III SA/Wa 1395/10

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2010 r.. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty podatku od spadku p o s t a n a w i a 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi; 2. odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2. M. G., wnioskiem złożonym na formularzu PPF z 10 maja 2010 r., zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu – jak wskazała – na "trudną sytuację majątkową". Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci. Posiadają dwa mieszkania (36 i 41 m.kw), w tym jedno nabyte w drodze spadku. Posiadają dochód miesięczny brutto w wys. 10 tys. zł (z tytułu umów o pracę). Są obciążeni obowiązkiem spłaty kredytu hipotecznego 1250, zł/miesiąc, konsumpcyjnego -200 zł/mc, opłat za przedszkole i szkołę – 687 zł, opłat licznikowych – 150 zł, leczenie ortodontyczne córki – 300 zł, zaległości w czynszu z obu mieszkań – 13 tys. zł. 3. Referendarz sądowy, pismem z 12 czerwca 2010 r. wezwał skarżącą o nadesłanie dodatkowych informacji o jej stanie majątkowym. Zwrócił się o przesłanie odpisów zeznań podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych, zaświadczenie o sytuacji rodzinnej i dochodach, wskazanie innych okoliczności, z których może wynikać konieczność przyznania skarżącej prawa pomocy. 4. Skarżąca, w odpowiedzi na wezwanie, poinformowała, że za rok 2008 r. osiągnęła dochód w wysokości 740 zł, za 2009 r. – 5171,- zł. Nadesłała także odpisy wyciągów z rachunków bankowych, jak też zestawienie należności i zobowiązań. Sumę zobowiązań wobec banków oznaczyła na kwotę 124297 zł, natomiast comiesięczne wydatki rodziny skalkulowała na kwotę 7890,- zł. Wydatki "na zdrowie", tj. założenie aparatu ort dla córki, diagnostyka, comiesięczne wizyty kontrolne oznaczyła na kwotę 200, przy czym zasygnalizowała konieczność wydatków na drugi aparat – 1800,- zł i zwiększenie kosztów comiesięcznych wizyt u stomatologa (do 360 zł). Należności wobec US skarżąca oznaczyła na kwotę 36 tys. zł. Do pisma skarżąca dołączyła faktury VAT za media, energię, gaz, wyciągi z rachunków, zaświadczenia o wynagrodzeniu skarżącej i męża, faktury za usługi medyczne, wezwanie do zapłaty , załącznik do umowy kredytowej – harmonogram spłaty, roczną kartę wynagrodzeń, zawiadomienie o kosztach remontu instalacji gazowej, informację o dochodach oraz o pobranych zaliczkach, zeznania podatkowe i In. 5. Wpis od skargi w wysokości 500,- zł jest jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie na obecnym etapie postępowania. 6. Z nadesłanych przez skarżącą dokumentów wynika, że nie posiada ona wolnych środków, które mogłaby przeznaczyć na potrzeby postępowania sądowego i pokryć – w całości – wymagalne koszty sądowe. Referendarz sądowy dał wiarę oświadczeniom skarżącej zawartym w treści formularza, jak też oświadczeniom o stanie rachunku, oraz o przeprowadzanych transakcjach na rachunku. Sytuacja materialna skarżącej była analizowana przez organy administracji publicznej, które podzieliły opinię o jej okresowo ciężkiej sytuacji życiowej (s. 3 zaskarżonej decyzji). W ocenie referendarza sądowego, wysokość zadeklarowanych przez skarżącą środków finansowych, w zestawieniu z faktem, że znacząca część środków, którymi dysponuje skarżąca jest przeznaczona na wydatki związane z poratowaniem zdrowia niepełnoletnich dzieci, ciążącymi na stronie zobowiązaniami (i zaległościami) z różnych tytułów, nie jest okolicznością, która uzasadniałaby odmowę przyznania prawa pomocy. W szczególności, referendarz sądowy wskazuje na fakt, że obowiązek partycypowania w kosztach postępowania przez skarżąca nie korzysta z pierwszeństwa przed wydatkami na zaspokojenie jej potrzeb życiowych i potrzeb życiowych jej dzieci, co wynika choćby z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. Referendarz sądowy wskazuje zarazem, ze względu na zachowaną (choć z trudem) płynność płatniczą skarżącej, że powodem przyznania prawa pomocy jest nie tyle wysokość należnych kosztów sądowych, ile krótki termin przewidziany na ich uiszczenie, co strona powinna mieć na uwadze prowadząc postępowanie, jak referendarz sadowy decydując – w istocie – o dostępie do sądu. Odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie hipotetycznie występujących w sprawie kosztów jest uzasadniona, oprócz powyżej wskazanego powodu, też tym, że z historii transakcji dokonywanych przez skarżącą nie wynika, by zaspokajała należności wyłącznie korzystające z pierwszeństwa przed należnościami z tytułu kosztów sądowych. 7. Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.