III SA/Wa 1408/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-07-10

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie przedłożyła wymaganych dokumentów finansowych mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Spółka nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli mimo wezwania sądu nie przedłożyła wymaganych dokumentów finansowych, które są niezbędne do oceny jej sytuacji majątkowej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Niewykonanie wezwania sądu uniemożliwia wykazanie przesłanek przyznania prawa pomocy, co skutkuje oddaleniem wniosku.
Stan faktyczny
Spółka I. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując zablokowanie kont bankowych i zajęcie mienia ruchomego przez organy egzekucyjne. Mimo wezwania referendarza sądowego do przedłożenia szczegółowej dokumentacji finansowej, spółka nie zastosowała się do niego. Z oświadczenia majątkowego wynikało, że spółka poniosła stratę w ostatnim roku obrotowym, jednak posiadała kapitał zakładowy i środki trwałe.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

10/07/2015 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 10/07/2015 r po rozpoznaniu wniosku I. sp z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a odmówić spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca – i. Sp. z o.o. w G. , złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (pismo z 15/6/2015 r i formularz PPPr z 2/7/2015 r). Wyjaśniła, że na skutek działań Urzędu Skarbowego w Z. oraz Urzędu Kontroli Skarbowej w K. , zablokowano jej wszystkie konta bankowe, uniemożliwiając tym samym pozyskanie i dysponowanie środkami pieniężnymi. Komornicy zajęli również wszystkie środki ruchome. Ze złożonego przez Skarżącą oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych [...] zł. W ostatnim roku obrotowym Skarżąca poniosła stratę w wysokości 56585 zł. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie referendarza sądowego, doręczone – jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia obioru – 25/6/2015 r, do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących jej sytuację finansową. Wezwanie dotyczyło przedłożenia rachunku zysków i strat, zestawienia przychodów i rozchodów, nadesłania zestawienia faktur VAT, odpisów wyciągów z rachunków bankowych, zestawienia należności i zobowiązań, wskazania wysokości dopłat, przekazanie odpisów zeznań podatkowych i in. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Natomiast stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Referendarz sądowy zauważa, ze sytuacja finansowa strony była wielokrotnie oceniana przez sądy administracyjne, w szczególności okoliczność niewykonywania przez stronę wezwań Sądu. Obowiązek posiadania przez spółkę stosownej dokumentacji finansowej i księgowej (której nadesłanie wyczerpywałoby zakres wezwania) wynika choćby z ustawy o rachunkowości (np. por. art. 4 ust. 3 ustawy o rachunkowości). Nie znajduje także zrozumienia u referendarza sądowego nienadesłanie dokumentacji spółki wymienionej w wezwaniu (np. zestawienia faktur vat, czy odpisy wyciągów z rachunków bankowych, szczegółowe zestawienie należności i zobowiązań) za wskazany okres. Uzyskanie tych dokumentów jest możliwe w wyniku zwrócenia się do właściwych instytucji: organów podatkowych bądź banków lub w wyniku wykorzystania własnych zasobów. Z orzecznictwa sądowego wynika przekonanie o konieczności respektowania zasady ex iniuria non oritur ius. Oznacza to, ze strona nie może skutecznie powoływać się na korzystne dla siebie skutki niewykonania wezwań Sądu. Wobec nieprzekazania jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej działalności spółki brak jest – zdaniem referendarza sadowego - powodów umożliwiających przyznanie spółce prawa pomocy. W tym względzie należy podzielić wnioski, których zwieńczeniem jest paremia fraus latet in generalibus, zgodnie z którą ogólnikowe twierdzenia mają ograniczoną moc dowodową. Decyzja o odmiennej treści byłaby wyrazem nieposzanowania dorobku sądów administracyjnych w zakresie badania zdolności strony do uiszczenia kosztów postępowania w sprawie. Nie został dochowany wymóg dochowania minimalnej staranności w należytej dokumentacji wniosku, ponieważ stosowne wezwanie zostało stronie doręczone 25.6.2015 r, a do dnia wydania niniejszego postanowienia strona nie przedłożyła wnioskowanej dokumentacji. Zdaniem referendarza sądowego, skoro spółka nie wykazała zaistnienia którejkolwiek przesłanki przyznania prawa pomocy, to referendarz sądowy nie miał wyjścia i musiał wniosek strony oddalić. Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło