III SA/Wa 1389/09
WyrokWSA w Warszawie2010-04-22
Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty rolne sklasyfikowane jako użytki rolne, które nie są uprawiane (odłogi, ugory), podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym?Ratio decidendi
Grunty rolne sklasyfikowane jako użytki rolne, w tym ugory i odłogi, podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym niezależnie od tego, czy są faktycznie uprawiane, czy też leżą odłogiem. Podatek ten ma charakter majątkowy i jest związany z prawem własności nieruchomości, a nie z faktem ich użytkowania czy uzyskiwania z nich dochodów. Istnieje możliwość częściowego zwolnienia od podatku rolnego w przypadku zaprzestania produkcji rolnej, jednak wymaga to złożenia stosownego wniosku przez podatnika.Stan faktyczny
Skarżący został obciążony łącznym zobowiązaniem pieniężnym z tytułu podatku rolnego i leśnego za 2009 rok. Skarżący odwołał się od decyzji, argumentując, że nie prowadzi działalności rolniczej od wielu lat z powodu choroby i nie osiąga dochodów z posiadanych gruntów, co jego zdaniem zwalnia go z podatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że podatek rolny i leśny są podatkami majątkowymi, a opodatkowaniu podlegają grunty sklasyfikowane jako użytki rolne i lasy, niezależnie od ich faktycznego wykorzystania. Skarżący złożył skargę do WSA, podnosząc zarzuty nieważności decyzji z powodu zignorowania jego wniosku o wyłączenie osób narodowości żydowskiej z rozpatrywania sprawy oraz wniosek o skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Marek Kraus (sprawozdawca), Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009 rok oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. Nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009 r. Burmistrz Miasta H. ustalił S. M. ( zwany dalej Skarżącym ) wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009r. w kwocie 275,00 zł. z tytułu podatku rolnego i leśnego od stanowiących własność podatnika gruntów użytków rolnych i lasów położonych w miejscowości D. Za podstawę opodatkowania organ podatkowy przyjął w podatku rolnym powierzchnię użytków rolnych - 1,6950 ha przy stawce z hektara wynoszącej 122,50 zł i ustalił podatek rolny w kwocie 208,00 zł, Natomiast w podatku leśnym organ podatkowy opodatkował lasy o powierzchni 2 hektary przy stawce 33,5566 zł za ha, w rezultacie czego podatek leśny wyniósł 67,00 zł.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Skarżący złożył odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, iż od września 1998r. nie uprawia żadnych gruntów rolnych, zaś od 1993r. z powodu choroby nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej - rolniczej. Nie osiąga żadnego dochodu z posiadanych gruntów rolnych. Podkreślił, iż o zaprzestaniu działalności rolniczej -gospodarczej wielokrotnie informował Urząd Miejski w H. Wskazał, iż Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ( dalej KRUS ) zajmuje mu znaczną część renty, bowiem w przypadku, gdy chory rencista nie uprawia ziemi, ale płaci podatek rolny to KRUS opłacanie tego podatku traktuje jako dowód na prowadzenie gospodarstwa rolnego. Skarżący stwierdził, iż podatek rolny został mu naliczony bezprawnie, gdyż jako rencista nie prowadzący gospodarstwa rolnego i nie uzyskujący żadnego dochodu z ziemi rolnej zwolniony jest z tego podatku.
Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. ( dalej SKO ) na podstawie art. 1, art. 2, art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. z 2001r. Dz.U. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 13 § 1 pkt 3 oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm. dalej jako O.p.) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta H. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z wypisu z rejestru gruntów bezspornie wynika, iż Skarżący jest właścicielem użytków rolnych, w tym gruntów ornych (R) klasy V i VI o łącznej powierzchni 0,67 ha, łąk trwałych (Ł) klasy IV o łącznej powierzchni 2,26 ha i klasy V o ogólnej powierzchni 2,69 ha oraz rowów (W) o łącznej powierzchni 0,08 ha. Jest też właścicielem lasów i gruntów leśnych o łącznej powierzchni 2 hektary. Zaznaczył, iż organ pierwszej instancji, na podstawie niezmienionego w stosunku do roku poprzedniego stanu faktycznego, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa dokonał wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009r. od stanowiących własność podatnika gruntów - użytków rolnych i lasu.
SKO powołując się na treść art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm. zwaną dalej ,,u.p.r.") wskazało, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, a zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r. podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, będące właścicielami gruntów.
SKO powołało również treść art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym ( Dz. U. Nr 200, poz. 1682 ze zm. zwaną dalej ,,u.p.l." ) zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 zgodnie z którym podatnikami podatku leśnego są osoby fizyczne będące właścicielami lasów.
SKO uznało za błędne i nieznajdujące oparcia w obowiązujących przepisach prawa przekonanie podatnika, iż w sytuacji odłogowania gruntów i nie prowadzenia żadnej działalności rolniczej przysługuje mu całkowite zwolnienie z podatku. Podkreślił, iż okoliczność zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej nie stanowi podstawy do zwolnienia od podatku i nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
SKO podkreśliło, że zarówno podatek rolny jak i leśny są podatkami typu majątkowego, co oznacza że obowiązek ich zapłaty nie jest uzależniony od uzyskiwania dochodów z działalności rolniczej czy leśnej.
Pismem z 10 lipca 2009 r. Skarżący złożył na powyższą decyzję SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił nieważność z powodu zignorowania jego wniosku o sprawiedliwe rozpatrzenie przedmiotowego odwołania przez wyłączenie z udziału w rozpatrzeniu odwołania z dnia 6 kwietnia 2009 r. osób narodowości żydowskiej.
Skarżący zarzucił, że ignorowane są jego argumenty i wnioski celem odwlekania załatwienia sprawy dotyczącej oddania bezprawnie zabranej mu renty. Skarżący wskazał, iż z powodu tej decyzji KRUS zabiera większą część jego renty.
Z treści skargi wynika, że Skarżący nie prowadzi żadnej działalności rolniczej, a jego grunty leżą odłogiem, co w jego przekonaniu oznacza bezprawność opodatkowania z tytułu posiadania nieuprawianych gruntów rolnych.
Ponadto złożył wniosek o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności z Konstytucją przepisów dotyczących wymiaru podatku rolnego z tytułu posiadania nieuprawianej ziemi rolnej oraz wniosek o wykluczenie obywateli narodowości żydowskiej z pochodzenia z rozpatrywania niniejszej skargi.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – określanej dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie. W związku z powyższym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, jak również naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności decyzji.
Zgodnie z art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Natomiast zgodnie z § 68 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38, poz. 454 ) do użytków rolnych zalicza się grunty orne, do których zalicza się z kolei m.in. ugory i odłogi (ust. 1 pkt 1 lit.c załącznika nr 6 do ww. rozporządzenia).
Mając na względzie treść powołanych przepisów należy stwierdzić, że nie budzi wątpliwości, iż ugory i odłogi podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym.
W związku z powyższym stanowisko Skarżącego, iż nieuprawiane grunty rolne nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem rolnym nie znajdują odzwierciedlenia w treści powołanej regulacji prawnej.
Sąd nie podzielił poglądu strony, że w sytuacji odłogowania gruntów i nieprowadzenia żadnej działalności rolniczej podatnikowi przysługuje całkowite zwolnienie z podatku rolnego, jak i argumentacji podnoszonej w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, że skoro nie osiąga dochodów z działalności rolniczej, to nie powinien płacić podatków.
Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają bowiem określone w ustawie grunty stanowiące użytki rolne. Podatek ten jest związany z prawem własności tych nieruchomości, a nie z faktem ich użytkowania (wyrok NSA z dnia 13 lutego 1992 r., SA/Wr 1396/91, POP 1993 nr 2 poz. 32), zaś podnoszona przez Skarżącego okoliczność zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej nie stanowi podstawy do całkowitego zwolnienia z podatku.
Należy wskazać, że w art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r., przewidziane jest jedynie częściowe zwolnienie od podatku rolnego gruntów gospodarstw rolnych, na których zaprzestano produkcji rolnej. Zgodnie z powołanym przepisem zwolnienie może dotyczyć nie więcej niż 20% powierzchni użytków rolnych gospodarstwa rolnego, lecz nie więcej niż 10ha- na okres nie dłuższy niż 3 lata, w stosunku do tych samych gruntów.
Wymienione zwolnienie stosuje się na podstawie decyzji wydanej na wniosek podatnika - art. 13d ust. 1 u.p.r.
Z zawartego w aktach sprawy pisma organu pierwszej instancji z dnia 16 kwietnia 2009 r. wynika, że Skarżący nie wystąpił ze stosownym wnioskiem o częściowe zwolnienie z podatku rolnego na rok 2009 r. pomimo, iż organ podatkowy poinformował o prawie do częściowego zwolnienia.
Ponadto należy podkreślić, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) podstawą wymiaru podatków - a więc podatku rolnego i leśnego - powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.
Wypis z rejestru gruntów jest zatem, zgodnie z art. 194 § 1 O.p., dokumentem urzędowym, sporządzonym w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej, stanowiącym dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Należy wskazać, że z wypisu z rejestru gruntów zawartego w aktach sprawy bezspornie wynika, że Skarżący jest właścicielem gruntów ornych ( R ) klasy V i VI o ogólnej powierzchni 0,67 ha, łąk trwałych ( Ł) klasy IV o łącznej powierzchni 2,26 ha i klasy V o ogólnej powierzchni 2,69 ha oraz rowów ( W ) o łącznej powierzchni 0,08 ha, a także lasów i gruntów leśnych o łącznej powierzchni 2 ha.
Organ podatkowy w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego prawidłowo określił podstawę opodatkowania podatkiem rolnym ustalając liczbę hektarów przeliczeniowych zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.r. i jednocześnie uwzględnił zwolnienie z opodatkowania użytków rolnych klasy V i VI przyjmując jako podstawę opodatkowania użytki rolne o powierzchni 1,6950 ha.
Natomiast zgodnie z art.1 ust. 1 u.p.l. opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy.
Jako podstawę opodatkowania podatkiem leśnym organ podatkowy przyjął zgodnie z art. 3 u.p.l. powierzchnię lasów wynikającą z ewidencji gruntów wynoszącą 2,0 ha.
W związku z powyższym w ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo dokonały wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego Skarżącego w przedmiocie podatku rolnego i leśnego z tytułu stanowiących współwłasność użytków rolnych i lasu.
Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W związku z powyższym poruszane w skardze zagadnienia dotyczące renty rolniczej odnoszą się do sporu Skarżącego z KRUS-em, nie stanowią przedmiotu niniejszego postępowania i nie podlegają rozpoznaniu przez sąd administracyjny.
Natomiast odnosząc się do zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji z powodu zignorowania przez organ podatkowy wniosku zawartego w odwołaniu dotyczącym ,,wykluczenia Żydów tj. obywateli Polski narodowości żydowskiej ( w tym żydomieszanej ) z pochodzenia z udziału w rozpatrywaniu odwołania" to przede wszystkim należy wskazać, że Ordynacja podatkowa w przepisach art.130 i 132 nie przewiduje jako przesłanki wyłączenia pracownika organu podatkowego czy samego organu podatkowego z powodu narodowości pracownika czy osoby pełniącej funkcję organu, co czyni taki wniosek bezprzedmiotowym.
Dlatego też zarzut nieważność decyzji z powodu ,,zignorowania" przez organ odwoławczy wniosku Skarżącego o wyłączenie z powodów wskazanych w odwołaniu należy uznać za bezzasadny.
Jednocześnie w ocenie Sądu nieuzasadniony jest wniosek Skarżącego o skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o podatku rolnym przewidujących opodatkowanie podatkiem rolnym gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne w przypadku, gdy grunty te nie są uprawiane. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym ( Dz.U. Nr 102, poz.643 ze zm. ) każdy sąd może przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.
Jak już wyżej wskazano podatek rolny związany jest z prawem własności gruntów, a nie ich uprawianiem, czy uzyskiwaniem dochodów z tego tytułu. W związku z powyższym w ocenie Sądu brak jest wątpliwości tego rodzaju, które uzależniają rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie od odpowiedzi Trybunału Konstytucyjnego na pytanie prawne.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło