III SA/Wa 1397/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-07-14
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu, jeśli nie wykaże swojej całkowitej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania, mimo wezwania do uzupełnienia dokumentacji?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika dla osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych może być przyznane tylko wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku braku wykazania tej przesłanki, mimo wezwania do uzupełnienia wniosku, sąd odmawia przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, powołując się na trudną sytuację finansową. Sąd uznał złożone oświadczenia za niewystarczające i wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące jej sytuacji finansowej oraz sytuacji wspólników. Spółka nie zastosowała się do wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi E.sp.j. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżącą – E., sp.j. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że spółka znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Posiada zaległości w spłacie należności do ZUS oraz urzędu skarbowego. Spółka nie jest w stanie regulować swoich bieżących zobowiązań. Jednoczenie spółka jest prowadzona przez małżeństwo, które prowadzi wspólne gospodarstwo domowe,
a uiszczenie wpisu sądowego stanowi dla nich nadmierną uciążliwość finansową niemożliwą do zrealizowania. W zakresie wniosku o ustanowienie pełnomocnika
z urzędu, zwrócono się z prośbą o ustanowienie pełnomocnika w osobie R. S., który pomagał spółce na etapie postępowania administracyjnego. Z uwagi
na trudną sytuację finansową spółka nie była w stanie dalej opłacać pełnomocnika
i stosunek pełnomocnictwa uległ rozwiązaniu.
Spółka oświadczyła, że nie posiada majątku ani środków trwałych. Nie posiada również środków na rachunkach bankowych. Zobowiązania spółki to należności wobec ZUS w wysokości 177.429,15 zł oraz umowa leasingowa.
Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego
i możliwości płatniczych skarżącej, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), skarżąca została wezwana do:
nadesłania zeznań podatkowych spółki za 2016 r., wyjaśnienia, czy spółka prowadzi
w dalszym ciągu działalność gospodarczą, jeśli tak – wskazania i udokumentowania wysokości aktualnych miesięcznych przychodów spółki oraz kosztów ich uzyskania, poprzez nadesłanie kopii z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie trzy miesiące (lub w inny sposób udokumentowania przychodów spółki), nadesłania deklaracji VAT-7 za ostatnie trzy miesiące, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych spółki za ostatnie trzy miesiące, nawet jeśli brak na nich środków finansowych, nadesłania zeznań podatkowych wspólników spółki za 2016 r., nadesłania zaświadczeń o wysokości wszystkich dochodów uzyskiwanych przez wspólników spółki oraz przedstawienia ich aktualnej sytuacji finansowej.
Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącej w trybie art. 73 P.p.s.a
w dniu 15 czerwca 2017 r.
Skarżąca nie złożyła żądanych wyjaśnień ani nie nadesłała dodatkowych dokumentów.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Podstawą prawną rozpoznania złożonego przez skarżącą wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie z ich brzmieniem, prawo pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, a więc w zakresie całkowitym, w przypadku osób prawnych, a także innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).
Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia skarżącej zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Przede wszystkim, zabrakło informacji oraz dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej spółki oraz jej wspólników, a także dalszych planów dotyczących funkcjonowania spółki.
W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji finansowej spółki, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 P.p.s.a., wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. Z tego obowiązku skarżąca nie wywiązała się.
Brak jest zatem przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że nie zachodzą przesłanki
do zastosowania wobec skarżącej instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. art. 246 § 2 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło