III SA/Wa 139/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz A. D. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. (zwany dalej: "NUS") decyzją z [...] kwietnia 2015r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego – A.D.: a) z pozostałymi członkami zarządu: K.D., M.K. i J.P. za zaległości podatkowe D. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (zwana dalej: "Spółką") w: podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-4R, zwany dalej: "p.d.f.") za kwiecień 2010 r. - 3.644 zł z odsetkami za zwłokę – 172 zł, podatku od towarów i usług (zwany dalej: "VAT") za marzec – kwiecień 2010r. - 32.444,30 zł z odsetkami za zwłokę - 1.599 zł i za koszty postępowania egzekucyjnego - 819,40 zł; b) z K.D. za zaległości podatkowe Spółki w: p.d.f. od maja do czerwca 2010r. - 2.294 zł z odsetkami za zwłokę – 78 zł; VAT za maj, lipiec, sierpień 2010r. - 18.314 zł z odsetkami za zwłokę – 664 zł oraz za koszty postępowania egzekucyjnego - 1.092 zł. 2. Skarżący w odwołaniu z 24 września 2015r. wniósł o uchylenie ww. decyzji NUS i o umorzenie postępowania w całości. 3. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "DIS") postanowieniem z [...] listopada 2015r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, w podstawie prawnej powołując art. 228 § 1 pkt 2 i art. 223 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm., zwana dalej: "O.p."). W uzasadnieniu DIS wskazał, że przesyłkę zawierająca ww. decyzję NUS nadano 24 kwietnia 2015r., a NUS działając na podstawie art. 154a § 1 O.p. zwrócił się do [...] administracji podatkowej o pomoc przy doręczeniu korespondencji osobie mającej miejsce zamieszkania na terytorium innego państwa. Ww. decyzję doręczono Skarżącemu 31 sierpnia 2015r., co zdaniem DIS, potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy: a) odpowiedź administracji [...] dotycząca doręczenia ww. decyzji NUS i b) kopia potwierdzenia odbioru. Wyznaczony w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. termin do wniesienia odwołania upłynął więc 14 września 2015r., a Skarżący wniósł odwołanie 24 września 2015r., po upływie czternastodniowego terminu do jego wniesienia, nie składając wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - art. 162 § 2 O.p. Przekroczenie terminu do wniesienia odwołania skutkowało stwierdzeniem przez DIS uchybienia terminowi dokonania tej czynności. 4. W skardze z 11 grudnia 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie ww. postanowienia DIS i przyznanie zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, z uwagi na naruszenie: a) art. 122 O.p. przez nie zbadanie kiedy Skarżącemu doręczono decyzję NUS, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż miało to miejsce 31 sierpnia 2015r. i błędne ustalenie, iż czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 14 września 2015r., a Skarżący wniósł odwołanie 24 września 2015r. z naruszeniem terminu, gdy Skarżący otrzymał ww. decyzję NUS 11 września 2015r. i termin do wniesienie odwołania upływał 24 września 2015 r., a zatem odwołanie złożono z zachowaniem terminu; b) art. 228 § 1 pkt 2 O.p. przez wydanie zaskarżonego postanowienia, gdy odwołanie wniesiono z zachowaniem ustawowego czternastodniowego terminu od dnia doręczenia decyzji stronie - 24 września 2015r.; c) art. 121 § 1 O.p. przez zastosowanie w sprawie art. 154a § 1 O.p. i doręczenie Skarżącemu decyzji NUS z wykorzystaniem wniosku do władzy państwa członkowskiego Unii Europejskiej właściwej w sprawach podatkowych – [...] administracji podatkowej, gdy Skarżący nie przebywał na terytorium A., zaś organowi podatkowemu znany był adres zamieszkania Skarżącego w Polsce. Skarżący podniósł, że podstawą błędnego przyjęcia, że do doręczenia ww. decyzji NUS doszło 31 sierpnia 2015r. była wysłana do NUS wiadomość email z Izby Skarbowej w P. - Biura Wymiany Informacji Podatkowych w K., ale z kopii potwierdzenia odbioru używanego przez [...] administrację podatkową wynika, że 31 sierpnia 2015r. doszło jedynie do próby doręczenia decyzji NUS, a 1 września 2015r. rozpoczął bieg termin, w jakim Skarżący mógł podjąć przesyłkę. Wbrew zatem stanowisku DIS niemożliwym jest ustalenie daty odbioru decyzji DIS na podstawie dokumentów z akt sprawy. Błędne ustalenia poczynione przez DIS, co do daty doręczenia Skarżącemu decyzji NUS doprowadziły do błędnego stwierdzenia, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upłynął 14 września 2015r. Skarżący, co wynika z bilingów przebywał na terenie A. 11 września 2015r i wówczas odebrał przesyłkę zawierającą ww. decyzję NUS. Ww. potwierdzenie odbioru nie zostało wypełnione co do daty odbioru, a ponadto wynika z niego, że 31 sierpnia 2015r. doszło jedynie do próby doręczenia decyzji, a początek biegu terminu, w jakim odbiorca może podjąć przesyłkę oznaczono na 1 września 2015r. Skarżący podjął ww. przesyłkę 3 dni przed upływem awizacji. Dodatkowo w sprawie nie było przesłanek ustawowych do doręczenia decyzji NUS na podstawie art. 154a O.p. - z wykorzystaniem wniosku do władzy państwa członkowskiego Unii Europejskiej właściwej w sprawach podatkowych, bo Skarżący nie przebywał na terytorium A., kiedy podjęto próbę doręczenia mu decyzji NUS. Nawet, gdyby Skarżący przebywał na terenie A., nie zachodziły okoliczności uniemożliwiające lub powodujące nieproporcjonalne trudności w doręczeniu decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego. Adres poza granicami kraju był nieaktualny. Skarżący zamieszkuje w W. przy ul. [...], gdzie doręczane były upomnienia. 5. DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 1. Skarga jest zasadna. 2. Sporne w sprawie było to czy DIS przed wydaniem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołaniu na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. w związku z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, co do daty doręczenia ww. decyzji NUS i czy rzeczywiście prawidłowe było przyjęcie, że Skarżący wniósł odwołanie po terminie. 3. Zdaniem Sądu w sporze rację należało przyznać Skarżącemu, a nie DIS. Z akt administracyjnych, na podstawie których, stosownie do art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 996 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), orzeka Sąd administracyjny, wynika wprost, co przyznaje w odpowiedzi na skargę DIS, że [...] adres Skarżącego (ul. [...]) znany był organowi podatkowemu pierwszej instancji od 17 marca 2015r. i na tej podstawie ustalono NIP i PESEL Skarżącego. Adres ten został podany przez drugiego wspólnika Spółki – K.D. NUS (k. 37 akt sądowych). Z akt administracyjnych wynika ponadto, że NUS wydał ww. decyzję o odpowiedzialności Skarżącego w trybie art. 116 § 1 O.p. - 23 kwietnia 2015r., czyli po miesiącu od poznania polskiego adresu Skarżącego, nie podejmując próby doręczenia tej decyzji pod ten właśnie adres, choć na podstawie ww. adresu ustalił NIP i PESEL Skarżącego. Sąd wskazuje również, że DIS posiadając przed wydaniem zaskarżonego postanowienia wiedzę o ww. fakcie, jak również dysponując dokumentacją medyczną, z której jednoznacznie wynika, że Skarżący podaje w niej już od 2011r., jako adres zamieszkania: W. ul. [...] - powinien powziąć wątpliwość czy NUS prawidłowo skierował ww. decyzję na adres [...] Skarżącego. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że ww. adres - ul. [...] w W. widnieje na dużej części dokumentacji medycznej z lat 2011-2015r. załączonej do odwołania (np. k. 35 91, 97 akt administracyjnych). We wcześniejszej dokumentacji medycznej znajdują się również inne adresy zamieszkania Skarżącego: [...] (np. k. 4, 36, 61, 90, 100, 115, 122, 140 akt administracyjnych) i [...] (np. k. 38, 88 akt administracyjnych), ale odnoszące się do okresów sprzed 2011r.. O zamieszkiwaniu Skarżącego w [...] mowa jedynie w dokumentacji medycznej z 2006r. załączonej do odwołania (k. 2-3 akt administracyjnych). W tym kontekście zasadne były więc zarzuty skargi o naruszeniu przez DIS art. 121 § 1 i art. 122 O.p., tym bardziej, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika, na jakiej podstawie ustalono, że właściwym do doręczeń był [...] adres Skarżącego, natomiast w zaskarżonym postanowieniu nie wyjaśniono, że zachodziły przesłanki z art. 154a O.p. - umożliwiające wystąpienie do władzy państwa członkowskiego Unii Europejskiej właściwej w sprawach podatkowych z wnioskiem o doręczenie pisma w przypadku, gdy doręczenie na zasadach ogólnych (art. 144 O.p.) osobie przebywającej na terytorium tego państwa nie jest możliwe lub gdy powodowałoby nieproporcjonalne trudności. Przytoczenie treści ww. przepisu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie oznacza, że doszło do wypełnienia przesłanek w nim wskazanych. Sąd wskazuje ponadto, że DIS w zaskarżonym postanowieniu przedstawiając argumentację, co do uchybienia przez Skarżącego terminu do wniesienia odwołania odwołał się do: odpowiedzi administracji [...] dotyczącej doręczenia ww. decyzji NUS (w aktach administracyjnych znajduje się jedynie wiadomość mailowa z Izby Skarbowej w P. Biura Informacji Podatkowej w K. z 13 października 2015r. – k. 162 akt administracyjnych) oraz do kopii potwierdzenia odbioru ww. decyzji NUS sporządzonej w języku niemieckim (k. 161 akt administracyjnych), które w ocenie DIS przemawiały za uznaniem, że Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Zauważyć należy, że w aktach sprawy brak jest tłumaczenia kopii potwierdzenia odbioru ww. decyzji NUS, sporządzonej w języku niemieckim, co pozwala stwierdzić, że organ odwoławczy zinterpretował jego treść bez skorzystania z pomocy profesjonalnego tłumacza. Podkreślić ponadto należy, że językiem obowiązującym w Rzeczpospolitej Polskiej jest język polski. W orzecznictwie NSA podkreślano wielokrotnie, że z zasady wyrażonej w art. 27 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. z 2009r. Nr 114, poz. 946), której odzwierciedleniem są przepisy art. 4 i 5 ustawy z dnia 7 października 1999r. o języku polskim (Dz.U. z 2011r., Nr 43, poz. 224 ze zm.) wynika obowiązek dokonywania przez organy administracji publicznej wszelkich czynności urzędowych w języku polskim. Podnieść też należy, że jakkolwiek możliwe jest dopuszczenie jako dowodu w postępowaniu przed organami administracji nieprzetłumaczonego dokumentu obcojęzycznego, z uwagi na treść art. 180 § 1 O.p. (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2012r., sygn. akt I GSK 164/11) - co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, tym nie mniej – zdaniem WSA w Warszawie, organ podatkowy nie był zwolniony od dochowania należytej staranności i ustalenia rzeczywistej treści dokumentu obcojęzycznego w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru i dopiero wówczas powinien skonfrontować jego treść z informacją przekazaną NUS drogą mailową przez Biuro Wymiany Informacji Podatkowych w K. Skarżący podnosi bowiem w skardze, że doszło do błędnej interpretacji dokumentu zwrotnego poświadczenia odbioru przez organ odwoławczy. Skarżący wskazuje, że data 31 sierpnia 2015r. pojawia się przy sformułowaniu "Zustell versuch am", co oznacza jedynie próbę doręczenia przesyłki. Skarżący podnosi również, że pole określające odbiór ("Übernahmebestätigung"), nie zostało wypełnione ani datą, ani podpisem odbierającego, zaś określenie "Hinterlegung" - oznacza zdeponowanie przesyłki i umieszczono je w sąsiedztwie sformułowania "Beginn der Abholfrist" - oznaczającego początek biegu terminu do odbioru przesyłki. Skarżący w związku z tym stwierdza, że jako początek biegu terminu do odbioru przesyłki wskazano: 1 września 2015r. W ocenie Sądu bez przetłumaczenia ww. sformułowań zawartych w zwrotnym potwierdzeniu decyzji NUS, które odnosiły się do dwóch dat: 31 sierpnia 2015r. i 1 września 2015r. - nie jest możliwe pełne wypełnienie zasady prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) w związku z art. 27 Konstytucji RP i art. 4 i 5 ww. ustawy o języku polskim, tym bardziej, że w aktach administracyjnych znajduje się wiadomość email przesłana z Izby Skarbowej w P. Biuro Wymiany Informacji Podatkowych w K. z 13 października 2015r. do NUS, w której przekazano informację od [...] administracji podatkowej z 30 września 2015r. w odniesieniu do wniosku o doręczenie z 22 czerwca 2015r., że: "możemy poinformować, że dokumenty zostały dostarczone prawnie wiążąco przez zdeponowanie w dniu 31.08.2015r." Zdeponowanie dokumentu, o którym mowa w ww. piśmie nie jest jednoznaczne z doręczeniem decyzji osobie uprawnionej do jej odbioru, także w rozumieniu art. 13 ust. 3 dyrektywy Rady 2011/16/UE z dnia 15 lutego 2011r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania i uchylająca dyrektywę 77/799/EWG (Dz.U.UE.L.2011.64.1, zwana dalej: "Dyrektywą 16"). Dopiero po przetłumaczeniu treści zawartych w ww. zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji DIS, możliwe będzie podjęcie próby ustalenia kiedy Skarżącemu doręczono ww. decyzję NUS, i czy na podstawie danych zawartych w ww. dokumentach uprawnione było uznanie, że Skarżący otrzymał ww. decyzję NUS – 31 sierpnia 2015r., a nie tak jak wskazuje Skarżący 11 września 2015r. – 3 dni przed upływem awizacji. DIS powinien też zastanowić się czy dysponuje jakimkolwiek dokumentem, który potwierdza, w jakim dniu Skarżący odebrał ww. decyzję NUS. Zdaniem Sądu w świetle wyżej wskazanych uchybień proceduralnych, należało uznać, że przedwczesne było uznanie przez DIS w zaskarżonym postanowieniu, że datą doręczenia przesyłki zawierającej ww. decyzję NUS był 31 sierpnia 2015r. jak również, że termin do wniesienia odwołania upłynął 14 września 2015r. 4. Sąd w związku z tym stwierdza, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy DIS powinien zająć się kwestią płynącą z twierdzeń Skarżącego, że ww. przesyłkę Skarżący odebrał 11 września 2015r. i czy w aktach sprawy znajdują się w tym zakresie wiarygodne dowody. Skoro bowiem DIS, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, nie przeanalizował wszelkich okoliczności faktycznych sprawy, związanych z doręczeniem Skarżącemu decyzji NUS, na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie, powinien to uczynić przy ponownym rozpatrywaniu Sprawy. Przepis art. 122 O.p. formułuje bowiem ważną dyrektywę - podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasadę prawdy obiektywnej, którą statuuje ww. przepis oznacza obowiązek organu podatkowego zgromadzenia dowodów, co do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2016r. sygn. akt I FSK 1579/14). Skoro nie podjęto próby przetłumaczenia obcojęzycznego dokumentu - potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej ww. decyzję NUS – a mimo to uznano, że widniejąca na tym dokumencie data jest datą odbioru przez Skarżącego przesyłki zawierającej ww. decyzję NUS, DIS przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zbada jeszcze raz ww. kwestię i następnie oceni czy doszło do uchybienia przez Skarżącego biegu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji NUS. Z art. 13 ust. 3 Dyrektywy 16 wynika, że 3. organ współpracujący natychmiast informuje organ wnioskujący o działaniach podjętych na podstawie wniosku o doręczenie, w szczególności o dacie doręczenia adresatowi środka lub decyzji. Tym samym istniała możliwość ustalenia doręczenia Skarżącemu ww. decyzji NUS w trybie art. 154a O.p., jak również wystąpienie do Skarżącego o przedłożenie dowodów wiążących się z doręczeniem ww. decyzji. Wskazać też należy, że załączone do skargi przez Skarżącego bilingi telefoniczne, na podstawie których dowodził on, że w okresie próby doręczenia ww. przesyłki przebywał w Polsce, a nie na terenie innego państwa członkowskiego (A.) nie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem, więc z tego powodu nie mogły być uznane za dowód w sprawie. Można je jednak przedstawić w postępowaniu przed organem podatkowym po uprzednim uzupełnieniu ww. braku. 5. Sąd, mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie (punkt pierwszy sentencji wyroku). Orzeczenie Na wniosek Skarżącego, Sąd zasądził na jego rzecz, zgodnie z art. 200 i art. 210 § 1 P.p.s.a.