III SA/Wa 140/16

Dnia 1 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz, po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J.K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 140/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2014 r. o sygn. akt III SA/Wa 163/14 postanawia zmienić zaskarżone postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 140/16 i przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania ponad kwotę 500 złotych. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 140/16 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej – J. K. , przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - w sprawie ze skargi Skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2014 r. o sygn. akt III SA/Wa 163/14. Referendarz sądowy WSA w Warszawie wskazał, że Skarżąca, uzasadniając konieczność przyznania jej prawa pomocy wskazała, iż posiadane środki w całości wydatkowane są na bieżące wydatki, wśród których wymieniła energię elektryczną (215 zł + wyrównanie za ostatnie pół roku 547 zł), wodę (83 zł), telefony komórkowe (337 zł), telefon stacjonarny i Internet (95,18 zł), telewizję satelitarną (89,90 zł), dzierżawę zbiornika na gaz (196,80 zł kwartalnie), wywóz nieczystości (130 zł), ratę za gaz (742,56 zł), ratę pożyczki (467,61 zł), ubezpieczenie na życie (293,78 zł), wywóz śmieci, opłaty za obiady i śniadania szkolne dzieci (400 zł), zajęcia dodatkowe dla dzieci (660 zł/2 m-ce, 280 zł/tydzień), koszt dojazdów do pracy (paliwo i bilety 680-780 zł). Skarżąca podała, iż podobnie jak mąż utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wynoszącego odpowiednio 1.360,69 zł i 3.761,72 zł. Do majątku zaliczyła samochód z 2007 r. Wyjaśniła, że wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 12.300 zł opłacono po raz ostatni w latach 2012/2013. Obecnie zgodził się on, że wynagrodzenie będzie uiszczone po zakończeniu sprawy. Do wniosku załączyła zeznania podatkowe, zaświadczenia o zatrudnieniu, zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia, dokumenty obrazujące wydatki, wyciągi bankowe, opinie psychologiczno-pedagogiczne. Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy referendarz sądowy WSA w Warszawie podkreślił, że wezwał Skarżącą do nadesłania dodatkowych informacji, a także wskazał jakie to mają być informacje. W odpowiedzi Skarżąca przesłała szereg dokumentów źródłowych, niemniej ich lektura doprowadziła referendarza do wniosku, że Skarżąca nie ujawniła wszystkich istotnych – z punktu widzenia oceny możliwości płatniczych - okoliczności. Referendarz sądowy powziął mianowicie wątpliwości co do zupełności przesłanych wyciągów bankowych, uznając, że Skarżąca przedłożyła wyciągi z jednego tylko rachunku – należącego do jej męża, tymczasem z analizy tego rachunku wynika, że wpływają na niego środki z innego jeszcze rachunku, którego właścicielem jest mąż Skarżącej. Według referendarza z analizy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynikało ponadto, że rachunek bankowy w banku [...] posiadała także Skarżąca. Historii tego rachunku Skarżącą również nie przedstawiła i nie wiadomo, czy go w dalszym ciągu posiada. W konkluzji referendarz uznał, że nie sposób stwierdzić, czy istotnie koszt zainicjowanego przez Skarżącą postępowania jest obciążeniem przekraczającym możliwości finansowe jej i jej rodziny. W sprzeciwie Skarżąca podniosła, iż w toku rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy doszło do nieprawidłowego odczytania oświadczenia majątkowego, zawartego w formularzu PPF, i przez to błędnie ustalono jej miesięczny dochód. W rzeczywistości dochód Skarżącej to około 2.161,72 zł, natomiast dochód męża ok. 1.600 zł (netto) zł co razem daje kwotę około 3.761,72 zł. Wskazane w uzasadnieniu 1360,69 zł to kwota wynagrodzenia J. K. , wypłacanego po potrąceniu zajęcia na rachunku bankowym. W konsekwencji zawyżono miesięczny dochód, jaki Skarżąca osiąga wraz mężem o kwotę 1.360 zł. W związku tymi nieprawidłowościami Skarżąca załączyła wyciąg z ostatniego miesiąca z działającego konta z wykazaniem wynagrodzenia męża, które zmniejszyło się w związku z zmianą miejsca pracy. Skarżąca przyznała ponadto, że rzeczywiście zapomniała o ujawnionym koncie, m.in. z uwagi na fakt, iż nie było na nim środków. Ponadto jest to konto oszczędnościowe męża w ramach rachunku bieżącego i nie wpływają na nie żadne kwoty z zewnątrz, jak również nie ma możliwości realizowania z niego przelewów na zewnątrz. Koresponduje ono tylko z rachunkiem bieżącym, którego wyciągi zostały wcześniej załączone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). W pierwszej kolejność stwierdzić należy, iż zaskarżone sprzeciwem Skarżącego postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2016 r. było na etapie postępowania przed referendarzem wydane zasadnie, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Referendarz sądowy słusznie zważył bowiem, iż w niniejszej sprawie Skarżąca – mimo przedłożenia szeregu dokumentów - nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Trafne było spostrzeżenie referendarza, iż nie sposób nie zauważyć niespójności w przedstawionych przez Skarżącą informacjach w zakresie posiadanych przez nią i jej męża rachunków bankowych. Oceny tej nie mogła także zmienić wskazywana przez Skarżącą w sprzeciwie, nieścisłość w interpretacji przez referendarza danych zawartych w formularzu PPF, Skarżąca uchyliła się bowiem od rzetelnego i całościowego przedstawienia swojej sytuacji majątkowej. Zdaniem Sądu referendarz prawidłowo uznał zatem, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącej. Tym niemniej na obecnym etapie postępowania zaskarżone postanowienie należało zmienić i orzec o częściowym przyznaniu Skarżącej prawa pomocy. Skarżąca wraz ze sprzeciwem wyjaśniła bowiem w sposób wyczerpujący, budzące wątpliwości referendarza, kwestie. Złożyła ponadto wspierające jej argumentację dokumenty. Odnosząc się zatem do całokształtu sytuacji majątkowej Skarżącej Sąd zauważa, że istotnie jej sytuacja majątkowa jest stosunkowo zła. Skarżąca osiąga wraz z mężem łączny dochód w kwocie około 3.761,72 zł, podczas gdy jej wydatki kształtują się na porównywalnym poziomie. Skarżąca nie posiada majątku, w tym nieruchomości ani oszczędności. Zestawiając zatem dochody i oszczędności oraz wydatki Skarżącej, a w konsekwencji wolną kwotę środków pieniężnych, jakimi może dysponować, z wymaganymi na tym etapie postępowania kosztami sądowymi w kwocie 3.078 zł (wpis sądowy od skargi o wznowienie), Sąd stwierdził, iż Skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu Skarżąca spełniła więc przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i należało przyznać jej prawo pomocy w zakresie jedynego wymagalnego na chwilę obecną kosztu sądowego – wpisu sądowego od skargi. Zdaniem Sądu, z uwagi jednak na posiadane przez Skarżącą i jej męża niewielkie oszczędności, zasadne będzie zwolnienie Skarżącej z konieczności uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł. Zrealizowana zostanie w ten sposób zarówno, wynikająca z art. 199 P.p.s.a., zasada odpłatności postępowania sądowo-administracyjnego, jak i gwarantowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawo do sądu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 P.p.s.a., zmienił zaskarżone postanowienie i postanowił o przyznaniu prawa pomocy.