III SA/Wa 1375/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-06

Skład orzekający: Beata Sobocha, Agnieszka Baran, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdzając, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, mimo że strona skarżąca wskazała swoich dłużników?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny prawidłowo umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., ponieważ podjął wszelkie niezbędne działania w celu ustalenia majątku zobowiązanego, a mimo to nie ujawniono aktywów, z których można by skutecznie wyegzekwować należność przewyższającą koszty postępowania. Wskazanie przez stronę skarżącą dłużników nie było wystarczające, gdy większość z nich nie posiadała zobowiązań lub terminy płatności przypadały na odległą przyszłość, a uzyskane kwoty pokryły jedynie koszty egzekucyjne.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec spółki z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego podatku VAT. Pomimo podjęcia szeregu działań w celu ustalenia majątku spółki i zajęcia wierzytelności, uzyskane kwoty pokryły jedynie koszty egzekucyjne. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie, uznając brak celowości jego dalszego prowadzenia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów u.p.e.a. i k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. 77UZASADNIENIE Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącej – [...] Sp. z o.o. Sp. k. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2017 r. (nr [...]), którym objęto należności z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. w łącznej kwocie należności głównej 11.648 672 zł plus odsetki. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., działając jako organ egzekucyjny na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 dalej: "u.p.e.a."), wystosował zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 12 lipca 2017 r. w Banku [...] S.A. oraz [...] S.A. Wyżej wymienione zawiadomienia doręczono Skarżącej wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu [...] lipca 2017 r. Banki poinformowały o braku rachunków bankowych. Następnie działając na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wystosował zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności z dnia 12 lipca 2017 r.: w [...] S.A., [...], [...] Sp. j., [...], [...] Sp. z o.o., [...], [...], [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o.,[...] Sp. z o.o.,[...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. Sp. k., [...] Sp. z o.o., [...] S.A., F.H.U. [...], [...] Sp. z o.o., [...], [...] Sp. j., [...], [...] [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. Sp. k., z dnia 13 września 2017 r. [...] Sp.j., [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o., z dnia 15 listopada 2017 r.: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...], z dnia 13 grudnia 2017 r.: [...] Sp. z o.o., [...] , [...] oraz [...] Sp. z o.o. W okresie od 1 lipca 2017 r. organ egzekucyjny uzyskał łącznie kwotę 27.038 zł, która została zaliczona na spłatę kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny pismem z dnia 31 lipca 2017 r. wezwał Skarżącą do złożenia w terminie 7 dni wykazu wszystkich składników majątkowych (nieruchomości, ruchomości, wierzytelności, rachunki bankowe i inne prawa majątkowe, kontrahentów) oraz wskazania miejsca ich położenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Skarżąca poinformowała, że nie posiada nieruchomości, ruchomości, rachunku bankowego, natomiast wskazała listę dłużników, którzy mają wobec niej zobowiązania. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wystąpił w trybie art. 36 u.p.e.a. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. o przekazanie posiadanych informacji odnośnie aktualnego rachunku bankowego z jakiego Skarżąca uiszcza należne składki. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. poinformował organ egzekucyjny, że Skarżąca nie zgłosiła prowadzenia działalności gospodarczej. Z informacji uzyskanej z Ministerstwa Cyfryzacji wynika, że Skarżąca nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Natomiast z informacji z dnia 28 listopada 2017 r. z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych powzięto informację, że nie odnotowano ksiąg wieczystych zarejestrowanych na Skarżącą. Również z raportu pracownika Urzędu Skarbowego z dnia 18 lipca 2017 r. wynikało, że w siedziba Skarżącej (przy ul. [...], [...] W.) jest zamknięta, nie zastano także żadnego z pracowników, a prezes jej zarządu – A. B. jest nieobecna. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Skarżącej. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny opisując poszczególne działania podejmowane w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, mające na celu wyegzekwowanie dochodzonych należności oraz czynności mające na celu ustalenie majątku Skarżącej, które nie przyniosły wymiernych efektów oprócz wierzytelności u jej dłużników. Nie ujawniono majątku w postaci pieniędzy na rachunkach bankowych, praw majątkowych, nieruchomości, ruchomości, co do których można byłoby skierować skuteczną egzekucję. Organ egzekucyjny wskazał na brak celowości dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, bowiem w jego toku nie uda się efektywnie zastosować żadnego środka wymienionego przez ustawodawcę w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. i nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Skarżąca w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. przez jego zastosowanie oraz art. 6, art. 7, art. 10, art. 77 § 1 oraz art. 80 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez ich niezastosowanie. W ocenie Skarżącej nie wystąpiły przesłanki pozwalające uznać prowadzoną wobec niej egzekucję za bezskuteczną, gdyż przedstawiła ona wykaz wierzytelności, wskazując dziesięciu dłużników. Wskazała konkretne kwotowo wierzytelności, mogące być podstawą skutecznej egzekucji. Zarzuciła, że organ egzekucyjny nie wskazał wyegzekwowanych dotychczas kwot oraz nie przeprowadził żadnych kalkulacji, stanowiących podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Za niezgodne z prawdą uznała twierdzenie organu egzekucyjnego dotyczące braku możliwości kontaktu ze spółką i jej przedstawicielami pod adresem jej siedziby. Skarżąca podniosła, że istnieje i prowadzi działalność. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Odwołując się do treści art. art. 59 § 2 i 3 u.p.e.a., wskazał, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 ww. ustawy. W ocenie organu nadzoru, w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ egzekucyjny w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym podjął kompleksowe działania mające na celu wyegzekwowanie dochodzonych należności, w trakcie których doszło do zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego prowadzonego przez banki [...] S.A. oraz w [...] S.A. Banki poinformowały o braku rachunków bankowych prowadzonych na rzecz Skarżącej. Ponadto organ egzekucyjny dokonał szeregu zajęć innych wierzytelności pieniężnych u dłużników Skarżącej z czego otrzymał łącznie kwotę 27.038 zł, którą rozliczono na koszty egzekucyjne. Ponadto w wykazie dłużników, który przedstawiła Skarżąca występują podmioty, u których organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności. Z informacji uzyskanych z [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o. wynika, że nie posiadają zobowiązań wobec Skarżącej. Przesyłka skierowana do [...] została doręczona w trybie art. 44 k.p.a. natomiast przesyłka skierowana do [...] Sp. z o.o. została zwrócona do nadawcy. Jedynie [...] Sp. z o.o. Sp. k. wskazała na istnienie zobowiązań przysługujących Skarżącej z terminami płatności przypadającymi na 30 stycznia 2018 r. i 31 grudnia 2014 r. W dniu 6 i 7 lutego 2018 r. [...] Sp. z o.o. Sp.k. przekazała organowi egzekucyjnemu łączną kwotę 100.710,68 zł, która została rozliczona na koszty egzekucyjne. W celu ustalenia majątku Skarżącej, korzystając z uprawnienia wynikającego z przepisów art. 36 u.p.e.a., organ egzekucyjny skierował zapytania do Ksiąg Wieczystych, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Podjęcie ww. działań nie przyniosło żadnych wymiernych efektów. Odnosząc się zarzutu, że organ egzekucyjny nie załączył do akt postępowania kalkulacji potencjalnych wydatków egzekucyjnych oraz możliwych do odzyskania kwot, organ nadzoru wyjaśnił, że zasadność sporządzania kalkulacji istnieje gdy organ egzekucyjny musi dokonać oceny, czy egzekucja ze znanego majątku zobowiązanego może doprowadzić do pokrycia wydatków egzekucyjnych. Natomiast w sytuacji gdy organ egzekucyjny nie posiada wiedzy o majątku zobowiązanego, wobec którego może efektywnie zastosować środek egzekucyjny wymieniony przez ustawodawcę w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., oznacza, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wedle Dyrektora, poczynione przez organ ustalenia pozwalały na stwierdzenie, że prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Stan ten jest trwały i w bliskiej perspektywie czasowej nie ulegnie zmianie. Organ odwoławczy wskazał, że nie ujawniono jakiekolwiek dostępne i nadające się egzekucji dochody oraz ich źródła albo majątek dający szansę na ściągnięcie dochodzonych przez wierzyciela należności. Podsumowując, organ nadzoru stwierdził, że bezskuteczność egzekucji ustalona na podstawie dostępnych organowi egzekucyjnemu danych i dokonanej przez ten organ analizy stanu sprawy, po przeprowadzeniu właściwego postępowania wyjaśniającego, wykluczającego celowość prowadzenie postępowania egzekucyjnego, stanowi wypełnienie dyspozycji art. 59 § 2 u.p.e.a. Skarżąca, pismem z 20 kwietnia 2018 r. wniosła skargę, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. przez jego zastosowanie oraz art. 6, art. 7, art. 10, art. 77 § 1 oraz art. 80 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez ich niezastosowanie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem skargi jest postanowienie dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Stosownie do art. 59 § 3 u.p.e.a. w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4. W świetle przywołanego przepisu art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzenie postępowania jest zależne od uznania organu egzekucyjnego. Wskazuje się przy tym, że organ ten powinien kierować się dyrektywą celowości postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego, w przypadku ustalenia, że zobowiązany nie posiada majątku, w stosunku do którego możliwa byłaby egzekucja, chroni bowiem wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego (por. P. Pietrasz, Komentarz do art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX 2010). Warunkiem skorzystania z możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego na wskazanej podstawie jest wykazanie przez organ egzekucyjny, iż podjął wszelkie działania w celu ustalenia majątku zobowiązanego. W skarżonym rozstrzygnięciu organ odwoławczy szczegółowo przedstawił wszystkie czynności, jakie były podejmowane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. celem zrealizowania należności pieniężnych. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Skarżąca nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego i uzyskanie w drodze egzekucji środków, które przewyższyłyby wydatki egzekucyjne. W prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniami z 12 lipca 2017 r. zajęcia rachunku bankowego zobowiązanej w Banku [...] S.A. i w [...] S.A. oraz wystosował zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności do następujących podmiotów: [...] S.A., [...] Sp. j., [...], [...] Sp. z o.o., [...], [...], [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o.,[...] Sp. z o.o.,[...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. Sp. k., [...] Sp. z o.o., [...] S.A., F.H.U. [...], [...] Sp. z o.o., [...], [...] Sp. j., [...], [...], [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. Sp. k., z dnia 13 września 2017 r. [...] Sp. j., [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o., z dnia 15 listopada 2017 r.: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...], z dnia 13 grudnia 2017 r.: [...] Sp. z o.o., [...] , [...] oraz [...] Sp. z o.o. Na poczet realizacji zajęcia w okresie od 1 lipca 2017 r. do 18 stycznia 2018 r. uzyskano łącznie kwotę 27.038 zł, natomiast w dniach 6 i 7 lutego 2018 r. kwotę 100.710,68 zł, które zostały zaliczone na spłatę kosztów egzekucyjnych. W przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym zwrócono się do Skarżącej o złożenie wykazu wszystkich składników majątkowych oraz wskazanie miejsca ich położenia. Ponadto, organ I instancji: a) wystąpił w trybie art. 36 u.p.e.a., do ZUS o przekazanie posiadanych informacji odnośnie aktualnego rachunku bankowego z jakiego Spółka płaci należne składki, a w wyniku udzielonej odpowiedzi uzyskano informację, iż aktualnie Spółka nie zgłosiła prowadzenia działalności gospodarczej; b) skierował zapytanie do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanie przez zobowiązaną środków transportu podlegających rejestracji w ewidencji, w wyniku, którego uzyskano informację, iż nie posiada żadnego pojazdu; c) uzyskał informację z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych o braku posiadanych przez zobowiązaną nieruchomości i innych prawach podlegających wpisowi do ksiąg wieczystych; d) uzyskał informacje, że siedziba Spółki jest zamknięta i nie ma tam żadnych pracowników. W wyniku tych poszukiwań nie ustalono jednak żadnego majątku, który podlegałby egzekucji. W kontrolowanej sprawie kwota należności dochodzonych od zobowiązanej Spółki przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. wynosiła 11.648.672 zł plus odsetki. Otrzymywane kwoty w pierwszej kolejności przeznaczone zostały na zaspokojenie kosztów egzekucyjnych. Zdaniem Sądu, Skarżąca w skardze oraz w toku postępowania prowadzonego przed organami nie wykazała, by posiadała majątek. Dyrektor Izby Skarbowej w W. podejmując ocenę sytuacji majątkowej Strony poddał analizie listę dłużników, którzy mają zobowiązania wobec [...] Sp. z o. o. Sp. k. Sąd zauważa, że z szeregu zajęć innych wierzytelności pieniężnych skuteczne okazały się jedynie 5 z nich, w wyniku których uzyskano następujące kwoty: 5.043,00 zł od [...] Sp. z o.o. 3.184.44 zł od [...] Sp. j., 281.87 zł od [...], [...], 18.528.69 zł od [...] Sp. z o.o. oraz 100.710,68 od [...] Sp. z o.o. Sp. k. W piśmie z dnia 13 września 2017 r. Spółka rzeczywiście wskazała dłużników, od których można by przeprowadzić skuteczną egzekucję. Organ egzekucyjny wystosował zawiadomienia o zajęciu do podmiotów wskazanych w tym piśmie – [...], [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. Sp. k. Z informacji uzyskanych z [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o. wynika, że nie posiadają zobowiązań wobec [...] Sp. z o.o. Sp. k. Przesyłka skierowana do [...] została doręczona w trybie art. 44 k.p.a.. natomiast przesyłka skierowana do [...] Sp. z o.o. została zwrócona do nadawcy. Jak już wskazano powyżej skuteczne okazało się jedynie zajęcie wierzytelności w [...] Sp. z o.o. Sp. k. Spółka wpłaciła w dniu 6 lutego 2018 r. kwotę 68.690.47 zł oraz w dniu 7 lutego 2018 r. kwotę 32.020.21 zł. Natomiast w odniesieniu do dwóch pozostałych wierzytelności od [...] Sp. z o.o. Sp. k. termin ich płatności przypada na dzień 31 grudnia 2024 r. Nie można zatem wymagać od organu egzekucyjnego aby oczekiwał przez taki okres czasu na wpłatę należności. Po upływie takiego czasu zobowiązanie uległoby przedawnieniu, a nie znając innego majątku Spółki, z którego możliwe by było prowadzenie egzekucji, brak jest możliwości przerwania biegu terminu przedawnienia. Ponadto, Sąd zwraca uwagę, że postępowanie egzekucyjne umorzone z przyczyn określonych w art. 59 § 2 u.p.e.a. można ponownie wszcząć, gdy zostanie później ujawniony majątek lub źródła dochodów zobowiązanej Spółki, przewyższające wydatki egzekucyjne. Spółka zresztą może sama uregulować swoje zobowiązania wobec Skarbu Państwa, mimo braku toczącego się postępowania egzekucyjnego. To Skarżąca jest gospodarzem własnej sytuacji i – będąc przekonana o możliwości uczynienia zadość ciążącemu na niej zobowiązaniu – może i powinna je w takim wypadku spełnić. W konsekwencji, skoro niewykazane zostało przez Stronę istnienie majątku, do którego można było skierować skuteczną egzekucję na dzień wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ani nawet w skardze do Sądu, należało uznać, że zarzut naruszenia art. 59 § 2 i u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu organ egzekucyjny przed podjęciem rozstrzygnięcia na podstawie 59 § 2 u.p.e.a. – regulacji przewidującej uznanie administracyjne, zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie istnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji, gdyż tylko takie postępowanie pozwala na podjęcie zgodnego z prawem postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego (wyrok z 5 stycznia 2017 r., II FSK 2883/15, CBOSA). Zaniechanie wyjaśnienia istnienia przesłanki pozwalającej na umorzenie postępowania egzekucyjnego na dzień podejmowania postanowienia czyni wydane rozstrzygnięcie dowolnym, co implikuje jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Wymogi te jednak zostały w sprawie dochowane ze skutkiem także dla oceny zarzutu naruszenia art. 6, art. 7, art. 10, ,art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. W szczególności, działanie organów administracji oparte były na zasadzie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a poczynione ustalenia zawarto w uzasadnieniu postanowienia. Sąd podziela pogląd, że kalkulacja wydatków egzekucyjnych, do której nawiązuje Skarżąca w skardze powinna zostać przeprowadzona zarówno w sytuacji, gdy art. 59 § 2 u.p.e.a. ma być zastosowany na wniosek, jak i z urzędu. Dokonując takiej kalkulacji, organ egzekucyjny ma obowiązek przeprowadzenia rachunku, w którym uwzględni przewidywaną wysokość kosztów egzekucyjnych i kwoty, która mogłaby być ewentualnie uzyskana w postępowaniu egzekucyjnym, przy czym uwzględnić musi wszystkie środki egzekucyjne zastosowane w sprawie na dzień wydawania postanowienia w tym przedmiocie. Organ egzekucyjny nie musi w sytuacji wystąpienia "przestoju" w postępowaniu egzekucyjnym uwzględniać ewentualnych kwot, które mogłyby zostać uzyskane po zastosowaniu środków, które miały przynieść oczekiwany, ale niepewny rezultat w przyszłości. W przypadku bowiem, gdy w przyszłości (po umorzeniu postępowania na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.) okaże się, że majątek zobowiązanego pozwala na zaspokojenie wierzyciela, organ egzekucyjny będzie mógł ponownie wszcząć postępowanie egzekucyjne. Rozwiązanie to chroni wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2013r., II GSK 2373/11, LEX nr 1302902). Pozwala to również na kontrolę sposobu skorzystania przez organ egzekucyjny z przyznanego mu uznania administracyjnego (Piotr Marek Przybysz, Komentarz do art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, System Informacji Prawnej LEX). Uwagi o "prawie i obowiązku sporządzania kalkulacji" mają w sprawie o tyle ograniczone zastosowanie, że w sytuacji gdy organ egzekucyjny nie posiada wiedzy o majątku zobowiązanego, wobec którego może efektywnie zastosować środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., to tym samym należy przyjąć, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Tym samym przeprowadzenie kalkulacji pozbawione jest celu, sensu i racji bytu. W ocenie Sądu nie budzi żadnych wątpliwości, że Skarżąca nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego i uzyskanie w drodze egzekucji środków, które przewyższałyby wydatki egzekucyjne, stąd zasadnym uznać należy zakończenie prowadzonego postępowania poprzez jego umorzenie. Organ egzekucyjny, który dokonuje oceny istnienia przesłanek z art. 59 § 2 u.p.e.a. nie może opierać się na hipotetycznym założeniu, że w przyszłości Skarżąca może osiągnąć dochód lub dysponować innym majątkiem. Istnienie podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny ocenia na podstawie dokonanych ustaleń w zakresie sytuacji majątkowej zobowiązanego na dzień podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Taka ocena w sprawie, zdaniem Sądu, została dokonana i dawała pełne podstawy do uznania prowadzonego postępowania egzekucyjnego za bezskuteczne i do jego umorzenia. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, wszelkie zmiany stanu faktycznego świadczące o ujawnieniu majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, umożliwiających prowadzenie egzekucji, mogą prowadzić do ponownego wszczęcia egzekucji. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. nie stanowi ku temu przeszkody. Zgodnie bowiem z art. 61 u.p.e.a., w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Przedstawione okoliczności przekonują o braku podstaw do stwierdzenia zarzucanego w skardze naruszenia art. 59 § 2 u.p.e.a. Powyższe stało się podstawą oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło