III SA/Wa 1385/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. NR [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, Skarżący Z. Z. zwrócił się z prośbą o zwolnienie z obowiązku jego zapłaty, powołując się na trudną sytuację materialną. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśnił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. Ponadto jest nieuleczalnie chory. Z dodatkowo przesłanych informacji wynika, iż nie posiada rachunków bankowych i nie korzysta z pomocy społecznej. Oświadczył, że otrzymuje pomoc od przyjaciół. Ponadto oświadczył, że dzierżawi działkę o powierzchni 3 ary, na której zbudował – jak oświadczył "swój slams". Za dzierżawę działki ponosi opłatę "około 50 zł". Skarżący przedstawił dokumenty Urzędu Miejskiego w L. stwierdzające, że jest zobowiązany do wpłat alimentów na rzecz syna i córki w kwotach 200,00 i 250,00 zł, a których to skarżący nie płaci. Urząd Miejski w L. przyznał na rzecz dzieci Skarżącego świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Skarżący przedstawił także pozew o podwyższenie alimentów na rzecz małoletniej córki Skarżącego z kwoty 200,00 zł do kwoty 600,00 zł. Z uzasadnienia pozwu (co Skarżący podkreślił) wynika, że nie podejmuje On stałej pracy, a jedynie utrzymuje się z prac dorywczych. Dokonuje nieregularnych wpłat alimentacyjnych, a od grudnia 2008 r. wpłacił na rzecz córki jedynie kwotę 20,00 zł. Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2009 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na nie nadesłanie dokumentów, do przedłożenia których został wezwany i nie wyjaśnienie sytuacji majątkowej, w której się znajduje. Od powyższego postanowienia Skarżący złożył sprzeciw. Wskazał w nim ponownie, iż jest nieuleczalnie chory, jest bezrobotny i nie ma prawa do zasiłku. Utrzymuje się z prac dorywczych i niewielkich kwot jakie pożycza od znajomych. Żyje skromnie, nawet chleb kupuje przeceniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Należało przyznać Skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje więc usunięcie z obrotu prawnego wcześniejszego orzeczenia. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, jest zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, wykazanie przez tę osobę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w przypadku częściowego zwolnienia z kosztów sądowych, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony wysokość środków, którymi ona dysponuje. W świetle powyższego stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, że jego warunki finansowe nie pozwalają na opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Z oświadczeń Skarżącego złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej, określonej w art. 233 § 1 Kodeksu karnego, za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy wynika, iż źródłem jego utrzymania są prace dorywcze i niewielkie kwoty pożyczane od znajomych. Skarżący nie ma stałej pracy, nie jest właścicielem nieruchomości, nie ma oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Mimo, że Skarżący w poprzednich latach prowadził działalność gospodarczą, to strata, którą osiągnął nie przyczyniła się do poprawy jego sytuacji materialnej. Skarżący nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, zatem koszty na bieżące utrzymanie musi ponosić samodzielnie. Z załączonego do sprzeciwu PIT-36 wynika, że w 2008 r. Skarżący osiągnął dochód w kwocie 882 zł. W ocenie Sądu wysokość zadeklarowanej powyżej kwoty daje podstawy do przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Kwota ta jest zbyt niska, aby Skarżący miał możliwość poniesienia kosztów sądowych. Ponadto z załączonych do PPF pism Urzędu Miejskiego wynika, iż Skarżący jest zadłużony wobec Skarbu Państwa na kwotę przewyższającą 2 tyś. zł. z tytułu opłacania przez Skarb Państwa świadczenia alimentacyjnego na rzecz jego córki i syna. W ocenie Sądu sytuacja materialna Skarżącego, nie pozwala na opłacenie kosztów sądowych i w związku z tym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.