III SA/Wa 1396/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "B." Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego oraz różnicy podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. postanawia - przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - W skardze z 25 kwietnia 2010 r. "B." Sp. z o.o. (dalej - "Skarżąca" lub "Spółka") zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy, z uwagi na stan faktycznej upadłości. Wyjaśniła, iż w przypadku odmowy zwolnienia z kosztów Spółka zaniecha skarżenia decyzji, ze względu na brak jakichkolwiek realnych możliwości uzyskania środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania. Pismem z 22 czerwca 2010 r. Referendarz sądowy wezwał Spółkę do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPPr oraz do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu Skarżąca wskazała, iż wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśniła, iż w związku z toczącym się postępowaniem podatkowym znalazła się na krawędzi bankructwa. Organu podatkowe określiły i zabezpieczyły wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi kwotę 2.300.000 zł. W związku z czym, Spółka po odmowie przyjęcia wniosku o upadłość rozpoczęła proces likwidacyjny. Posiadane przez Skarżącą rachunki bankowe zostały w całości zajęte. Zabezpieczony został również cały majątek ruchomy i rozpoczął się proces wyprzedaży przez komornika. Zabezpieczono również nieruchomość. Spółka nie jest w stanie opłacać zaległych zobowiązań. Niespłaceniu kontrahenci wystąpili na drogę sądowa i otrzymali nakazy płatnicze. Ponadto Spółka oświadczył, iż wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych - 290.000, strata za poprzedni rok wyniosła - 100.099, 21 zł. Do wniosku Skarżąca załączyła: bilans na dzień 31 grudnia 2009 r., rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2009 r. za okres od 1 stycznia do 30 kwietnia 2010 r. oraz za okres od 1 kwietnia do 31 maja 2010 r., deklaracje VAT- 7 za marzec, kwiecień i maj 2010 r., wyciągi z rachunków bankowych, informację dodatkową za 2009 r. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - "P.p.s.a."), Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §2 pkt 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W przedmiotowej sprawie wysokość wpisu sądowego określono na kwotę 8.136 zł. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek, jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie Skarżącej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sadowych. Ze złożonych oświadczeń i dokumentów wynika, że Spółka w dniu [...] kwietnia 2010 r. ogłosiła likwidację. Na majątku Spółki ustanowiono hipotekę przymusową Skarbu Państwa na kwotę 3.146.389 zł a także hipotekę przymusową wierzycieli innych niż Skarb Państwa na kwotę 214.317 zł. Za ostatni rok obrotowy Skarżąca osiągnęła stratę w wysokości ponad 100.000 zł. Rachunki bankowe Spółki zostały zajęte przez komornika. Z nadesłanego bilansu na dzień 31 grudnia 2009 r. wynika, iż aktywa Spółki nie pokrywają jej zobowiązań. Zobowiązania krótkoterminowe wynoszą 2.897.252,68 zł (w tym 1.554.143,71 zł z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń), z kolei należności krótkoterminowe wynoszą jedynie 378.122,24 zł. Spółka nie posiada Śródków finansowych na rachunkach bankowych, którymi mogłaby swobodnie dysponować. Przedstawione informacje oraz złożone oświadczenia wskazują, że Spółka nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Zasadne jest przyznanie Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ sytuacja finansowa w której się znajduje uniemożliwia jej ich poniesienie. Zwolnienie do kosztów sadowych podyktowane jest również realizacją gwarantowanego przepisami Konstytucji RP prawa do kontroli przez niezawisły sąd wydanego w stosunku do Skarżącej aktu z zakresu administracji publicznej. Ograniczenia natury finansowej nie mogą zamykać Skarżącej dostępu do sądu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.