III SA/Wa 1379/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2005 rok postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący P. S. reprezentowany przez adw. I. D., wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w kwocie 2.000 zł przy czym obecnie działalność przynosi straty. Skarżący oświadczył, że w stosunku do niego prowadzona jest egzekucja na kwotę 23.658,64 zł oraz 200.000 zł. Skarżący wynajmuje mieszkanie, a jego miesięczne rachunki wynoszą: opłata za wynajęcie – 600 zł, prąd – 80 zł, woda – 50 zł, gaz 40 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z konkubiną oraz córką (ur. w [...] r.). Z oświadczenia wynika także, że Skarżący nie posiada żadnego majątku, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w kwocie 2.000 zł, a jego konkubina z tytułu wynagrodzenia za pracę dochód w kwocie 2.500 zł. Skarżący oświadczył, że obecnie jego konkubina przebywa na urlopie wychowawczym. Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową Skarżącego oraz jego konkubiny, Skarżący przedłożył zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, z których wynika, że Skarżący w 2011 r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości 2.153.326,02 zł (3.052.282,12 zł w 2010 r.), dochód w wysokości 57.703,06 zł (26.704,96 zł w 2010 r.) natomiast koszty uzyskania przychodu wyniosły 2.095.622,96 zł. (3.025.577,16 zł w 2010 r.). Natomiast konkubina Skarżącego w 2011 r. uzyskała dochód w wysokości 54.606,95 zł, a w 2010 r. - 54.325,77 zł. Skarżący oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej. Przedłożył również wyciągi za rachunków bankowych: osobistego i firmowego oraz rachunku bankowego swojej konkubiny. Z wyciągu rachunku osobistego Skarżącego wynika, że na konto Skarżącego w okresie od marca do czerwca 2012 r. wpłynęła łączna kwota 369.650 zł. Natomiast na konto osobiste konkubiny Skarżącego wpłynęła kwota w łącznej wysokości 8.487,31 zł (za kwiecień – czerwiec). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącą 2.000 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania Skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł. Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, dokumenty przesłał i w sposób rzetelny przedstawił swoją sytuację majątkową. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 2.000 zł. Ponosi koszty utrzymania w kwocie około 750 zł (czynsz, ogrzewanie, woda, prąd oraz TV + Internet). Innych kosztów utrzymania rodziny np. wydatki na żywność, ubrania, wydatki na dziecko Skarżący nie określił. Natomiast na prywatnym rachunku bankowym Skarżącego widnieją wpłaty w okresie od marca do czerwca na łączną kwotę 369.650 zł. Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącego, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić kwoty 2.000 zł. tytułem wpisu należnego od skargi. Na konto Skarżącego wpływają znaczne kwoty, a prowadzona działalność przynosi dochody. Natomiast sam fakt ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem nawet jeśli w odczuciu Skarżącego są one wysokie - nie może stanowić podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych. Jak już bowiem wskazano koszty sądowe należy traktować na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Na obecnym etapie postępowania kwota wpisu od skargi jest jedynym kosztem do którego Skarżący jest zobowiązany. Podniesione okoliczności natomiast, przemawiają za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.