III SA/Wa 1392/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z.D. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1392/16 odmawiającego przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w sprawie ze skargi Z.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Pismem z 21 września 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Z.D. (zwany dalej: Skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1392/16. Wraz ze skargą kasacyjną Skarżący złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką dzieci. Określając swój stan majątkowy Skarżący wskazał dom o wartości szacunkowej 200.000,00 zł oraz nieruchomość rolną o powierzchni 16 ha. Skarżący uzyskuje dochody w wysokości 1.000,00 zł netto miesięcznie z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, zaś jego żona 2.000,00 zł netto z tytułu umowy o pracę. Miesięczne koszty utrzymania Skarżący określił na 2.500,00 zł miesięcznie, natomiast na spłatę kredytu uiszczana jest kwota 250,00 zł. Zarządzeniem starszego referendarza sądowego z 12 października 2017 r. wezwano pełnomocnika Skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów Skarżącego m.in. kopii zeznań podatkowych Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za 2016 r., wskazania i udokumentowania wydatków, udokumentowania faktu spłacania kredytu, informacji o wysokości otrzymywanych dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych, nadesłania kopii wyciągów z rachunków bankowych czy innych informacji, z których będzie wynikać, że Skarżący nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Wezwanie zostało doręczona pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 30 października 2017 r. (z.p.o. k. 97 akt sądowych). Postanowieniem z 17 listopada 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia starszy referendarz sądowy wskazał, że na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), dalej p.p.s.a., wezwał Skarżącego do nadesłania dodatkowych informacji, a także wskazał jakie to mają być informacje. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie. W tej sytuacji, zdaniem starszego referendarza sądowego, nie sposób opierając się na samych oświadczeniach Skarżącego stwierdzić, że koszt zainicjowania przezeń postępowania jest obciążeniem przekraczającym jego możliwości finansowe. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 6 grudnia 2017 r. (z.p.o. k. 103 akt sądowych). W dniu 13 grudnia 2017 r. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył sprzeciw, w którym wniósł o zmianę w całości postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r. przez przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przez jego niezastosowanie, polegające na stwierdzeniu, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, podczas gdy z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że Skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania oraz art. 255 p.p.s.a. przez jego błędne zastosowanie, polegające na niewykazaniu przez starszego referendarza sądowego dlaczego uznał, że wniosek złożony przez Skarżącego jest niekompletny i zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W uzasadnieniu sprzeciwu Skarżący wskazał, że starszy referendarz sądowy był w stanie dokonać szczegółowego zestawienia dochodów i wydatków Skarżącego i jego żony, a więc wykazano, że Skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Treść art. 260 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podstawą rozważania przyznania stronie prawa pomocy jest pełne wykazanie jej sytuacji finansowej i życiowej. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2016 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II FZ 199/16, nie jest możliwe przyznanie prawa pomocy wyłącznie w oparciu o przekonanie strony, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Sąd dysponuje bowiem środkami z budżetu państwa i nie może ich przyznawać stronom postępowań pochopnie, na podstawie niepełnego opisu sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny oraz bez stosownej dokumentacji uzasadniającej pomoc państwa. W odpowiedzi na zarzuty Skarżącego wskazać należy, że nie przedstawił żadnych dokumentów (oprócz własnego oświadczenia) pozwalających na rzeczywiste zobrazowanie jego oraz żony sytuacji majątkowej. Skarżący wykazując swoją sytuację majątkową mógł przedstawić dokumenty, o które był wzywany w zarządzeniu starszego referendarza sądowego, czego jednak nie uczynił. W związku z powyższym stwierdzić należy, że Skarżący uniemożliwił dokonania oceny jego sytuacji materialnej. Z tych powodów Sąd uznał, że Skarżący nie wykazał, by zachodziły w sprawie przesłanki uzasadniające przyznanie Skarżącemu prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 259 § 1 i art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.