III SA/Wa 1386/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-07
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która wykazuje trudną sytuację materialną, w tym niskie dochody, wysokie wydatki na leczenie i bieżące utrzymanie, a także zadłużenie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych (wpisu od skargi) w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Strona skarżąca, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych. W przypadku trudnej sytuacji materialnej, niskich dochodów, wysokich wydatków na leczenie i bieżące utrzymanie, a także zadłużenia, istnieją podstawy do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.Stan faktyczny
Skarżąca H. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną, schorowanie, niskie dochody z emerytury, wysokie wydatki na leczenie i bieżące utrzymanie, a także zadłużenie. Na wezwanie sądu przedłożyła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową, w tym wysokość dochodów, rachunki za media, zaległości czynszowe oraz zadłużenie na rachunku bankowym. Referendarz sądowy ocenił przedstawione dowody i stwierdził, że skarżąca uprawdopodobniła brak możliwości poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi
Skarżąca H. J. na urzędowym formularzu PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniosła, że jest osobą schorowaną, po [...]. Utrzymuje się z emerytury w kwocie 2.412 zł. podniosła, że kwota ta jest niewystarczająca na bieżące wydatki w tym koszty leczenia i leków, dlatego zmuszona jest korzystać z kredytu odnawialnego. Do składników swojego majątku Skarżąca zaliczyła mieszkanie o powierzchni 48,84 m² oraz boks garażowy.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżąca przedłożyła roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za lata 2008 i 2009 , a także decyzje Wojskowego Biura Emerytalnego o waloryzacji renty rodzinnej, z których wynika, że w 2009 r. Skarżąca uzyskiwała kwotę 2.134,58 zł netto natomiast w 2010 r. uzyskuje kwotę 2.412,41 zł netto. Ponadto Skarżąca przedstawiła rachunki za media oraz ostateczne wezwanie do zapłaty, z którego wynika, że na 11 sierpnia 2010 r. Skarżąca zalegała z czynszem na kwotę 5.899,31 zł. Skarżąca przedstawiła również wyliczenie swoich wydatków, z którego wynika, że na opłaty za media, Skarżąca wydatkuje kwotę 1.200 zł miesięcznie, na leki i rehabilitację, kwotę 700 zł miesięcznie, natomiast na żywność i środki higieniczne kwotę około 500 zł. Przedstawione wyciągi z rachunków bankowych wskazują natomiast, że Skarżąca posiada zadłużenie około 5.000 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 500,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego.
Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona Skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązana tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem jedyny dochód jaki uzyskuje stanowi kwota 2.412 zł otrzymywana z tytułu emerytury. Kwota ta jest przeznaczana na bieżące potrzeby, w tym leczenie i rehabilitację po przebytych chorobach. Z przedstawionych materiałów wynika, że uzyskiwana kwota jest niewystarczająca na pokrycie kosztów miesięcznego utrzymania, bowiem Skarżąca posiada zaległości czynszowe oraz zadłużenie na rachunku bankowym.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącą stwierdzić należy, że Skarżąca wykazała, że nie jest obecnie w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi. Jednocześnie podnieść należy, że kwota wpisu od skargi na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem do uiszczenia którego Skarżąca jest zobowiązany.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło