III SA/Wa 1378/06

PostanowienieWSA w Warszawie2007-02-13

Skład orzekający: Hanna Kamińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowanie sądowe w sprawie podatkowej, dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, powinno zostać umorzone, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie sądowe w sprawie podatkowej, dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, powinno zostać umorzone z powodu śmierci strony, ponieważ spór ten odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W związku z tym uchylono postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania i umorzono postępowanie sądowe.
Stan faktyczny
J. T. wniósł skargę na decyzję Ministerstwa Finansów odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego ustalającej zobowiązanie podatkowe za 1984 rok. Po śmierci skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie. Następnie, po wejściu w życie przepisów o dwuinstancyjnym sądownictwie administracyjnym, sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowił podjąć zawieszone postępowanie. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt...; 2. umorzono postępowanie sądowe w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska, , po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. na decyzję Ministerstwa Finansów z dnia ... lipca 1989 r. Nr ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w L. z dnia ... grudnia 1987 r. ustalającej zobowiązanie w podatkach obrotowym i dochodowym za 1984 rok postanawia: 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia ... kwietnia 2006 r., sygn. akt...; 2. umorzyć postępowanie sądowe w sprawie. Pismem z 22 sierpnia 1989 r. J. T. (zwany dalej "Skarżącym") wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministerstwa Finansów z dnia ... lipca 1989 r. Nr... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w L. z dnia ... grudnia 1987 r. ustalającej zobowiązanie w podatkach obrotowym i dochodowym za 1984 rok Wskutek śmierci Skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z .. lutego 1990 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy podkreślić, iż od daty zawieszenia postępowania przez NSA zmienił się stan prawny. Obowiązująca wtedy ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) utraciła moc z dniem 31 grudnia 2003 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa wprowadzająca), która to ustawa zasadniczo - na mocy jej art. 106 - weszła w życie w dniu 1 stycznia 2004 r. Tego samego dnia weszły w życie również - na mocy art. 1 i 2 Przepisów wprowadzających ... - ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako Pp.s.a.), tworzące zreformowane, dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy wprowadzającej sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że sprawa została wniesiona przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, zaś właściwym do jej rozpoznania stał się - na mocy wyżej przywołanego przepisu w związku z art. 13 § 2 P.p.s.a. oraz § 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652 ze zm.) - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wobec powyższego postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 128 §1 pkt 1 P.p.s.a., postanowił podjąć zawieszone postępowanie sądowe w sprawie. Kwestię zawieszenia postępowania sądowego z powodu śmierci strony reguluje art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a., stanowiąc, że sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony, zastrzeżeniem § 3. Paragraf 3 tego artykułu stanowi z kolei, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W literaturze jako przykłady takich spraw podaje się sprawy obywatelstwa, zmiany imion i nazwisk, przyznania ulg podatkowych (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, Wydawnictwo Zakamycze 2005, s. 294). Zdaniem Sądu do tej kategorii należy także sprawa ze skargi J. T. Spór między stroną a organami podatkowymi dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w L., wydanej z uwagi na włączenie J. T. z opodatkowania w formie tzw. "ryczałtu spółdzielczego". Toczący się spór podatkowy był zatem, zdaniem tut. Sądu, ściśle związany z osobą Skarżącego. Mając wyżej zaprezentowane rozważania na względzie Sąd uznał, że zaistniała obecnie podstawa do umorzenia postępowania sądowego w drodze wydania postanowienia na posiedzeniu niejawnym (art. 131 P.p.s.a.). Na przeszkodzie stoi wyłącznie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania. Postanowienie WSA jest postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie. W odniesieniu do takich orzeczeń ustawodawca dozwolił na ich zmianę lub uchylenie, na podstawie art. 165 P.p.s.a., stanowiącego, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepisem tym statuowano zatem także określoną przesłankę uchylenia lub zmiany postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane (B. Dauter, op.cit. s. 382). W przedmiotowej sprawie niemożliwa jest zmiana okoliczności faktycznych, za to nastąpiła zmiana stanu prawnego umożliwiająca zakończenie postępowania sądowego poprzez jego umorzenie. Z tych względów, na podstawie art. 165 P.p.s.a. postanowiono jak w pkt 1 sentencji. O umorzeniu postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 124 § 3 w związku z art. 131 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło