III SA/Wa 138/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, , po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy sprawy ze skargi G. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący – G. P. wraz ze skargą kasacyjną od wyroku z 11 października 2012 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołał się na trudną sytuację majątkową uniemożliwiającą poniesienie kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną K. a także dwoma nieletnimi synami. Posiadany majątek to dom o powierzchni 250 m² oraz działka rekreacyjna o powierzchni 800 m². Skarżący posiada również samochód [...] z 2002 r., a także około 10.000 zł oszczędności. Wyjaśnił jednak, że zarówno dom jak i samochód obciążone są kredytem na kwotę 860.000 zł. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie z działalności gospodarczej Skarżącego (wskazano przy tym stratę za 2012 r. w wysokości około 100.000 zł) oraz wynagrodzenie żony Skarżącego w wysokości około 2000 zł brutto miesięcznie. Sąd chcąc zweryfikować sytuację finansową skarżącego wykazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy wezwał go do nadesłania m.in.: - zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe wnioskodawcy oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, - wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych, przez wnioskodawcę oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, rachunków bankowych krajowych oraz zagranicznych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia w przedmiocie korzystania, przez wnioskodawcę oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym z jakichkolwiek form pomocy społecznej (podania form i wysokości tej pomocy) wraz z odpisami decyzji przyznających te świadczenia, - udokumentowania ewentualnie wykazania wysokości kosztów miesięcznego -utrzymania (np. czynsz, energia elektryczna, gaz, leki itp.), - dokumentów świadczących o posiadanych, przez wnioskodawcę oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, zobowiązaniach np. zaległości czynszowe, kredyty bankowe itp., - innych informacji, które wnioskodawca uzna za istotne w terminie 7 dni. Pełnomocnik Skarżącego odebrał powyższe wezwanie 25 stycznia 2013 r. 1 lutego 2013 r. (data wpływu do Sądu 4 lutego 2013 r.) pełnomocnik Skarżącego poprosił o wydłużenie terminu do złożenia ww. dokumentów z uwagi na wyjazd Skarżącego na urlop, nie podając do kiedy ten urlop będzie trwał. Do 21lutego 2013 r. Skarżący ani jego pełnomocnik nie nadesłali jednakże, żadnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm.), - dalej "p.p.s.a.", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez Skarżącego i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącego uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy Skarżący rzeczywiście wykazał, że pozbawiony jest możliwości ponoszenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy Sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżący posiada oszczędności w kwocie 10.000 zł a wpis od skargi kasacyjnej wynosi 750 zł. Z powyższego zestawienia wynika, że oszczędności znacznie przekraczają wysokość wpisu. Przede wszystkim już z uwagi na powyższe należało odmówić przyznania prawa pomocy. Ponadto, skarżący nie wykazał w sposób przekonywujący, pomimo inicjatywy dowodowej ze strony Sądu, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie uzupełnił na wezwanie Sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Co prawda w piśmie procesowym pełnomocnik prosił o wydłużenie terminu do złożenia dokumentów, których żądał Sąd, niemniej jednak nie wskazał do kiedy takie dokumenty będą złożone. Sąd czekał na te dokumenty przez okres 1 miesiąca i nie otrzymał ich do dnia wystawienia niniejszego postanowienia. W konsekwencji czego Sąd został pozbawiony możliwości oceny wniosku pod kątem spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Reasumując, przede wszystkim ze względu na posiadane oszczędności a także dodatkowo brak przedłożenia dokumentów potwierdzających złą sytuację finansową Sąd postanowił o odmowie przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy uznać należało, że Skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niego prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.