III SA/Wa 1384/09

WyrokWSA w Warszawie2010-01-21

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Sylwester Golec, Krystyna Kleiber

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu podatkowego o żądaniu udostępnienia dokumentów do kontroli podatkowej, na które strona złożyła zażalenie, podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia, czy też mogło być zaskarżone jedynie w odwołaniu od decyzji końcowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie organu podatkowego dotyczące udostępnienia dokumentów do kontroli podatkowej nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie jest objęte przepisami Ordynacji podatkowej przewidującymi możliwość złożenia zażalenia. W związku z tym, postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o niedopuszczalności zażalenia było prawidłowe, a skarga strony podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie o żądaniu udostępnienia dokumentów do kontroli podatkowej. Kancelaria s.c. złożyła zażalenie na to postanowienie, zarzucając m.in. brak podstawy prawnej i doprecyzowania żądania. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność zażalenia, wskazując, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują zażalenia na tego typu postanowienia. Kancelaria wniosła skargę do WSA w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Kancelarii [...] s.c. [...] M.C., M.H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] marca 2009r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. zażądał od Kancelarii [...] s.c. M. C., M. H. udostępnienia do kontroli podatkowej następujących dokumentów; ewidencji VAT zakupu i sprzedaży za okres styczeń 2004r. – grudzień- 2006 r. wraz z dokumentami źródłowymi w nich zaewidencjonowanymi, potwierdzeń zapłaty za usługi wykonane w kontrolowanym okresie; deklaracji VAT-7 oraz korekt deklaracji VAT-7 za w/w okres wraz z potwierdzeniami wysłania do urzędu skarbowego: zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wspólników spółki, umowy spółki, zaświadczenia REGON: umowy z bankiem o prowadzenie rachunków gospodarczych, ostatnich wyciągów bankowych z rachunków gospodarczych; umów najmu na miejsca prowadzenia działalności gospodarczej; umowy z biurem rachunkowym; zgłoszenia aktualizacyjnego na druku NIP-2 wraz z potwierdzeniem nadania do urzędu skarbowego; list plac oraz umów zleceń (o dzieło) za 2008r. wraz z potwierdzeniami wpłat zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Jako podstawę prawną Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wskazał przepisy art. 216, art. 189 w zw. z art. 292 i art. 286 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r, Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2005r.. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej jako "O.p." uzasadniając żądanie udostępnienia dowodów koniecznością zebrania materiałów dowodowych. Pismem z dnia 31 marca 2009r. (data nadania pocztowego ) Kancelaria [...] s.c. złożyła zażalenie na w/w postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W zażaleniu postanowieniu zarzucono brak wskazania podstawy prawnej co do miejsca przeprowadzenia kontroli podatkowej; brak doprecyzowania żądania udostępnienia dokumentów wraz ze wskazaniem podstawy prawnej ich zażądania; niewłaściwe wskazanie podstawy prawnej w pouczeniu poprzez stwierdzenie, iż na postanowienie nie przysługuje zażalenie, z jednoczesnym podaniem jako podstawy prawnej art. 236 § 1 O.p. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. orzekł o niedopuszczalności zażalenia. W uzasadnieniu wskazał, iż zaskarżone postanowienie dotycząc udostępnienia do kontroli dokumentów, nie rozstrzygało sprawy co do istoty. Zaznaczył, iż podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 189 oraz art. 286 § 1 pkt 4 O.p. Podkreślił, iż żaden z nich przepisów nie przewiduje, iż w sprawie udostępnienia bądź odmowy udostępnienia dowodów służy zażalenie. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie obowiązujące prawo nie przewiduje prowadzenia postępowania odwoławczo - zażaleniowego. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważył, iż zgodnie z art. 237 O.p. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Pismem z dnia 21 lipca 2009 r. M. C. i M. H. - Kancelaria [...] s.c. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisane postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca spółka zarzuciła naruszenie art. 285 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku O.p. polegające na żądaniu dostarczenia dokumentacji księgowej do siedziby skarżącej, mimo iż dokumentacja księgowa spółki przechowywana jest w siedzibie biura rachunkowego – K. s.c. z siedzibą w R., ul. S.. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka wskazała, iż zaskarżone postanowienie jest błędne i pozbawione podstaw prawnych. W ocenie skarżącej możliwe jest przeprowadzenie kontroli w R., gdyż dostarczenie dokumentacji księgowej do siedziby w W. jest praktycznie niemożliwe. Skarżąca spółka podkreśliła, iż organ w zaskarżonym postanowieniu nie ustosunkował się do zarzutów zawartych w zażaleniu w tym m.in. do braku wskazania podstawy prawnej poprzez niedoprecyzowanie miejsca kontroli. Ponadto nie odniósł się do kwestii, braku precyzyjnego wskazania jakie dokumenty mają być przez kontrolowanego udostępnione. W ocenie strony skarżącej powyższe uchybienia winny być wyjaśnione przez organ podatkowy. Prowadzenie postępowania kontrolnego, do którego podniesiono szereg uchybień stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność wydanych aktów, w tym wypadku postanowienia organu podatkowego z przepisami prawa procesowego. Stosownie zaś do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z tej przyczyny Sąd w pierwszej kolejności zbadał, czy toczące się postępowanie nie naruszyło norm postępowania, zawartych w Ordynacji podatkowej i stwierdził, że zaskarżone postanowienie jak i postanowienie je poprzedzające, w zakresie zawartego w nim pouczenia, odpowiadają prawu, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istotą tej sprawy jest skorzystanie przez stronę – spółkę cywilną M. C. i M. H. możliwości złożenia zażalenia na jedną z czynności prowadzanej kontroli podatkowej w sytuacji, w której przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują, w takim przypadku, postępowania zażaleniowego. Postępowanie podatkowe prowadził Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. na podstawie działu VI - art. 281 i następnych Ordynacji podatkowej. Wskazany dział przewiduje, iż przebieg kontroli znajduje odbicie w protokole kontroli – art.290 O.p., a jeżeli kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami tegoż protokołu może w terminie 14 dni od jego doręczenia przedstawić kontrolującemu zastrzeżenia, które ten ma obowiązek rozpatrzyć i wskazać kontrolowanemu sposób ich załatwienia. Przepis art. 292 O.p., zastrzegający stosowanie posiłkowo do tego działu między innymi rozdziału o wydawaniu postanowień i postępowaniu zażaleniowym nie oznacza, że wydane w toku kontroli podatkowej postanowienie podlegało zaskarżeniu. Przesądza to przepis art.236 § 1 O.p., który wyraźnie wskazuje, że na wydane postanowienia służą zażalenia jedynie wówczas gdy ustawa tak stanowi. W przypadku przepisów działu VI, Ordynacja podatkowa zażaleń nie przewidziała. Wobec tego postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. zawierało prawidłowe pouczenie, a postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zasadnie oceniło zażalenie spółki cywilnej jako niedopuszczalne. Jak słusznie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, strona postępowania niezadowolona z treści postanowienia, może na podstawie art. 237 O.p. zaskarżyć postanowienie w odwołaniu od wydanej w tym postępowaniu decyzji. Zarzuty skargi dotyczące uchybień zawartych w postanowieniu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. nie mogły być przedmiotem rozpoznania gdyż nie dotyczą zaskarżonego postanowienia, a więc postanowienia o niedopuszczalności zażalenia. W tym stanie faktyczno - prawnym, Sąd, na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło