III SA/Wa 1405/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. Decyzją z [...] marca 2014 r. Prezydent [...] W. określił skarżącemu – A. W. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położnej w W. przy ulicy [...] za miesiące lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2013 r. oraz styczeń i luty 2014 r., w łącznej wysokości 240 zł, tj. 30 zł miesięcznie. Organ I instancji ustalił, że skarżący jest właścicielem nieruchomości położnej w W., przy ul. [...]. Nieruchomość ta jest zabudowana jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym. 5 lipca 2013 r. skarżący złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której nie wykazał stawki miesięcznej opłaty. Jako adres zamieszkania skarżący wpisał: S., [...], natomiast jako adres do korespondencji wpisał: W., ul. [...]. W piśmie z 14 lutego 2014 r. poinformował, że we wskazanej nieruchomości przebywa jedynie czasowo. Skarżący przedstawił własną propozycję wyliczenia tej opłaty. Załączył m.in. decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] września 2013 r. odmawiającą wpisania skarżącego do stałego rejestru wyborców [...] W. w Dzielnicy W., z uwagi na fakt, że na nieruchomości przy ul. [...] przebywa sporadycznie. Organ I instancji, na podstawie art. 6o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1399, ze zm., dalej – "ustawa") w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) uchwały Rady [...] W. nr [...]z [...] marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2013 r., poz. 318) ustalił w przedmiotowej sprawie stawkę tej opłaty w wysokości 30 zł. Wyjaśnił, że ustawodawca nie przewidział możliwości indywidualnego kształtowania stawek. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zwrócił się o jej uchylenie. Podniósł nieuwzględnienie przez organ I instancji wskazywanych przez niego faktów, dokumentów i oświadczeń, dotyczących m.in. sporadycznego zamieszkiwania w nieruchomości przy ul. [...]. Decyzją z [...] lutego 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że skarżący składając deklarację, świadomie nie wpisał wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami, bowiem uważał, że opłaty te są zawyżone. Organ odwoławczy powtórzył za organem I instancji, że przepisy nie przewidują możliwości samodzielnego ustalania stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wskazał, że w sytuacji, w której na nieruchomości wytwarzane są odpady, właściciel nieruchomości obowiązany jest ponosić opłaty za ich wywóz według stawek ustalonych przez gminę. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił organowi odwoławczemu nieuwzględnienie zgromadzonych w sprawie dokumentów oraz pominięcie procedury określonej w art. 6o ustawy. Podniósł, że decyzja nie uwzględnia że skarżący jedynie sporadycznie przebywa nieruchomości, której dotyczy postępowanie, często mieszka w S., gdzie mieszka na stałe jego 94 letnia matka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 marca 2016 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1086/15 uchylił ww. decyzję SKO z [...] lutego 2015 r. wskazując na naruszenie przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 127, art. 187 § 1, art. 191, i art. 210 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: "ordynacja podatkowa"), w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie WSA organy podatkowe w żaden sposób nie odniosły się do podnoszonej przez skarżącego argumentacji związanej ze sporadycznym zamieszkiwaniem w nieruchomości przy ul. [...] w W., jako warunku zastosowania art. 6c ustawy o utrzymaniu czystości. SKO decyzją z dnia [...] września 2016 r. uchyliło decyzje organu I instancji, w celu wykonania zaleceń sądu administracyjnego. Następnie, decyzją z [...] kwietnia 2017 r. Prezydent [...] W. ustalił skarżącemu opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w W. ul. [...] za okres od lipca 2013 r. do lutego 2014 r. w wysokości 240 zł, tj. 30 zł miesięcznie. Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji ustalił, że z terenu przedmiotowej nieruchomości w okresie lipiec 2013 r. - luty 2014 r. w każdym miesiącu odbierano odpady (wykaz zgodnie z zestawieniem faktur przez firmę odbierającą). W niektórych miesiącach były to nawet dwa pojemniki na odpady zmieszane w miesiącu. Po przesłuchaniu dwóch świadków ustalił, że nieruchomość przy ul. [...] jest zamieszkała. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Podniósł w nim, że stawka za odbiór odpadów powinna być ustalona jako 10 zł miesięcznie zgodnie z jego szacunkiem kosztów, gdyż nie zamieszkuje stale pod adresem ul. [...] w Dzielnicy W.. Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2018 r. SKO utrzymało w mocy ww. decyzję organu instancji. W uzasadnieniu, odwołując się do treści art. 6o ustawy organ II instancji wskazał, że skarżący złożył stosowną deklarację. Wskazał w niej, że nieruchomość przy ul. [...] w W. - zamieszkała jest przez 1 osobę, oraz zaznaczył, ze wybiera selektywny sposób zbiórki odpadów. W deklaracji nie wskazał stawki miesięcznej opłaty. W składanych pismach skarżący stwierdził, że opłaty ustalone przez gminę są zawyżone w sposób nieuzasadniony. Ponadto według niego stawką właściwa w jego sytuacji jest stawka 10 zł. Organ II instancji wskazał, że przepisy nie przewidują możliwości samodzielnego ustalania stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W sytuacji kiedy na nieruchomości wytwarzane są odpady, właściciel nieruchomości obowiązany jest ponosić opłaty za ich wywóz według stawek ustalonych przez gminę. Organ I instancji prawidłowo zatem, w oparciu o uchwalę Rady [...] W. nr [...]z dnia [...] marca 2013 r., ustalił opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. SKO odwołało się do ustaleń dokonanych przez organ I instancji wedle których, że nieruchomość przy ul. [...] była zamieszkała w okresie pod lipca 2013 r. do lutego 2014 r. Skarżący w skardze na ww. decyzję zarzucił nieuwzględnienie z należytą starannością wszystkich zawartych dokumentów i argumentów w sprawie oraz nierozpatrzenie w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego. Zakwestionował ustalenia dotyczące okoliczności zamieszkiwania w nieruchomość przy [...]. W ocenie skarżącego zebrany materiał, w tym przesłuchania świadków nie stanowią dowodu na potwierdzenie jego stałego zamieszkania na nieruchomości przy ul. [...]. Skarżący zaznaczył, że jego miejscem zamieszkania był S., [...], gdzie wnosił opłaty za gospodarowanie odpadami. W odpowiedzi na skargę SKO w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej jako: "ppsa"), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej w W. ([...]) przy ul. [...]. Poza sporem pozostaje również, że skarżący złożył deklarację dotyczącą opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wskazał w niej adres nieruchomości: W., ul. [...], podał selektywny sposób zbiórki odpadów określił gospodarstwo domowe jako jednoosobowe. W przedmiotowej deklaracji skarżący nie wskazał jednak wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (w oparciu o stosowaną uchwałę Rady [...] W. (deklaracja – k. 17 akt administracyjnych). W tych okolicznościach, na podstawie art. 6o ustawy, organy podatkowe dokonały określenia wysokości opłaty. W myśl bowiem przedmiotowego przepisu, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji , wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomości o podobnym charakterze. W tym miejscu należy wskazać, że w wyroku tutejszego sądu z 16 marca 2016 roku powołanym we wcześniejszej części uzasadnienia, sąd nie przesądził, nie nakazał organom podatkowym ustalenie stawki niższej z uwagi na sporadyczne zamieszkiwanie skarżącego na przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, sąd nakazał by przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji rozważył podnoszone przez skarżącego okoliczności, odniósł się do zarzutów odwołania oraz aby dał temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Nie mamy zatem w niniejszej sprawie związania stanowiskiem sądu, o którym mowa w art. 153 pppsa. Oznacza to, że sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę może samodzielnie ocenić zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim należy wskazać, że dokonując określenia wysokości opłaty w trybie przewidzianym w powołanym przepisie art. 6o ustawy, organ podatkowy obowiązany jest do uwzględnienia obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów prawa miejscowego ustalających wysokość opłaty. Przeciwne stanowisko, prezentowane przez skarżącego w niniejszej sprawie jest nieuzasadnione. Jak bowiem wskazał naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 6 grudnia 2017 roku w sprawie sygn. akt II FSK 3184/15, stanowisko (...) co do możliwości szacowania ilości i częstotliwości wywożenia odpadów komunalnych w każdej indywidualnej sprawie z pominięciem regulacji zawartych w przepisach prawa miejscowego oznaczałoby, ze organ najpierw kwestionuje prawidłowość złożonej deklaracji strony z uwagi na jej niezgodność z przepisami uchwał samorządowych, a następnie określa wysokość opłaty nie uwzględniając tych samych regulacji. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni zgadza się z tym stanowiskiem, jeszcze raz podkreślając, że nie jest możliwe określenie stawki opłaty za gospodarowanie odpadami z pominięciem regulacji przepisów prawa miejscowego ustalających takie stawki. W czasie istotnym dla niniejszej sprawy, tj. od lipca 2013 roku do lutego 2014 roku stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi regulowała Uchwała Nr [...]Rady [...] W. z [...] czerwca 2013 r. zmieniająca uchwałę w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (teks uchwały jest dostępny pod adresem internetowym http://www.edziennik.mazowieckie.pl/Compatible/Details?Oid=45182). Zgodnie z treścią § 4 ust. 1. pkt 1) lit. a) ww. uchwały, dla nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w przypadku, gdy odpady komunalne są zbierane i odbierane selektywnie, od gospodarstwa domowego jednoosobowego ustala się miesięczną stawkę 30 zł opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdaniem sądu skarżący nie ma racji powołując się na to, że w związku z tym, że na spornej nieruchomości nie zamieszkuje na stałe – nie mogą go dotyczyć stawki przewidziane dla zamieszkałych nieruchomości.. Zgodnie z treścią art. 6c ust. 1 ustawy, gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Przepis ten wskazuje na okoliczność "zamieszkiwania". Nie ma w nim mowy o "stałym zamieszkiwaniu". Nie ma również podstaw do uznania, że "zamieszkiwanie" o którym mowa w art. 6c ustawy należy rozumieć jak zostało zdefiniowane w art. 25 kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1418/15 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy", w kontekście konieczności zorganizowania odbioru odpadów komunalnych, należy wiązać z faktycznym jej zamieszkiwaniem, a nie odwoływać się do wąskiego rozumienia terminu "zamieszkiwania", jakie przypisuje się mu na gruncie Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Do uznania określonego miejsca za miejsce zamieszkania konieczne jest, więc łączne spełnienie przesłanek: przebywania w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz woli (zamiaru) stałego pobytu w tym miejscu (animus). Niewątpliwie spod takiego cywilistycznego rozumienia terminu "zamieszkiwania" wymykają się nieruchomości zamieszkałe nieregularnie, sezonowo, czy nieruchomości zabudowane obiektami letniskowymi. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w omawianym orzeczeniu, że stylizacja normatywna art. 6c ust. 1 i ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach prowadzi do wniosku, że zamiarem ustawodawcy nie było utożsamianie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, wyłącznie z nieruchomościami zamieszkałymi stale. Chodzi o to, aby wszystkie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, choćby robili to nieregularnie, wchodziły w zakres abstrakcyjnego pojęcia "nieruchomości zamieszkanych", w przeciwieństwie do tych, na których nie mieszkają mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Jak podniesiono wyżej ustawodawca przewidział dychotomiczny podział systemu odbioru odpadów komunalnych, w oparciu o relewantna przesłankę "zamieszkiwania na nieruchomości". Trzeba zatem przyjąć, że wytwarzać odpady komunalne mogą zarówno stali mieszkańcy gminy, jak i osoby przebywające na jej terenie tymczasowo, czy nieregularnie. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, w ocenie sądu, że w spornym okresie skarżący – w prawdzie nie stale – ale zamieszkiwał na spornej nieruchomości. Nie ulega również wątpliwości, że w związku z takim nieregularnym zamieszkiwaniem wytwarzał odpady. Świadczy o tym zestawienie faktur z 4 października 2016 roku dotyczące odbioru odpadów z nieruchomości skarżącego w spornym okresie, znajdujące się w aktach administracyjnych. W świetle powyższych okoliczności zaskarżana decyzja – w ocenie sądu – odpowiada prawu. Zdaniem sądu, na powyższa ocenę zaskarżonej decyzji nie ma wpływu treść art. 6k ust. 2 pkt 4) ustawy. Zgodnie z jego treścią, rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady powstają sezonowo. Jak wynika z treści tego przepisy jest rada gminy, która ustala wysokość stawek na terenie danej gminy. Adresatem tej normy nie jest organ wydający decyzję w trybie art. 6o ustawy. Raz jeszcze należy podkreślić, że organ ten jest związany przepisami prawa miejscowego. Natomiast powołana wyżej uchwała Rady [...] W. z [...] czerwca 2013 roku nie ustalała odmiennych stawek opłat za gospodarowanie nieruchomościami od nieruchomości zamieszkiwanych nieregularnie. Mając na uwadze powyższe, zdaniem sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś zarzuty skarżącego okazały się bezzasadne. W konsekwencji skarga została oddalona na podstawie art. 151 ppsa.