III SA/Wa 1376/05
PostanowienieWSA w Warszawie2006-04-12
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Krystyna Kleiber, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA może zostać odrzucona z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia, mimo podnoszenia przez stronę zarzutów dotyczących wadliwości postępowania pierwotnego i istnienia nowych dowodów?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem podlega odrzuceniu, jeśli strona uchybiła terminowi do jej wniesienia, nawet jeśli podnosi zarzuty dotyczące wadliwości postępowania pierwotnego lub istnienia nowych dowodów. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest terminem prawa procesowego, którego naruszenie skutkuje odrzuceniem skargi bez merytorycznego badania jej podstaw.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA, zarzucając m.in. nieprzesłuchanie świadków, nierozpatrzenie dokumentów oraz istnienie nowych dowodów w postaci decyzji administracyjnej wydanej po prawomocnym wyroku. Sąd pierwszej instancji rozpoznał skargę, badając przede wszystkim kwestię zachowania terminu do jej wniesienia. Strona skarżąca podnosiła również zarzuty dotyczące wadliwości postępowania administracyjnego i sądowego, a także kwestie związane z rzekomym usuwaniem dokumentów z akt.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. L. i Z. L. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 1999 r. Nr [...] w przedmiocie : wznowienia postępowania w sprawie o podatek dochodowy od osób fizycznych p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 lipca 2000r. w sprawie o sygn. akt III SA 1562/99 oddalił skargę M.T. i Z.L. na decyzję Izby Skarbowej w W. z [...] maja 1999r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997r.
Wnioskiem z 21 lutego 2005 r. M.T. i Z.L. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o "wzruszenie postępowania sądowego" zakończonego wyżej wskazanym orzeczeniem Sądu, twierdząc, że w toku tego postępowania:
- nie przesłuchano świadków zgłaszanych przez stronę,
- nie rozpatrzono dokumentów przez stronę przedstawionych.
Strona skarżąca wniosła też o wzruszenie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z [...]stycznia 2005r. nr [...].
W piśmie z 16 kwietnia 2005 r. skierowanym do WSA w Warszawie strona wniosła natomiast o rozpatrzenie ponowne od początku sprawy o sygn. akt III SA 1562/99, gdyż wyrok wydany w tej sprawie posłużył przestępstwu kradzieży [...] przez grupę przestępczą z udziałem [...]. Wyjaśniono też, że dotychczas organy nadzoru nie rozpatrzyły merytorycznie i technicznie problemu wad lokalu i nieprawidłowego rozliczenia inwestycji budowy lokalu przez Spółdzielnię "W." wobec zaistnienia nowego dowodu, jakim jest decyzja z [...] stycznia 2005r. Nr[...].
Do pisma załączono pełnomocnictwo, z którego wynika, iż M.L. udzieliła pełnomocnictwa swemu mężowi Z.L., w sprawie skargi z 21 lutego 2005r. w pełnym zakresie przed sądami i organami administracji państwowej i samorządowej oraz do pomyślnego zakończenia sprawy. W piśmie tym znajduje się również informacja, że Z.L udzielił pełnomocnictwa adwokatowi G.L..
Strona skarżąca w piśmie z 16 września 2005r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu do sprecyzowania żądania zawartego w skardze o wznowienie postępowania (czy żąda uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia) oraz do uprawdopodobnienia okoliczności, iż skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie, przez wskazanie, z jakiej daty pochodzi decyzja o numerze[...], wymieniona w piśmie z 16 kwietnia 2005r., wyjaśniła, że żąda uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania spraw do ponownego rozpoznania z uwagi na:
1) nie rozpoznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny żadnych wniosków zgłoszonych przez skarżących, a jedynie danie wiary nieprawdziwym wyjaśnieniom przedstawionym przez organy administracji;
2) fakt, iż strona nie była należycie reprezentowana, ufając, że "badanie przez sędziego będzie prowadzone na faktach prawdziwych", licząc na sprawiedliwe i korzystne dla niej rozstrzygnięcie problemu.
Wyjaśniła ponadto, iż "poprzednio zastosowano mnogość różnego rodzaju sztuczek bezprawnych, co czyni sąd, a szczególnie sędziowie jako ludzie niezwykle nieetyczni – szczegóły zostały podane poprzednio – inne znajdują się dokumentach akt spawy i w dokumentach wyrzuconych z akt sprawy, a byłych, wysyłanych do Sądu i rejestrowanych w Sądzie". Podniosła też m.in., iż "jedyną rację posiada tylko urzędnik w gąszczu przepisów i artykułów na każdą okoliczność (wywiera presję przez natychmiast wymierzoną karę) i działanie tzw. automatów prawnych korzystnych dla urzędników powołujących się później na takie, a nie inne rozstrzygnięcia sędziów, można dojść do ostatecznego wniosku, iż urzędnika można porównać do zbójnika, któremu należy oddać to, co chce, gdyż zawsze wykonana zostanie egzekucja na obywatelu słabszym i zadziała prawo, a nie sprawiedliwość". Zaznaczyła dodatkowo, że występowanie o pomoc prawną z urzędu mija się z celem, gdyż działa ona na niekorzyść obywatela. Mimo, iż pomoc taką można zmienić, to nie przynosi to efektu. Stwierdziła, że obywatel jest traktowany przez urzędnika przedmiotowo i dochodzi do wspomnianej wyżej egzekucji kosztów za kradzież [...] z emerytury ZUS.
W związku z tym strona skarżąca wyjaśniła, że liczy na pomyślne, kompleksowe rozstrzygnięcie problemów zgłoszonych i zlokalizowanych w ww. sygn. akt, a nie rozbiciu na kilka odrębnych spraw sądowych i "nękanie jej korespondencją poleconą ZPO". Poinformował też, że decyzja o numerze [...] została wydana [...] stycznia 2005r.
W piśmie z 26 listopada 2005r. skierowanym wprawdzie do Ministra Finansów oraz informacyjnie przedstawionym WSA w Warszawie strona jako przesłankę wznowienia postępowania wskazała oczyszczenie przez NSA akt spraw z dokumentów , jednocześnie wnosząc o łączne rozpoznanie sprawy niniejszej z pozostałymi toczącymi się sprawami o sygn. akt III SA/Wa 1377/05, III SAB/Wa 26/05, VII SA/Wa 302/05, IV SA/Wa 65/05, Inf/S.1-041/209/05.
W nawiązaniu do zobowiązania przez Sąd na rozprawie w dniu 6 grudnia 2005r. strony skarżącej do wskazania na piśmie m.in. podstaw do wznowienia postępowania nadesłano pismo z 19 grudnia 2005r., w którym jeszcze raz wskazano, iż w postępowaniu przed NSA nie przesłuchano świadków zgłaszanych przez stronę, nie rozpatrzono dokumentów przez stronę przedstawionych oraz oczyszczono akta z dokumentów. Podniesiono też, że NSA zawsze uwzględniał, jako wiarygodne wyjaśnienia urzędników państwowych, które jednakże wprowadzały NSA w błąd i podawały nieprawdę oraz mataczyły.
Strona skarżąca wyjaśniła też, że decyzję z [...] stycznia o numerze [...] została jej doręczona 24 stycznia 2005r. oraz podniosła, że ze względu na opóźnienie w udostępnieniu akt sprawy nie jest w stanie przedstawić w terminie stosownych wyjaśnień, do których została zobowiązana.
W piśmie procesowym z 24 lutego 2006r. skarżący działający w imieniu własnym i żony podtrzymał dotychczasową argumentację oraz wyjaśnił, że sprawy, o których połączenie wnosił, posiadają wieloletnie dokumenty, rozproszone po różnych teczkach sygnatur i niestanowiące całości, a w związku z tym rozpatrywanie oddzielnie każdego wątku dotyczącego tej samej osoby mija się z celem, gdyż brak całości argumentów i faktów. Wyjaśnił również, że często występuje czyszczenie akt, "z ich eliminacją lub przemieszczeniem do akt podręcznych zakładanych przez prowadzących sprawę funkcjonariuszy". W takim wypadku sędziowie są wprowadzani w błąd i powielają w uzasadnieniu wyroku błędy treściowe, nieposiadające pokrycia w rzeczywistości oraz kontekście czasowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, uwzględniając podnoszoną przez stronę skarżącą w rozpoznawanej sprawie argumentację, że instytucja wznowienia postępowania sądowego, która została przewidziana w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., służy wyeliminowaniu z obrotu prawomocnych orzeczeń sądowych, co do których zachodzą ustawowe przesłanki wznowienia postępowania, wskazane przez stronę, a nie do pomyślnego i kompleksowe rozstrzygnięcia doraźnych problemów strony skarżącej, także tych które wiążą się z wydanymi i już prawomocnymi orzeczeniami sądowymi.
Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 280 § 1 zd. 1 P.p.s.a., jak również stosownie do art. 281 P.p.s.a. w związku z art. 90 P.p.s.a., sąd administracyjny ma bowiem obowiązek w pierwszej kolejności zbadać - na posiedzeniu niejawnym, jak i na rozprawie, jeśli uzna, iż jej przeprowadzenie jest zasadne - czy został zachowany termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania oraz czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem w oparciu o przesłankę, która została wskazana przez stronę skarżącą, oraz czy właśnie ta przesłanka stanowi ustawową przesłankę do wznowienia postępowania.
Dlatego też, aby w sprawie mogło dość do wznowienia postępowania, a tym samym do merytorycznego zbadania skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem konieczne jest wypełnienie jednego z warunków natury formalnej, o których mowa w przepisach: bądź w art. 271 P.p.s.a., bądź w art. 272 P.p.s.a., bądź też w art. 273 P.p.s.a. Z przepisami tymi wiążą się odpowiednie terminy do wniesienia skargi o wznowienie postępowania przewidziane w art. 272, art. 277, art. 278 P.p.s.a.
W związku z treścią złożonej przez stronę skargi o wznowienie postępowania z 21 lutego 2005r., oraz stosownie do treści wyżej wskazanych pism procesowych, stanowiących jej uzupełnienie w zakresie zarzutów i argumentacji, należało przede wszystkim rozważyć, czy w sprawie dopuszczalne było wznowienie postępowania na mocy art. 271 pkt 2 P.p.s.a. (strona nie była należycie reprezentowana, lub pozbawiono ją możności obrony praw) i czy w związku z tym został zachowany termin do wznowienia postępowania przewidziany w art. 277 i 278 P.p.s.a., albo czy możliwe było wznowienie postępowania ewentualnie na podstawie art. 273 § 2 P.p.s.a. (późniejsze wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu) i czy w związku z tym został zachowany termin do wznowienia postępowania przewidziany w art. 278 P.p.s.a.
W ocenie Sądu, popartej analizą akt sądowych, zachowany został termin z art. 278 P.p.s.a. w odniesieniu do wyżej rozważanych przesłanek, umożliwiających zdaniem strony skarżącej wznowienie postępowania. W chwili złożenia skargi o wznowienie nie minął pięcioletni okres od uprawomocnienia się ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lipca 2000r., co miało miejsce - stosownie do dyspozycji art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) - w dniu 4 lipca 2000r., po upływie którego strona nie ma możliwości żądania wznowienia postępowania.
Sąd zwraca jednak uwagę, iż samo dochowanie terminu z art. 278 P.p.s.a. nie oznacza, iż nie trzeba spełnić innych warunków prawem przewidzianych. Należy do nich zachowanie terminu trzymiesięcznego z art. 277 P.p.s.a., w sytuacji, gdy skarga o wznowienie postępowania została wniesiona ze względu na brak należytej reprezentacji strony przed Sądem, bądź pozbawienie jej możności obrony swych praw. Oznacza to, iż strona, aby skutecznie wnieść skargę o wznowienie nie może przekroczyć trzech miesięcy od dnia, w którym dowiedziała się o orzeczeniu. Termin przewidziany w art. 277 P.p.s.a. liczony jest bowiem od dnia, w którym strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy dowiedzieli się o orzeczeniu.
Z akt sprawy wynika strona skarżąca o zaskarżony w trybie wznowienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dowiedziała się, gdy odebrała jego odpis (pismo przewodnie oraz zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 41 akt sprawy o sygn. III SA 1562/99). Skoro wyrok został doręczony stronie skarżącej w dniu 28 września 2000r., termin do wniesienia skargi o wznowienie zaczął zatem biec od dnia 29 września 2000r. i upłynął z dniem 29 grudnia 2000r.
Tym samym w świetle wyżej przywołanego art. 280 § 1 zd. 2 P.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania już z tego względu podlegała odrzuceniu, bez potrzeby badania ustawowej podstawy wznowienia, wynikającej z art. 271 pkt 2 P.p.s.a., z którego to przepisu można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, m.in. jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli w skutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania.
Zdaniem Sądu również decyzja, która została wydana po wydaniu prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001r., sygn. akt III SA 1562/99, nie może być podstawą do wznowienia postępowania na mocy art. 273 § 2 P.p.s.a. Stosownie do unormowań zawartych w tym przepisie podstawą wznowienia mogą być bowiem tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały przed zakończeniem sprawy, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. W orzecznictwie sądowym zwraca się również uwagę, iż środki dowodowe, które powstały po wydaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie nie stanowią podstawy do wznowienia tego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2004r., OSK 446/04, publ. ONSAiWSA 2005/1/13).
Powołana przez stronę skarżącą decyzja nie jest ani okolicznością faktyczną, ani dowodem, które mogłyby być brane pod uwagę przy wznowieniu postępowania, gdyż nie istniała przed zakończeniem sprawy sądowej, w której miało nastąpić wznowienie postępowania.
Wskazana przez stronę skarżącą decyzja nie jest ani okolicznością faktyczną, ani dowodem, które mogłyby być brane pod uwagę przy wznowieniu postępowania, gdyż nie została wydana przed zakończeniem sprawy sądowej, w której miało nastąpić wznowienie postępowania.
Sąd zwraca także uwagę, odnosząc się do twierdzeń strony zawartych w pismach procesowych, że karty akt sądowych są ponumerowane w kolejności, co dowodzi, iż nie były z nich usuwane dokumenty. Natomiast akta administracyjne po uprawomocnieniu się orzeczenia sądowego odsyłane są do organu administracyjnego, który odpowiada za ich zawartość. Sąd w ramach badania przesłanek formalnych do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem nie jest uprawniony do rozstrzygania podnoszonej przez stronę skarżącą kwestii usuwania dokumentacji z akt administracyjnych.
W związku z przedstawionymi wyżej okolicznościami skład orzekający doszedł do przekonania, iż zasadne było odrzucenie skargi o wznowienie postępowania na mocy art. 280 § 1 w związku z art. 90 P.p.s.a. oraz w związku z art. art. 271 pkt 2 P.p.s.a. i art. 273 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło