargi. W toku postępowania organy podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a w uzasadnieniu postanowień w przekonywujący i pozbawiony cech dowolności sposób oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, wyjaśniające motywy dokonanego rozstrzygnięcia. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło