III SA/Wa 1387/10

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 kwietnia 2011 r. po rozpoznaniu wniosku J.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej p o s t a n a w i a 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata 2. odmówić stronie zwolnienia od kosztów sądowych 1. J. T. (dalej jako skarżący albo strona), wraz ze skargą kasacyjną złożył wypełniony formularz PPF, w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wskazał na konieczność spłaty zaległości podatkowych, stan zdrowia (jest nieuleczalnie chory), historię zawodową (był kuratorem sądowym dla nieletnich). Jest osobą samotna, posiada mieszkanie, utrzymuje się z renty w wysokości – niespełna – 900,- zł brutto. Zwrócił uwagę na swoją bezradność w sporach z organami administracji, niezdolność do sporządzenia skargi kasacyjnej i długotrwałość sporu przy skomplikowanej sytuacji materialno-osobistej. 2. Referendarz sądowy, ze względu na złożenie stosownych dokumentów w uprzednio prowadzonym postępowaniu o prawo pomocy w sprawie, odstąpił od wzywania o zestawienie kalkulacji kosztów życia, wyszczególnienia przychodów i wydatków oraz deklaracji o stanie zdrowia. Informacje te znajdują się na kartach 11-17 akt sądowych. 3. Skarżący został, postanowieniem z 8 lipca 2010 r., zwolniony od kosztów sądowych. Zwolnienie to rozciąga się na postępowanie przed sądem II instancji. Stąd wniosek skarżącego należało rozpoznać tylko w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. 4. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. 5. Ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie. 6. Z przedłożonych przez skarżącego deklaracji wynika, że źródłem utrzymania skarżącego jest renta w kwocie 899 zł netto. Z kwoty tej opłaca – jak wskazał we wcześniejszym postępowaniu - czynsz za mieszkanie (392 zł), rachunki za prąd, gaz i telefon (200 zł), co daje łącznie ok. 600 zł. Z formularza PPF z 28 marca 20111 r. nie wynika, by okoliczności te uległy zmianie. Rodzaj dochodów skarżącego, jego wiek i stan zdrowia wskazują, iż niezależnie od wydatków wskazanych wyżej, musi on ponosić koszty leczenia, a także – co oczywiste – koszty zakupu żywności. Referendarz sądowy podziela pogląd wyrażony na wcześniejszych etapach postępowania w stosunku do wysokości wpisu sądowego, zgodnie z którym z kwoty 300 zł, jaką skarżący ma do dyspozycji, nie jest on w stanie wygospodarować kosztów działania pełnomocnika (por § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie .... – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz 1348 ze zm) – bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Bez znaczenia, ze względu na wielkość środków pozostających w dyspozycji skarżącego, pozostaje tu relacja między możliwymi najniższymi kosztami działania pełnomocnika, a kosztami sądowymi w sprawie. Osiągany przez stronę dochód w całości przeznaczany jest na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Jednocześnie wiek i stan zdrowia skarżącego sugerują, że sytuacja, w jakiej się on znajduje, nie ulegnie w najbliższej przyszłości zmianie. Mając na uwadze to, że obowiązek udziału profesjonalnego pełnomocnika w sprawie– który co do zasady jest odpłatny - może ograniczać, dostęp skarżącego - przy jego wzmiankowanej sytuacji majątkowej - do Sądu, referendarz sądowy był zobowiązany przyznać skarżącemu pełnomocnika z urzędu. Na treść rozstrzygnięcia, wyrażoną w sentencji, bez wpływu pozostają wzmiankowane przez skarżącego zasługi jako kuratora ds. nieletnich i inspektora sądowego. 7. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 1, § 2, § 3 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.